{"id":483411,"date":"2020-10-31T03:09:27","date_gmt":"2020-10-31T02:09:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=483411"},"modified":"2020-11-03T16:12:54","modified_gmt":"2020-11-03T15:12:54","slug":"slotervaart-gentrificatie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/slotervaart-gentrificatie\/","title":{"rendered":"In de Amsterdamse wijk Slotervaart dreigen twee werelden te ontstaan: ‘Op straat leven we langs elkaar heen’"},"content":{"rendered":"

Een half jaar geleden verruilde ik de pittoreske Amsterdamse grachten voor de brede straten van Slotervaart in stadsdeel Nieuw-West. De planmatige, modernistische wederopbouwarchitectuur herinnert me soms aan waar ik woonde als student: het stukje Berlijn dat door intimi Kreuzk\u00f6lln<\/em> of liefkozend Kotzk\u00f6lln<\/em> wordt genoemd, de grens tussen Kreuzberg en Neuk\u00f6lln, en \u2212 zum kotzen <\/em>\u2212 het mekka van de internationale gentrifying<\/em> hipster. Tientallen broedplaatsen, jongerenwoningen en hippe koffietentjes: er wordt gefluisterd dat het groene Nieuw-West het Amsterdamse Kreuzberg aan het worden is. Althans, dat schrijft Iamsterdam<\/em>, de city marketing<\/em>-website van Amsterdam.<\/p>\n

Bestuurders en planologen van de gemeente benadrukken de overeenkomsten tussen de twee wijken maar al te graag. Ronald Mauer, dagelijks bestuurder van Nieuw-West en portefeuillehouder ruimtelijke ordening, is de bedenker en misschien wel meest actieve promotor van de Kreuzberg-vergelijking. Tijdens een tripje naar Berlijn deed hij de inspiratie op. <\/strong>Het was rond de economische crisis en Nieuw-West stond aan de vooravond van grondige renovatie. In Kreuzberg zag Mauer een visie voor Slotervaart: \u2018Een ontspannen mix van jonge, hippe bewoners en bewoners met een migratieachtergrond. De Turkse groenteboer naast de nieuwe koffiebar en winkeltjes.\u2019 De kreet was ook gericht aan de stad: \u2018Amsterdam bestaat niet alleen uit het centrum. Investeer in zo\u2019n wijk, dan krijg je misschien een soort Kreuzberg.\u2019<\/p>\n

Parijse toestanden<\/h5>\n

In Kreuzberg werden sinds de jaren zestig kunstenaars, migranten en studenten aangetrokken door de relatief lage huren. Nog steeds is er een sterk antikapitalistische subcultuur. Maar juist de \u2018rauwheid\u2019 bleek ook aantrekkelijk voor expats en internationale investeerders. Samen met Londen en New York is Kreuzberg nu bovenal een boegbeeld van extreme gentrificatie.<\/p>\n

De Kreuzberg-vergelijking staat in schril contrast met hoe Slotervaart lang bekend stond: als Nederlandse banlieue.<\/em> In oktober 2007 sprak toenmalig hoofdcommissaris van het Amsterdamse politiekorps Bernard Welten zijn vrees uit voor \u2018Parijse toestanden\u2019 in Amsterdam-Slotervaart. Een politieagent had de 22-jarige Bilal B. doodgeschoten nadat deze in verwarde staat twee agenten neerstak. De dagen erop vlogen er stenen door de ramen van het politiebureau aan het August Alleb\u00e9plein, een handvol auto\u2019s werd in brand gestoken.<\/p>\n

‘Kreuzberg staat voor the place to be: werelds, creatief, cool en overwegend wit.’<\/p><\/blockquote>\n

De brandende auto\u2019s van de Parijse rellen twee jaar eerder stonden nog op ieders netvlies. Nadat twee jongens in de voorstad Clichy-sous-Bois waren ge\u00eblektrocuteerd in een elektriciteitshokje waarin ze zich verstopten voor politie, was toen overal in de banlieues oproer ontstaan.<\/p>\n

\u2018Niemand kan Parijse toestanden uitsluiten,\u2019 zei de toenmalige voorzitter van Amsterdam-Slotervaart (toen nog een apart stadsdeel) Ahmed Marcouch als reactie op Weltens uitspraken, \u2018maar wie ze wil voorkomen, doet er verstandig aan speculaties achterwege te laten.\u2019 Marcouch begreep toen al dat beeldvorming vergaande invloed heeft op wat er in de wijk zelf gebeurt.<\/p>\n

