{"id":459035,"date":"2020-02-27T03:00:39","date_gmt":"2020-02-27T02:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=459035"},"modified":"2020-02-27T09:22:02","modified_gmt":"2020-02-27T08:22:02","slug":"millennials-memes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/millennials-memes\/","title":{"rendered":"De generatie die maar niet kan kiezen tussen kwetsbaarheid en ironie"},"content":{"rendered":"<div class=\"info-box\">\n<p><iframe src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/766754341%3Fsecret_token%3Ds-Z9W1k&amp;color=%23b3b8c8&amp;auto_play=false&amp;hide_related=false&amp;show_comments=false&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;show_teaser=true\" width=\"100%\" height=\"166\" frameborder=\"no\" scrolling=\"no\"><\/iframe><br \/>\n<em>We hebben dit verhaal ook voor je voorgelezen.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<p class=\"tekst\">Er zijn een hoop dingen die je kunt doen als je \u2019s nachts thuiskomt na het uitgaan. Je kunt een glas water drinken, een tosti maken of een ei bakken. Je kunt een boek lezen of een serie kijken. Je kunt als je nog energie overhebt door de kamer gaan dansen, of je huis opruimen. Of je kunt gaan slapen, natuurlijk.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Al die dingen zou je kunnen doen, maar zelf kies ik er meestal voor om met mijn jas nog aan neer te zakken op de bank, mijn telefoon uit mijn zak te halen en eindeloos door memes te scrollen. Als ik \u2019s ochtends wakker word, zie ik dat ik zeker dertig memes heb geliked en er ongeveer evenveel heb verstuurd naar vrienden. Die krijgen dan om 04:11 een foto van een boos kijkende Pingu in hun inbox, met daarbij de tekst \u2018Do I look angry?\u2019 Of een dansende Snoop Dogg met \u2018Me enjoying life knowing shit ain\u2019t going right.\u2019 Of anders een heel gestrest kijkende Halloweenpompoen \u2013 \u2018When you\u2019re in public having an anxiety attack.\u2019 Soms schrijf ik er nog een beknopte begeleiding bij: \u2018Dit zijn wij\u2019, simpelweg \u2018wij\u2019, soms een hartje. Maar meestal laat ik de meme voor zich spreken. Aan een extreem zuur kijkende Kris Jenner met de tekst \u2018Who am I to judge\u2019 heb ik nou eenmaal weinig toe te voegen.<\/p>\nhttps:\/\/www.vn.nl\/product\/vrij-nederland-nr-2-2020\/\n<h5>Net cynisch genoeg<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Ik kan me niet precies herinneren wanneer de meme zijn intrede maakte in mijn bestaan, maar inmiddels kan ik me een leven zonder nauwelijks meer voorstellen. Er is gewoon geen betere manier om mijn emoties te verwoorden dan in de vorm van <span class=\"Cursief\">celebrities<\/span> voorbij de houdbaarheidsdatum of cartoons van vroeger, met tekstjes erbij die net cynisch genoeg zijn om je aan het lachen te krijgen, maar je ondertussen ook doen realiseren: zo is het wel.<\/p>\n<blockquote><p>De millennialgeneratie is al meer dan eens omgedoopt tot de \u2018therapiegeneratie\u2019.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Ik heb vrienden met wie ik eigenlijk alleen in memes communiceer: dagelijks wisselen we er een paar uit om elkaar zo\u2019n beetje op de hoogte te houden van hoe het gaat. Als we ons slecht voelen, sturen we een sip kijkende Britney Spears; als we ons wat beter voelen een dansende Teletubbie. Misschien dat we ergens wel meer tegen elkaar zouden willen zeggen, maar doorgaans volstaat de meme: het digitale Gesammtkunstwerk dat al je gevoelens voor je samenvat, te versturen binnen \u00e9\u00e9n seconde.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_1280 wp-image-459695\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_6818-1280x1920.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_6818-320x480.