{"id":48207,"date":"2012-09-19T10:51:00","date_gmt":"2012-09-19T08:51:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/permanente-campagne-2\/"},"modified":"2012-09-19T10:51:00","modified_gmt":"2012-09-19T08:51:00","slug":"permanente-campagne-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/permanente-campagne-2\/","title":{"rendered":"Permanente campagne"},"content":{"rendered":"
De combinatie van een nieuwe politieke stijl en een linkse koers bleek goud waard voor Diederik Samsom.<\/div>\n
\n

Als Diederik Samsom even na elven het podium in Paradiso betreedt, klinkt donderend gejuich in de volle zaal.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

\u2018Velen geloofden niet dat Nederland in zo\u2019n korte tijd zou terugkeren naar een politiek die mensen niet naar de mond praat, maar eerlijk vertelt dat moeilijke tijden ook lastige keuzes vergen,\u2019 zegt hij. \u2018Velen hadden niet verwacht dat optimisme zo snel in de plaats zou kunnen komen van het chagrijn van de afgelopen twee jaar. Velen van ons waren bang dat in deze tijden eigenbelang zou prevaleren boven samen sterker worden. En tegen al diegenen zeg ik: vanavond heeft u gezien: het kan w\u00e9l!\u2019 Zijn verhaal lijkt sprekend op de \u2018Yes We Can\u2019-overwinningsspeech van Barack Obama in Chicago in 2008, van de bekende retorische drieslag (\u2018Velen geloofden niet…\u2019) tot en met het bedanken van de vrijwilligers: bij Obama deden ze hun goede werk \u2018in bitter cold and scorching heat\u2019, bij Samsom \u2018met 35 graden boven nul, in de stortregen\u2019.<\/p>\n

Vooraan in de menigte, vlak bij het podium, staan Erik van Bruggen, Alex Klusman en Tino Wallaart ge\u00ebmotioneerd te luisteren. Terwijl het applaus losbarst beginnen ze verwoed te twitteren op hun smartphones. \u2018I love this,\u2019 lezen de duizenden followers van Van Bruggen. Eind jaren negentig waren ze alle drie betrokken bij Niet Nix, de vernieuwingsbeweging binnen de PvdA. \u2018Dit is de nieuwe politiek waar wij voor stonden,\u2019 zegt Van Bruggen terwijl in Paradiso het feest losbarst. \u2018Diederik is van onze generatie. Hij hoort bij ons.\u2019 Eind jaren negentig, toen Niet Nix werd opgericht, werkte Samsom nog als campagneleider bij Greenpeace. \u2018We zagen toen al dat hij de politiek in moest,\u2019 zegt Tino Wallaart. \u2018We hebben hem heel vaak voor Niet Nix uitgenodigd, we wilden hem erbij halen. En nu staat hij hier.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

Zijn verhaal lijkt sprekend op de ‘Yes We Can’-overwinningsspeech van Obama<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Tijdens zijn speech in Paradiso zegt Samsom dat de campagne van de PvdA nog maar net begonnen is. Maar eigenlijk is zijn eigen campagne op dat moment al tien jaar bezig. Tijdens de verkiezingscampagne van 2002 trok hij als aankomend Kamerlid met Staf Depla en Jeroen Dijsselbloem als de \u2018Rode Ingenieurs\u2019 het land in, op zoek naar \u2018echte problemen en werkende oplossingen\u2019. Ze pleitten voor een harde aanpak van de problemen in de oude wijken. Bij de verkiezingen wist Wouter Bos totaal onverwacht 42 zetels te veroveren. Vanaf dat moment stonden Samsom en zijn generatiegenoten, aangevuld met jonge Kamerleden als Martijn van Dam, bekend als de \u2018Bos-boys\u2019. Hun belangrijkste doelen waren het slechten van taboes in de partij, zoals het multiculturele denken, en het doorbreken van de regenteske bestuurderscultuur waar de PvdA al tientallen jaren last van had: de partij moest permanent op campagne.<\/p>\n

Diederik Samsom, met zijn activistenverleden, stond vanaf het begin bekend als linkser, ongeduldiger en ambitieuzer dan de rest van het stel. In de Tweede Kamerfractie legden Dijsselbloem, Depla en Samsom, samen met Hans Spekman, arbeiderszoon en oud-wethouder uit Utrecht, de basis voor de aanpak van integratie, veiligheid en de probleemwijken. Maar de weerstand van de oude garde in de partij bleek sterk. Toen Diederik Samsom in april 2008 een gooi deed naar het fractievoorzitterschap, werd hij verslagen door de weinig mediagenieke partijtijger Mari\u00ebtte Hamer. In het najaar van 2009 lekte een brandbrief van Samsom aan de fractie uit, over de \u2018deplorabele staat\u2019 waarin de partij volgens hem verkeerde. De samenwerking met het CDA, de andere grote regeringspartij, liep krakend vast, de PvdA zakte weg naar veertien zetels in de peilingen.<\/p>\n