Amsterdam-Slotervaart vergelijken met de Parijse banlieues of Kreuzberg is eigenlijk vrij onrealistisch, zegt Wouter van Gent, stadsgeograaf aan de Universiteit van Amsterdam: \u2018Kreuzberg heeft een compleet andere geschiedenis, ligt dichter bij het centrum en is in een verder gevorderd stadium van gentrificatie. En \u201cde banlieues\u201d zijn net zoals Nieuw-West het gevolg van wederopbouwarchitectuur, maar te grootschalig en divers om ze te vergelijken met Slotervaart.\u2019<\/p>\n

Volgens van Gent gebruiken planologen en bestuurders deze vergelijkingen om beelden en associaties op te roepen. \u2018Ze vergelijken het hier met Kreuzberg om tot de verbeelding te spreken, vernieuwingen te \u201cverkopen\u201d en het imago te cre\u00ebren van een wijk in opkomst. \u201cKreuzberg\u201d staat voor the place to be<\/em>: werelds, creatief, cool en overwegend wit. En \u201cbanlieues\u201d voor arme, vieze en onveilige flatbuurten met veel minderheden.\u2019<\/p>\n

De banlieues als schrikbeeld, Kreuzberg als ambitie. Maar welk effect hebben deze verbeeldingen op de dynamiek in het gebied?<\/p>\n

(tekst gaat door onder de foto)
\n<\/em>\"Straatbeeld<\/p>\n

Groot draagvlak<\/h5>\n

Of de situatie in Amsterdam-Slotervaart vergelijkbaar is met die in de Parijse ban\u00adlieues? \u2018Flauwekul,\u2019 zeggen wijkagenten Abderrahman Tonouh en Mohsin Ben el Faquih Akalay als ik het ze vraag. Het is niet moeilijk om je voor te stellen dat deze vriendelijke, grote mannen met iedereen in de buurt een gemoedelijk praatje maken, maar ook moeiteloos een situatie onder controle houden.<\/p>\n

We treffen elkaar op het Mondriaanplein, een dag na de antiracismedemonstratie op de Dam vanwege de dood van George Floyd tijdens een arrestatie. Het Mondriaanplein heeft zijn eigen geschiedenis met politiegeweld. De spanningen tussen politie en buurtbewoners bereikten hier in april 1998 een hoogtepunt toen een Marokkaanse tiener hardhandig werd gearresteerd en buurtbewoners de betreffende agenten aanvielen. De menigte die zich had verzameld, besloot vervolgens spontaan de rotonde om te hoek te bezetten. Het waren de roemruchte \u2018August Alleb\u00e9-rellen\u2019 \u2212 later zou vaak naar dit incident verwezen worden als de start van het zogenoemde \u2018Marokkanenprobleem\u2019.<\/p>\n

Tijdens de demonstratie gisteren was het zo kalm in de wijk dat Tonouh en Akalay werden opgeroepen om te assisteren in het centrum. Die rust is typerend. Akalay: \u2018Ik schrik van filmpjes van collega\u2019s in Frankrijk of Belgi\u00eb. Alleen in colonne naar binnen, no-go area\u2019s<\/em>. Daar is hier totaal geen sprake van.\u2019 Tonouh voegt toe: \u2018Een paar jaar geleden stond het hier nog bekend als probleemwijk. Maar wij kunnen makkelijk met zijn twee\u00ebn alleen de wijk in, ook zonder wapenstok, bij wijze van spreken. Het belangrijkst is dat we een groot draagvlak hebben onder bewoners.\u2019<\/p>\n

De crisis als kantelpunt<\/h5>\n

\u2018Vroeger klopte die vergelijking met de banlieues beter,\u2019 zegt historicus en publicist Tayfun Bal\u00e7<\/strong>ik, \u2018maar de rellen hebben Slotervaart wel op de kaart gezet.\u2019 Op zijn achtste kwam Bal\u00e7ik in de wijk wonen, ten tijde van de rellen was hij veertien. Hij herinnert zich nog goed hoe hij met de menigte naar het Mondriaanplein rende. \u2018Het was een eng beeld. Zes witte politieagenten zaten op de borst van die jongen, ik zag zijn gezicht roodblauw aanlopen. Ik geloof nog steeds dat hij was gestikt als er niemand had ingegrepen.\u2019<\/p>\n

Sinds de rellen kleefde er een stigma aan het gebied als \u2018Marokkaanse probleemwijk\u2019. Maar, vertelt Bal\u00e7<\/strong>ik, er kwam ook meer aandacht en geld. De politie kreeg een andere rol, er kwamen buurtcentra. Er werd een 24-uursprogramma voor jongeren met meervoudige problemen in het leven geroepen. \u2018Met de crisis in 2008 en de bezuinigingen van 2011 is veel daarvan weer afgebroken,\u2019 zegt Bal\u00e7ik. \u2018En sindsdien kwam de gentrificatie in de wijk op gang.\u2019<\/p>\n