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_6818-640x960.jpg 640w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_6818-1280x1920.jpg 1280w\" alt=\"generatie\" width=\"1280\" height=\"1920\" \/><\/p>\n<h5>Maakbaar<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Mijn favoriete meme-account heet My Therapist Says en heeft meer dan vier miljoen volgers op Instagram.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De naam is uitstekend gekozen: de millennialgeneratie is al meer dan eens omgedoopt tot de \u2018therapiegeneratie\u2019 \u2013 de generatie die naar hartenlust praat over zijn gevoelens en frustraties, met elkaar \u00e9n met therapeuten. Millennials zoals ik zijn, anders dan hun babyboom-ouders, opgevoed met het idee dat mentale gezondheid belangrijk is en dat het goed is om over psychische problemen te praten.<\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Leuk\u2019 was niet afdoende als antwoord op de vraag \u2018hoe was het op school\u2019. Onze ouders en omgeving nodigden ons als kind uit om vooral onze gevoelens te delen, en als we niet goed in ons vel zaten, was het zaak daar iets aan te doen. We leerden dat we alles konden worden en bereiken wat we wilden, als we maar ons best deden \u2013 dat het leven maakbaar was, en onze psychologische gesteldheid ook.<\/p>\n<h5>Stress en oververmoeidheid<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Maar eenmaal volwassen blijkt het leven doorgaans toch iets minder maakbaar dan gedacht. De banenmarkt is krap, de huizenmarkt rampzalig, voor je het weet ben je dertig en heb je nog niets bereikt van de dingen waar je vroeger van droomde. \u2018Alles worden wat je wilt\u2019 blijkt voor de millennial behoorlijk relatief \u2013 je kunt een beperkt aantal dingen worden, als je heel erg je best doet, en ook dan moet je nog flink geluk hebben.<\/p>\n<blockquote><p>In mijn vriendengroep lopen inmiddels meer mensen wel dan niet bij een psycholoog; het bespreken van depressies of angsten is voor ons allang geen taboe meer.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Ondertussen worden we wel geacht er een fantastisch leuk leven op na houden \u2013 niet in de laatste plaats om dat online te kunnen delen. De millennial leeft in constante strijd met wat hoogleraar klinische psychologie Paul Verhaeghe in zijn boek <span class=\"Cursief\">Identiteit <\/span>omschrijft als de \u2018digitale Ander\u2019 \u2013 een verzamelnaam voor alle online meetsystemen, waarin er altijd iemand is die het beter doet dan jij. Iemand met meer likes, meer volgers, een snellere hardlooptijd of meer succes in de appgroep.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Niet heel gek dus dat het vooral de millennials zijn die op dit moment kampen met gevoelens van stress en oververmoeidheid: ze hebben van hun ouders vaak een veel te rooskleurig toekomstbeeld meegekregen en hebben vervolgens constant het gevoel te falen door niet aan dat beeld te voldoen \u2013 niet in de laatste plaats tegenover die \u2018digitale Ander\u2019. Mensen tussen de 25 en 35 krijgen dan ook vaker dan andere Nederlanders een burn-out \u2013 in 2018 becijferde het CBS dat 20 procent van de werknemers in die leeftijdscategorie psychisch vermoeid is, terwijl dat percentage bij oudere generaties rond de 15 ligt, en bij jongere generaties rond de 10. Uit onderzoek van de Hogeschool Windesheim onder meer dan drieduizend studenten bleek vorig jaar dat een op de vier last heeft van burn-outklachten, en dat bijna 69 procent prestatiedruk ervaart \u2013 terwijl dat een jaar eerder nog 62 procent was.<\/p>\n<h5>Elke gedachte uitkotsen<\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Cursief\">Enter<\/span> de therapiegeneratie. De generatie die eerst van hun ouders leerde dat ze alles konden worden wat ze wilden, en toen dat tegenviel maar die andere vaardigheid die hun ouders ze hadden meegegeven ging inzetten: praten over je gevoelens.