Nieuwe hoop gloorde toen Wouter Bos na de val van het kabinet in februari 2010 Job Cohen als leider lanceerde. In Nieuwe Revu<\/i> meldde Diederik Samsom zich alvast aan als ministerskandidaat. Maar Cohen verprutste de campagne, de PvdA verdween in de oppositie. In de nazomer besloot Samsom te gaan werken aan zijn eigen verhaal als toekomstig leider van de PvdA. \u2018Als het moment komt,\u2019 zei hij tegen Vrij Nederland, \u2018moet ik er klaar voor zijn.\u2019 Hij koos voor de methode die hij zich met de Rode Ingenieurs eigen had gemaakt: de wijken in. Twee, soms drie dagen per week werkte hij als straatcoach in Amsterdam-Slotervaart en Osdorp. Intussen ging hij door met een serie bezoeken aan PvdA-afdelingen in het land, waar hij zijn verhaal over de toekomst van de sociaal-democratie testte en aanscherpte. Toen Job Cohen in februari 2012 aftrad, greep hij zijn kans. Tijdens de verkiezingen voor het fractievoorzitterschap wist hij de ene zaal na de andere te overtuigen met speeches naar Amerikaans model, vol persoonlijke anekdotes over zijn ervaringen als straatcoach en zijn gehandicapte dochtertje. Hij won met overmacht<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

Samsom moest zich opwerpen als energieke, nieuwe leider boven de partijen<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Nog geen twee maanden eerder was Hans Spekman, aangespoord door Diederik Samsom en Staf Depla, partijvoorzitter geworden. Als Kamerlid had hij zich al sterk gemaakt voor herstel van de partijorganisatie, die decennialang was verwaarloosd. Onvermoeibaar had hij gewerkt aan de oprichting van \u2018ombudsteams\u2019 bij partijafdelingen in het land, waar PvdA-leden terecht kunnen voor advies. Als voorzitter zette hij een grootschalige campagne op touw om leden te werven, de PvdA moest weer een bruisende volkspartij worden.<\/p>\n

In de eerste maanden van 2012 kwamen die twee ontwikkelingen samen: de nieuwe politieke stijl waaraan Diederik Samsom al jaren werkte en het herstel van de partijorganisatie door Hans Spekman. En er kwam nog iets bij: een duidelijke linkse koers. Meteen na zijn verkiezing als fractievoorzitter schreef Samsom samen met Spekman, Dijsselbloem en Ronald Plasterk het pamflet Keuzes voor de toekomst van Nederland<\/i>, dat de basis werd voor het verkiezingsprogramma: het meest linkse programma in decennia, waarmee naar de SP overgelopen kiezers konden worden teruggewonnen.<\/p>\n

Na de val van het kabinet eind april kondigde Spekman \u2018de grootste campagne ooit\u2019 aan. In de media werd er schamper op gereageerd: de PvdA stond op een magere vijftien zetels in de peilingen, de SP op meer dan dertig. De teneur van de commentaren was: de PvdA presenteert zich als SP-light, maar gaat het afleggen tegen de echte socialisten van Emile Roemer. Maar in de luwte van de vermeende tweestrijd tussen \u2018premierskandidaten\u2019 Rutte en Roemer zetten Samsom en Spekman hun strategie door. Samsom moest zich opwerpen als energieke, nieuwe leider boven de partijen, vanuit de vertrouwde linkse idealen van de PvdA. In de campagne werden verschillende technieken overgenomen van die van Obama in 2008. Zoals het campagneteam van Obama in 2008 van onderop een leger vrijwilligers wist te mobiliseren, stimuleerde de PvdA zo veel mogelijk sympathisanten om zelf, binnen hun eigen sociale netwerk, voor Samsom de boer op te gaan.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

‘De oude regenten in de partij trekken nu al aan zijn mouw dat ze een baantje willen’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Al ruim voor het offici\u00eble begin van de campagne trok Samsom door het land, in augustus gevolgd door duizenden vrijwilligers, om rozen uit te delen en met kiezers te praten. Intussen vervaardigde documentairemaker Arnold van Bruggen, jongere broer van Niet Nix\u2019er Erik, het bekende campagnefilmpje waarin Samsom thuis te zien is als zorgzame vader. \u2018Het campagneteam wilde per se dat de campagne ook om Diederiks persoon zou draaien, zoals de campagne van Obama,\u2019 zegt Arnold van Bruggen. \u2018Ik dacht nog: wat doen ze nou? Maar achteraf bleek het een goede beslissing: opeens stond hij niet meer bekend als de oud-activist maar als familyman.\u2019<\/p>\n