Mohamed verft elk jaar het gehele appartement opnieuw om de schimmel tegen te gaan.<\/p><\/blockquote>\n

Het was rond diezelfde periode dat Mauer voor het eerst sprak over Slotervaart als het nieuwe Kreuzberg. \u2018De financi\u00eble crisis was inderdaad een kantelpunt,\u2019 bevestigt stadsgeograaf Wouter van Gent. Het directe eigen vermogen van de gemeente en woningcorporaties bereikte een gevaarlijk dieptepunt, waardoor er op korte termijn winst moest worden behaald op alle investeringen. \u2018De transformatie van Slotervaart stond al langer op de planning, maar nu moest er optimaal rendement worden behaald op grondexploitatie en ontwikkeling. Vooral in de wijk Overtoomse Veld is in de periode erna flink ingezet op verdichten. Er zaten geen sociale motieven meer achter de vernieuwing. Er werd ingezet op duurdere woningen, maar ook op het faciliteren van winkels, horeca en cultuurvoorzieningen die sterk aansluiten op de smaak van de nieuwe middenklasse.\u2019<\/p>\n

Ook na de crisis zette deze trend door, zegt van Gent. \u2018In de afgelopen tien jaar werden nieuwe projecten in Amsterdam gekenmerkt door hoge woontorens met dure particuliere huurwoningen en luxe penthouses voor de superrijken en speculanten.\u2019<\/p>\n

Luxe<\/h5>\n

\u2018Neem je wel je paspoort mee?\u2019 grapte Joris Kijzer aanvankelijk vaak als vrienden uit \u2018de stad\u2019 op bezoek kwamen. Zijn toenmalige vriendin moest hij wel overtuigen om een woning buiten de ring te kopen, vertelt hij, \u2018maar het waren euro\u2019s of vierkante meters.\u2019 Het werd het laatste: in 2017 kocht hij voor iets meer dan twee ton een appartement van 83 vierkante meter in zelfbouwgroep \u2018De Samenwerkers\u2019 in Slotervaart.<\/p>\n

Een open keuken met strak, zwart keramisch blad loopt over in een ruime, lichte woonkamer. De zuidwand is vrijwel volledig van glas. Langs de grote ramen zwieren hangplantjes naar beneden: een verwijzing naar het groene karakter van het gebied, met de Sloterplas en het Rembrandtpark om de hoek. Buiten steekt het groen stijlvol af tegen de roze betonblokken waarvan het gebouw, ontworpen door Olaf Gipser Architects, gemaakt is. Iets verderop ligt het nieuwste project van dezelfde architecten: de Overtoomse Loft \u2018New West\u2019. Een imponerend gebouw, volledig opgebouwd uit grijs beton. Het ademt luxe. Door een glazen hart in het geraamte heen zijn meterslange hangplanten te zien. \u2018Alsof ik naar een hotel ben gegaan en een upgrade heb gekregen, zo voelt het. Dit is echt mijn droomhuis.\u2019<\/p>\n

Viola Welling zocht met haar gezin al jaren een huis in Amsterdam. Ze wilden bijna opgeven, toen ze werden ingeloot op een loft van ruim vier ton. Na voor nog ongeveer een ton te hebben verbouwd, wonen ze sinds begin dit jaar op de zevende en achtste verdieping van de New West, schuin tegenover het ouderlijk huis van Tayfun Bal\u00e7ik. Ook hier is \u00e9\u00e9n wand volledig van glas: het licht stroomt het huis binnen. Uit een witmarmeren keukenblad verrijst een kraan met koud en kokend water. Een wenteltrap naar boven geeft toegang tot een vide met uitzicht over Nieuw-West.<\/p>\n

Licht, lucht en ruimte. Deze drie kernbegrippen inspireerden de stedenbouwkundige Van Eesteren in zijn ontwerp van de Westelijke Tuinsteden, waarvan Slotervaart deel uitmaakt. In deze twee projecten voel je de allure die deze visie toentertijd moet hebben gehad. Al voor de Tweede Wereldoorlog lag Van Eesterens Amsterdams Uitbreidingsplan (AUP) klaar. Na de oorlog waren er woningen nodig, en snel. Het plan werd uit de la getrokken als blauwdruk voor de wederopbouw. Binnen korte tijd werden er, met de gebrekkige materialen die vlak na de oorlog voorhanden waren, hele stadswijken uit de grond gestampt volgens de functionalistische leer. Er moest gescheiden worden gewoond, gewerkt en ontspannen \u2212 exact zoals Van Eesteren had gepland.<\/p>\n