<\/p>\n<p class=\"tekst\">In mijn vriendengroep lopen inmiddels meer mensen wel dan niet bij een psycholoog; het bespreken van depressies of angsten is voor ons allang geen taboe meer. Sterker nog: soms heb ik het idee dat het <span class=\"Cursief\">alleen <\/span>maar daarover gaat. Over hoe we ons voelen, wat onze therapeut daarover te zeggen had, en hoe we ons voelden op het moment dat die dat zei.<br \/>\nIn Netflixserie <span class=\"Cursief\">The Politician <\/span>slaat Gwyneth Paltrow, die de moeder van millennial-hoofdpersoon Payton speelt, de spijker op z\u2019n kop als ze zegt dat onze generatie in de verschrikkelijke overtuiging leeft dat het een goed idee is om elke gedachte en elk gevoel over elkaar uit te kotsen: \u2018It\u2019s a pandemic of overcommunication that has led to an absence of intimacy.\u2019<\/p>\n<blockquote><p>We tonen affectie via digitale en sociale media: wie een foto deelt van zijn geliefde, laat zien dat hij hem of haar erkent.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">En die overcommunicatie vindt uiteraard veel online plaats. De millennialgeneratie is opgegroeid met Hyves, MSN en MySpace, met de Nokia3310 en de Motorola Razr. Wij weten niet beter dan dat een groot deel van onze communicatie zich afspeelt op schermen. Voor een babyboomer is het misschien bizar om te zien dat ik een gesprek voer via memes op Instagram \u2013 voor mij voelt het niet minder intiem dan een koffieafspraak.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_1280 wp-image-459697\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_7013-1280x1920.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_7013-320x480.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_7013-640x960.jpg 640w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/IMG_7013-1280x1920.jpg 1280w\" alt=\"generatie\" width=\"1280\" height=\"1920\" \/><\/p>\n<h5>Veilig bij je ouders<\/h5>\n<p class=\"tekst\">In haar essaybundel <span class=\"Cursief\">On Photography <\/span>merkte Susan Sontag al op dat het nemen van foto\u2019s ook een manier is om affectie te tonen: de ouder die foto\u2019s maakt van zijn kinderen laat zien dat hij om ze geeft. Op eenzelfde manier tonen we inmiddels affectie via digitale en sociale media: wie een foto deelt van zijn geliefde, laat zien dat hij hem of haar erkent. Wie een selfie stuurt naar een vriend, stuurt een intiem zelfportret dat alleen voor diegene bedoeld is.<\/p>\n<p class=\"tekst\">En wie een meme krijgt van een verveeld kijkende Britney Spears die aan een Starbucks-beker lurkt met de tekst \u2018Listening to my boss yelling about being late while sipping the same beverage that made me late\u2019, weet precies hoe de afzender zich voelt die dag.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Vermoedelijk ligt dat gevoel niet alleen in de uitdrukking op Britney\u2019s gezicht, of het grappige tekstje. Het ligt ook aan het feit dat het uitgerekend Britney Spears is op die foto. Britney, van wie de millennialgeneratie vroeger posters op de kamer had hangen. Van wie we de hits nog altijd kunnen meezingen. De popster die ons als kind of tiener liet kennismaken met de heupbroek, het naveltruitje en het idee van <span class=\"Cursief\">Oops, I did it again.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\">Het kan geen toeval zijn dat een succesvol meme-account als My Therapist Says constant refereert aan tv-series en sterren die Instagramgebruikers herkennen uit hun jeugd. In <span class=\"Cursief\">The Social Photo <\/span>beschrijft Nathan Jurgenson hoe online-beelden niet zozeer het afgebeelde representeren, maar eerder het <span class=\"Cursief\">idee <\/span>ervan \u2013 de achterliggende gedachte, het gevoel dat het oproept. In het visuele, digitale discours zijn we meer bezig met de bredere betekenis van het afgebeelde, dan met het afgebeelde zelf. Wie een foto deelt van een palmboom, deelt niet alleen specifiek die palmboom, maar ook het <span class=\"Cursief\">idee<\/span> van een palmboom, het idee van zomer, van vakantie, van vrijheid, van fietsen langs het strand van LA of calamares eten op een pier in Ibiza.