Het keerpunt in de campagne kwam bij het \u2018premiersdebat\u2019 van RTL op 26 augustus. Het was een dubbeltje op zijn kant of Samsom wel mocht meedoen: als D66 voor half augustus hoger in de peilingen had gestaan dan de PvdA, had niet Samsom maar Alexander Pechtold aan het debat met Mark Rutte, Emile Roemer en Geert Wilders mogen deelnemen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"13
13 september 2012: de eerste fractievergadering van de PvdA na de verkiezingen. Foto: Roel Rozenburg<\/figcaption><\/figure>\n
\n

Mede op aandringen van het PvdA-campagneteam bleef het format van het vorige RTL-debat in 2010 intact: door middel van het trekken van een \u2018joker\u2019 kon Samsom Mark Rutte aan het einde van het debat uitdagen met een korte speech over leiderschap. Zo kon de PvdA-lijsttrekker zich profileren als leider boven het politieke gewoel. Die tactische zet bleek goud waard: Samsom kwam voor de dag met een sterk verhaal, waarbij Roemer verbleekte. De kijkers riepen Samsom uit tot winnaar van het debat. Vanaf dat moment zakte de SP weg in de peilingen, terwijl de PvdA bleef stijgen.<\/p>\n

Volgens veel politiek analisten is de zegetocht van de PvdA louter te verklaren uit Samsoms optreden bij de televisiedebatten: pas toen steeg de PvdA in de peilingen en werd een dynamiek op gang gebracht die leidde tot de politieke aardverschuiving op 12 september. Maar dat is een oppervlakkige waarneming, vindt Hans Spekman. \u2018Als zo\u2019n verhaal geen weerklank vindt op straat, valt het dood. De afgelopen maanden hebben we alles bij elkaar 1,2 miljoen gesprekken met kiezers gevoerd. Die hebben we allemaal teruggekoppeld en geanalyseerd. Daar sloot Diederiks verhaal bij aan. Daarom kon hij het met zo veel overtuiging brengen.\u2019<\/p>\n

De vraag is: wat is de volgende stap in de permanente campagne die Samsom heeft aangekondigd? Hoe gaat hij ervoor zorgen dat de PvdA als regeringspartij niet terugzakt in de oude bestuurlijke reflexen? En hoe slaagt hij erin de linkse kiezers aan boord te houden? \u2018Diederik heeft een sterkere basis in de partij dan Wouter Bos in 2003,\u2019 zegt Tino Wallaart. \u2018Maar de oude regenten in de partij trekken nu al aan zijn mouw dat ze een baantje willen. Hij zal zijn rug recht moeten houden.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Kader: Hoe Samsom zich leerde beheersen<\/h3>\n

‘Toen ik Diederik ten tijde van de kernramp in Fukushima avond na avond op televisie commentaar zag geven, dacht ik: zie je wel, hij kan het,’ zegt ervaren campaigner Erik van Bruggen. ‘Als hij die rust en overtuigingskracht weet in te zetten in de politiek, dan heeft hij goud in handen.’ Daar was ook het PvdA-campagneteam zich van bewust: Samsoms taaiste tegenstander in de aanloop naar de verkiezingen was niet de VVD, en evenmin de SP, maar Diederik Samsom zelf. Als Kamerlid had hij vaak ergernis gewekt met zijn ongeduld en zijn opvliegende karakter. Die eigenschappen konden hem bij de cruciale televisiedebatten parten gaan spelen. Daarom werkte Samsom in de zomer niet alleen aan zijn verhaal als lijsttrekker, maar ook aan zijn zelfbeheersing. Door middel van video-opnames van zijn houding en gezichtsuitdrukkingen leerde hij zijn ongeduld in toom te houden. ‘We hebben er geen behoefte aan in details te treden,’ zegt Samsoms woordvoerder Saar van Bueren. ‘Maar hij heeft zich inderdaad heel grondig voorbereid.’ De training had effect. Bij de televisiedebatten stond er een nieuwe Diederik Samsom: kalm, beheerst, boven de partijen. Het best was dat nog te zien in het debat bij Knevel & Van den Brink, waar Rutte loog over de PvdA en het begrotingstekort. Seconden lang liet Samsom zijn tegenstander doorbabbelen voor hij de winnende woorden sprak: ‘Meneer Rutte, nu doet u het weer.’<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De combinatie van een nieuwe politieke stijl en een linkse koers bleek goud waard voor Diederik Samsom.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":257123,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-48207","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer, Maurits Martijn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/48207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=48207"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/48207\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer, Maurits Martijn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/257123"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=48207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=48207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}