Een interessant experiment, maar niet altijd even passend bij de menselijke maat. Zo schrijft Jos Gadet, hoofdplanoloog van de gemeente Amsterdam, in zijn boek Terug naar de stad<\/em> (2011) dat functionalistische wijken overal ter wereld \u2018stortplaatsen\u2019 zijn geworden voor \u2018kansloze migranten\u2019. Niet de wijken zelf veroorzaken de kansarme positie van de bewoners: \u2018maar ze zijn wel zo onaantrekkelijk dat mensen die de kans hebben er niet gaan wonen.\u2019<\/p>\n

Schimmel<\/h5>\n

Ingesloten door New West en De Samenwerkers ligt de Johan Greivestraat. Aan de vier blokken portiekflats van elk vijf verdiepingen, in totaal 112 sociale huurwoningen gebouwd ten tijde van de wederopbouw, is sinds lang geen grootschalig onderhoud meer verricht. En dat is te zien. De gebrekkige woonomstandigheden waren vorig jaar reden voor de huurcommissie om de huren van ongeveer de helft van de bewoners te bevriezen.<\/p>\n

Recht tegenover Bal\u00e7ik wonen Mohamed en Fatima Sadiki met hun vier dochters. Sinds 2007 wonen ze in een woning van 68m2<\/sup>. \u2018Wij zouden nergens anders willen wonen,\u2019 zegt Mohamed. Fatima is opgegroeid in de wijk, haar ouders wonen om de hoek. Ze waarderen de centrale locatie, binnen twintig minuten zijn ze op Schiphol of op de Dam. \u2018Maar eigenlijk is er sinds het begin al gedoe.\u2019<\/p>\n

Hij laat de schimmelplekken zien in de woonkamer, slaapkamers, badkamer. Een van hun dochters heeft last van astma. Mohamed is bang dat dat door de schimmel in de woning komt. Elk jaar verft hij het gehele appartement opnieuw om de schimmel tegen te gaan. Onlangs plaatste hij zelf ook een nieuwe keuken: \u2018Het is eigenlijk de verantwoordelijkheid van de corporatie, maar daar wilde ik niet meer op wachten.\u2019<\/p>\n

\u2018Telkens veranderen de plannen, de bewoners zijn moedeloos. We zijn er klaar mee.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Samen met twee buren zit Sadiki in de bewonerscommissie. Daarin overlegt hij met woningcorporatie De Key. \u2018Met de vorige corporatie bereikten we in 2007 een afspraak voor sloop en nieuwbouw, maar toen kwam de crisis en werd het afgeblazen.\u2019 Na de overname door De Key in 2012 begonnen de onderhandelingen opnieuw. Momenteel ligt er een concept voor sloop\/nieuwbouw. Volgens dit concept zal het ontwikkelrecht van de grond waar drie van de vier flats op staan, worden verkocht aan een marktpartij om daar particuliere huurwoningen te kunnen bouwen. Met deze opbrengsten, licht De Key-bestuurder Leon Bobbe toe, \u2018zou De Key voor een deel de sloop en nieuwbouw financieren van de sociale huurwoningen op de resterende grond.\u2019<\/p>\n

Op die resterende grond zouden er rond de vijftig sociale huurwoningen komen, waarnaar ongeveer de helft van de 112 zittende bewoners kunnen terugkeren. Op de andere helft van de grond waarvan De Key dan nog het ontwikkelrecht heeft, komen woningen voor jongeren en starters: rond de tachtig woningen van elk 40 m2<\/sup>. Sinds een statutenwijziging in 2016 richt De Key zich expliciet op deze jonge doelgroep. Arcade, de huurderskoepel van De Key, verzet zich met rechtszaken en onderzoek sterk tegen deze verjongingsplannen. Ze vinden dat ze niet voldoende zijn geraadpleegd over de veranderingen, en vrezen nadelige gevolgen voor zittende huurders.<\/p>\n

Strategische voordelen<\/h5>\n

Volgens Edwin de Jong, die de bewonerscommissie namens de stichting Woon! ondersteunt, heeft de nieuwe strategie inderdaad een nadelig effect op de bewoners van de Greivestraat: \u2018Tijdens onderhandelingen heeft De Key tegen hen gezegd: \u201cJullie zijn niet meer onze doelgroep, dus een grootschalige renovatie past niet meer binnen onze strategie.\u201d\u2019<\/p>\n

De Key ziet het anders. \u2018Dat De Key zich ook inzet voor zittende bewoners blijkt op diverse andere plekken in de stad waar we wel grootschalige renovaties doen.\u2019<\/p>\n

De Jong denkt dat er bij de keuze voor de nieuwe doelgroep ook bedrijfskundige en strategische voordelen zijn meegewogen. \u2018Jongerenwoningen zijn klein, waardoor ze relatief meer huuropbrengsten genereren. Daarnaast hebben jongerenwoningen tijdelijke contracten: om de maximaal vijf jaar zijn alle huurders gewisseld.\u2019 Dat is financieel voordelig omdat de woningbouwvereniging deze woningen dan in principe na die vijf jaar \u2212 zonder inspraak van zittende huurders \u2212 beschikbaar kan maken om te slopen, renoveren of verkopen. \u2018De Key kan sturen op hun woningbezit op een manier waar andere corporaties alleen van kunnen dromen \u2212 wat hen ook aantrekkelijk maakt voor investeerders.\u2019<\/p>\n

\u2018Overal in Amsterdam zie je dat corporaties en ontwikkelaars vooral kleinere woningen opleveren,\u2019 zegt Harm Hermant, vanuit de gemeente Amsterdam als projectmanager verantwoordelijk voor de stedelijke transformatie van Overtoomse Veld. \u2018Daar waar de bouw- en grondkosten hoog zijn, krijg je vanzelf kleinere woningen.\u2019<\/p>\n

Over de ontwikkeling op de afgestoten grond zegt Hermant: \u2018De corporatie ziet die woningen graag als vrije sectorhuur\u2019 \u2013 met een maandelijkse vrije huur vanaf 1000 euro \u2013 \u2018en de gemeente ziet ze als middenhuur\u2019 \u2013 een maandelijkse vastgestelde huur van 750 tot 1000 euro. \u2018Die gesprekken lopen nog, alleen formeel heeft de gemeente daar weinig over in te brengen.\u2019 De laatste geluiden zijn dat er inderdaad geen middensegment huurwoningen zullen komen.<\/p>\n

\u2018We zijn al minstens vijftien jaar bezig,\u2019 zegt Mohamed Sadiki. \u2018Telkens veranderen de plannen, de bewoners zijn moedeloos. We zijn er klaar mee.\u2019<\/p>\n

(tekst gaat door onder de foto)<\/em>\"Straatbeeld<\/p>\n

Voor de Sadiki\u2019s voelt het alsof De Key een bewuste uitputtingsstrategie hanteert, waardoor ze op termijn elk voorstel zullen accepteren. Voor hen is duidelijk dat De Key hen liever kwijt dan rijk is: \u2018De financi\u00eble missie is belangrijker dan de zittende bewoners.\u2019 De corporatie herkent zich niet in dat beeld. \u2018Het is nou eenmaal een ingewikkelde, gevoelige procedure waar emoties hoog kunnen oplopen en dingen tijd kosten,\u2019 zegt bestuurder Leon Bobbe. Recent schorste de bewonerscommissie het overleg, omdat ze zich onvoldoende gehoord voelde. Met de gemeente als bemiddelaar overhandigde ze haar eisen over minimale woninggroottes en middenhuur.<\/p>\n

\u2018Er heerst een minderwaardigheidscomplex over de buurt, dus nieuwkomers worden warm onthaald\u2019 – Abdelkader Benali<\/p><\/blockquote>\n

Voor de Sadiki\u2019s is de komst van middenhuur cruciaal. Ze verdienen net boven de sociale inkomensgrens, dus zouden in het liggende sloop\/nieuwbouwplan niet mogen terugkeren of doorverhuizen met stadsurgentie. Maar vrijesectorhuurprijzen, laat staan koopwoningen, zijn voor hen onhaalbaar. En als ze weg moeten uit de buurt, dan is hun hele sociale vangnet weg. Fatima: \u2018Maar je hoopt ook niet een getto te worden tussen allemaal mooie woningen. Soms vraag ik me af hoe het is voor onze nieuwe buren om uit te kijken op onze lelijke gebouwen. Dat zal ook niet leuk zijn voor hen.\u2019<\/p>\n

Paard van Troje<\/h5>\n

\u2018Ik heb mezelf wel eens omschreven als een paard van Troje,\u2019 vertelt Abdelkader Benali, \u2018Soms geef ik lezingen als rolmodel voor jongeren in de buurt. Die jongens kijken dan naar mij op, naar wat ik heb bereikt. Terwijl ik ook de reden ben dat die jongens straks geen huis meer kunnen vinden in hun eigen wijk.\u2019 Toen een jongerenwerker in de buurt hoorde dat Benali een huis had gekocht in New West, riep hij tegen hem: \u2018Ik hoorde dat je naar de getto komt!\u2019 \u2018Er heerst een minderwaardigheidscomplex over de buurt, dus nieuwkomers worden warm onthaald,\u2019 verklaart Benali.<\/p>\n

De schrijver en programmamaker woont op de bovenste verdieping van de Overtoomse Loft. \u2018Afgaand op de flyer leek het alsof je in Upper East Side New York ging wonen, met talloze voorzieningen. Terwijl die er natuurlijk niet echt zijn.\u2019<\/p>\n

Sinds de stedelijke vernieuwing stromen hoogopgeleide, kosmopolitische tweeverdieners de wijk in. Veel van deze \u2018nieuwkomers\u2019 zijn wit, maar ook mensen met een migratieachtergrond die sociaal-economisch hoog op de ladder staan, maken deel uit van deze beweging. Ze komen te wonen naast gezinnen, vaak met een Turkse of Marokkaanse achtergrond, die weinig te besteden hebben en daardoor al jarenlang vastzitten in krappe sociale huurwoningen. De kinderen van deze \u2018oude bewoners\u2019 kunnen geen betaalbaar huis meer vinden in de buurt. Door het gebrek aan een middensegment kan de Turkse en Marokkaanse middenklasse uit de wijk zelf \u2212 zoals de Sadiki\u2019s \u2212 nauwelijks meer doorstromen naar andere woningen.<\/p>\n

De stedelijke vernieuwing van Overtoomse Veld heeft de onderlinge tegen\u00adstelling in de wijk uitvergroot. Er is een klassenverschil ontstaan, met weinig tot geen bewegingsruimte voor sociale mobiliteit. De kloof die de banlieues van de rest van Frankrijk scheidt, lijkt in Amsterdam-Slotervaart door de brede straten van de wijk heen te lopen.<\/p>\n

(tekst gaat door onder de foto) <\/em>\"Straatbeeld<\/p>\n

Twee werelden<\/h5>\n

Aan de ene kant zijn de vernieuwingen een positieve impuls. Sommige oude bewoners verhuizen naar gerenoveerde, mooie woningen. En de nieuwkomers brengen een frisse energie met zich mee, zien wijkagenten Tonouh en Akalay. \u2018Eerst waren de gordijnen dicht, werden tuinen verwaarloosd. Nieuwe bewoners willen dingen aanpakken, daarmee verandert de buurtcultuur.\u2019 In plaats van de heersende zwijgcultuur is er nieuw leven ontstaan. Ook Fatima Sadiki is blij met de vernieuwingen: \u2018Het is nu levendiger. En de rattenplaag van een paar jaar geleden is verdwenen.\u2019 Het valt haar wel op dat haar nieuwe buren vrijwel nooit gedag zeggen op straat: \u2018Soms voelt het alsof iemand ze heeft verteld dat wij van dit blok allemaal criminelen zijn.\u2019<\/p>\n

‘Er zijn nieuwe bewoners die zich nauwelijks verdiepen in de buurt waarin ze gaan wonen’<\/p><\/blockquote>\n

Er is namelijk ook een negatieve kant. \u2018Door de nieuwe stenen zijn er twee werelden ontstaan,\u2019 ziet Mohamed Azahaf, gebiedsmakelaar Slotervaart Zuid, \u2018en die twee werelden en leefwijzen botsten.\u2019 Zo spreken oude bewoners nieuwe bewoners soms aan dat ze bepaalde dingen \u2013\u00a0 zoals afval prikken \u2013 beter niet kunnen doen. Ze zijn bang dat de gemeente daar anders niet meer voor langskomt. Andersom zijn voor veel nieuwe bewoners de groepjes jongens op straat een teken van overlast, vertelt Azahaf, terwijl oude bewoners dat niet noodzakelijk zo ervaren. Doordat er grote gezinnen in kleine woningen zitten, zoeken deze jongeren vaak hun toevlucht op straat.<\/p>\n

Azahaf: \u2018Het is hier relatief goedkoop in vergelijking met de rest van de stad, maar er zijn nieuwe bewoners die zich nauwelijks verdiepen in de buurt waarin ze gaan wonen. Pas later komen ze dan achter de problemen die spelen in de wijk. Problemen die horen bij een grote stad, zoals armoede en criminaliteit. Sommigen schrikken daar zo van dat ze na een half jaar weer vertrekken.\u2019<\/p>\n

Ook Abdelkader Benali denkt dat sommige van zijn buren, aangetrokken door de relatief lage prijzen, vrij na\u00efef het gebied introkken. \u2018Maar als je hiernaartoe verhuist, krijg je the whole package<\/em>. Je kunt niet bepalen wat jou daarvan uitkomt. Dat brengt een bepaalde culturele sensitiviteit met zich mee. En mensen hebben het idee dat ze hier in een veilig fort wonen, terwijl je juist enorm kwetsbaar bent.\u2019<\/p>\n

In de eerste week dat er mensen woonden in de New West, werd er meteen een motor gestolen uit de garage. Iemand was vergeten de garagedeur dicht te doen. Ook bij De Samenwerkers waren problemen op het parkeerterrein: hangjongens, wat krassen op een paar auto\u2019s. Ze hebben er later een zwaar, ijzeren hek omheen geplaatst. \u2018Het voelt daardoor toch een beetje alsof je op een compound woont,\u2019 zegt Kijzer schoorvoetend.<\/p>\n

\u2018Soms is het al heel wat als mensen vreedzaam naast elkaar kunnen leven\u2019<\/p><\/blockquote>\n

\u2018Ik zou het nu niet echt een dynamiek in de wijk noemen,\u2019 zegt Tayfun Bal\u00e7ik, \u2018eerder gescheiden, gesegregeerde levens. Ieder met een eigen portaal, op straat leven we langs elkaar heen.\u2019 Zelf woont Bal\u00e7ik noodgedwongen nog in zijn ouderlijk huis, met een werkplek op zolder. Maar nu hij 35 is, zou hij toch graag een eigen appartement vinden in Nieuw-West.<\/p>\n

Mensen vergelijken zich met hun nieuwe buren, vertelt Bal\u00e7ik. \u2018Jarenlang was hun situatie slecht: armoedige en verpauperde huizen, een onveilige buurt, renovaties die jarenlang duren. En dan staat daar ineens een prachtig woonblok, nota bene roze, met bloemetjes. Natuurlijk brengt dat afgunst, jaloezie.\u2019<\/p>\n

(tekst gaat door onder de foto)<\/em>\"Straatkunst<\/p>\n

Vreedzaam naast elkaar<\/h5>\n

\u2018We zijn gaan inzien dat een eenzijdige wijk met alleen sociale huur tot meer problematiek leidt,\u2019 zegt Nieuw-West-bestuurder Ronald Mauer. \u2018Met de huidige vernieuwingen in Slotervaart proberen we de wijk aantrekkelijker en daarmee gemengder te maken.\u2019 Hij benadrukt dat het geen bewust beleid is om onderlinge verschillen te vergroten of mensen te verjagen. \u2018Soms is het al heel wat als mensen vreedzaam naast elkaar kunnen leven.\u2019<\/p>\n

Gebiedsmanager Slotervaart Annemiek Hoogland beaamt dat. \u2018Maar bij voorkeur ook m\u00e9t elkaar,\u2019 vindt ze. Ze kan de voorbeelden overal in het gebied aanwijzen. Nieuwbouw naast panden waar mensen ontevreden zijn over de staat van hun woningen, of in conflict liggen met de corporatie. \u2018Uiteraard krijg je dan mensen die zeggen: waarom zij wel, en wij niet?\u2019<\/p>\n

Benali denkt niet dat je geforceerd moet willen mengen<\/p><\/blockquote>\n

Om de tweedeling in het gebied tegen te gaan, vindt ze het belangrijk dat er voldoende grotere, kwalitatief goede en betaalbare woningen voor de oude bewoners komen. Ook pleit ze voor ontmoetingsruimtes in de buurt, en \u2018het zou schelen als de kinderen elkaar tegenkomen op school.\u2019 Op het Mondriaanplein liggen namelijk sinds kort twee basisscholen: El Kadisia voor oude bewoners, een open islamitische school, en DENISE (De Nieuwe Internationale School Esprit), met tweetalig onderwijs \u2212 Engels en Nederlands \u2212 en een jaarlijkse ouderbijdrage van negenhonderd euro.<\/p>\n

\u2018Er is een duidelijk klassenverschil,\u2019 zegt Abdelkader Benali, \u2018maar van een tweestrijd is zeker nog geen sprake.\u2019 Hij denkt niet dat je geforceerd moet willen mengen. \u2018Eigen scholen zijn niet per se slecht, iedereen wil zich thuis voelen bij andere ouders van zo\u2019n school. Alleen zou het voor iedereen mogelijk moeten zijn om hun kinderen naar DENISE te sturen \u2212 mochten ze dat willen\u2019.<\/p>\n

De eerste dag dat DENISE open was in 2019 zijn er stenen door de ruiten gegooid, vertelt gebiedsmakelaar Overtoomse Veld Fatima El Houfi. Op dezelfde plek zat eerder het Mondriaancollege, waar de radicale Hofstadgroep ontstond. \u2018Nog altijd broeit er iets in Slotervaart,\u2019 zegt El Houfi. \u2018Er is een wereld waar wij van de gemeente of politie ook geen grip op krijgen.\u2019<\/p>\n

El Houfi vindt dat er mede daarom blijvend ge\u00efnvesteerd moet worden in sociale problematiek. \u2018Alleen nieuwe stenen lossen dat niet op. Achter die iets mooiere voordeur blijven de problemen exact hetzelfde: armoede, werkloosheid, huiselijk geweld en de dagelijkse strijd om te overleven.\u2019<\/p>\n\n

\u2018De omgeving wordt kansrijker,\u2019 zegt Tayfun Bal\u00e7ik, en daarmee zijn de vernieuwingen ook een positieve prikkel. \u2018Alleen weten veel mensen nog niet hoe die nieuwe kansen te benutten, welke wegen daarvoor te bewandelen. Zo stompen ze af, raken uitgeput. Vroeger moest je je alleen invechten. Nu moet je al vechten om te blijven waar je bent, om hier te kunnen blijven wonen.\u2019<\/p>\n

E\u00e9n grote snoepwinkel<\/h5>\n

En zo bestaan de verbeelde polderversies van Kreuzberg en de banlieues naast elkaar, met mensen die hun eigen buurt \u2018de getto\u2019 noemen naast panden die worden opgekocht als investering. Hip en rauw verkoopt beter dan achterstand.<\/p>\n

De financi\u00eble crisis van 2008 was het kantelpunt om te investeren in het gebied om er vervolgens ook aan te verdienen. Het is de vraag wat straks het effect van de coronacrisis gaat zijn.<\/p>\n

Borrelen met vrienden doet nieuwe bewoner Joris Kijzer vooralsnog binnen de ring. \u2018Hopelijk is het hier over tien jaar inderdaad Kreuzberg, met leuke barretjes en winkeltjes. Het heeft alleen nog even tijd nodig.\u2019<\/p>\n

Tayfun Bal\u00e7ik vermoedt dat over tien jaar veel van zijn buurtgenoten verhuisd zijn naar Zaandam of Nieuw-Vennep. Toch ziet ook hij heil in het ideaal van Kreuzberg. \u2018Duitsland is verder in het integratieproces, mede omdat veel Turkse Duitsers daar al een generatie langer wonen. Er is daardoor meer vermenging. Dat is een stap die wij in Amsterdam nog wel mogen maken. Gemengd wonen is een mooi ideaal, maar waarom bouwen we dan niet wat meer sociale huurwoningen in Amsterdam-Zuid?\u2019<\/span>Lees ook<\/span>Stadsdeelvoorzittfer van Nieuw-West Emre \u00dcnver en zijn adviseur Tofik Dibi: \u2018Nieuw-West is hot shit nu\u2019<\/span>11 juli 2019<\/span><\/span><\/a><\/p>\n

Nieuwe bewoonster Viola Welling heeft allerlei idee\u00ebn om verbinding in de wijk op gang te brengen: een plantenbibliotheek om stekjes te delen, fotoprojecten met verhalen uit de buurt, een food festival. Ze is aangedaan wanneer ze hoort dat haar buurvrouw Fatima Sadiki hoopt dat de nieuwe buren zich niet al te zeer storen aan de lelijke flat waarin zij woont. \u2018Ik hoop dat we samen een keer thee kunnen drinken,\u2019 zegt Welling.<\/p>\n

Bij de opening van een gebouw in de buurt, vertelt Abdelkader Benali, ontmoette hij laatst een investeringsbankier: \u2018Vanaf de bovenste verdieping keken we samen uit over Nieuw-West. Die man wees en zei: \u201cDaar ga ik kopen, en daar, en daar.\u201d Voor hem was het gebied \u00e9\u00e9n grote snoepwinkel.\u2019 Om de vergelijking met de banlieues moet Benali vooral lachen. \u2018Ik woonde hiervoor in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid, daar heb ik wel wat meer meegemaakt dan hier. Maar de vergelijking met Kreuzberg zou ik ook niet zo snel maken. Dat speelt vooral vastgoedmakelaren in de kaart die de grond hier zien als investering.\u2019<\/p>\n

\n

Deze publicatie is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten (www.fondsbjp.nl<\/a>).<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een half jaar geleden verruilde ik de pittoreske Amsterdamse grachten voor de brede straten van Slotervaart in stadsdeel Nieuw-West. De planmatige, modernistische wederopbouwarchitectuur herinnert me soms aan waar ik woonde als student: het stukje Berlijn dat door intimi Kreuzk\u00f6lln of liefkozend Kotzk\u00f6lln wordt genoemd, de grens tussen Kreuzberg en Neuk\u00f6lln, en \u2212 zum kotzen \u2212 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-483411","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-samenleving","article_type-reportage"],"acf":[],"author_name":"Brigitte Borm","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/483411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=483411"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/483411\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Brigitte Borm","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=483411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=483411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}