<\/p>\n<blockquote><p>Ironie zit in ons DNA, maar ondertussen verlangen we wel naar nieuwe vormen van waarde en waarheid.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Op dezelfde manier zit er een bepaalde geruststelling in de meme van een Moemin die een mes vasthoudt met de tekst \u2018When you\u2019re about to lose your shit but you gotta chill because you\u2019re at work.\u2019 Alsof ze bij My Therapist Says weten dat jij als kind hele zaterdagen lang naar de Moemins hebt gekeken op de bank, in je pyjama, toen je nog veilig bij je ouders woonde in die wereld waarin je nog niet hoefde te werken en nog alles kon worden wat je wilde. En hoezeer je soms terugverlangt naar die tijd.<\/p>\n<h5>Nieuwe vormen van waarde<\/h5>\n<p class=\"tekst\">My Therapist Says is het product van een generatie die is opgegroeid tijdens het postmodernisme \u2013 gekenmerkt door ironie en niets serieus nemen, door <span class=\"Cursief\">South Park<\/span> en <span class=\"Cursief\">Jiskefet<\/span> \u2013 maar wel constant is uitgenodigd te praten over haar psyche. Enerzijds willen we onbeschaamd lachen om de plaatjes die we online bekijken, anderzijds zijn we altijd bezig met hoe het nou <span class=\"Cursief\">echt <\/span>met ons gaat, en met de wereld om ons heen. Je zou het meme-account kunnen zien als een voorbeeld van wat door sommigen \u2018metamodernisme\u2019 wordt genoemd \u2013 de stroming die het postmodernisme zou moeten opvolgen, en daarmee misschien wel het culturele stempel gaat worden van het millennial-tijdperk.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Binnen het metamodernisme gaan we op zoek naar nieuwe vormen van oprechtheid, schrijven universitair docent Timotheus Vermeulen en cultuurfilosoof Robin van den Akker in hun manifest over metamodernisme, in 2014 verschenen in <span class=\"Cursief\">De Groene Amsterdammer<\/span>. Ironie zit in ons DNA, maar ondertussen verlangen we wel naar nieuwe vormen van waarde en waarheid. Geconfronteerd met (naderende) rampen als de bankencrisis en de opwarming van de aarde beginnen steeds meer millennials zich <span class=\"Cursief\">oprecht <\/span>druk te maken om de wereld waarin ze leven. En die oprechtheid, schrijven Vermeulen en Van den Akker, is voor hen geen natuurlijke houding, maar een bewuste keuze. Het is een soort performance die ze zo lang mogelijk volhouden, in een poging dat wat er mis is in de wereld \u2013 opwarming van de aarde, ongelijkheid, armoede \u2013 op te lossen.<\/p>\n<h5>Grapjes over de havermelk<\/h5>\n<p class=\"tekst\">De zelfbewuste, <span class=\"Cursief\">woke <\/span>millennial probeert de wereld om zich heen een stukje beter te maken, maar kan zich ondertussen niet helemaal ontworstelen aan zijn ironische bedrading. We maken consequent grapjes over de havermelk die we in onze koffie doen \u2013 terwijl we er echt van overtuigd zijn dat dat beter is voor het milieu. We voelen ons een beetje een sukkel als we ons gescheiden plastic naar de bak brengen. We lopen mee in klimaatmarsen, maar dan wel met ironische spandoeken. \u2018Ik heb hier Fortnite voor uitgezet,\u2019 stond op het spandoek dat een paar jongens afgelopen maart op de Dam in Amsterdam droegen. Iemand anders liep met een bord waarop stond: \u2018Winter is NOT coming\u2019 \u2013 vrij naar hitserie <span class=\"Cursief\">Game of Thrones<\/span>.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Een meme-account als My Therapist Says belichaamt precies dezelfde gedachte als zo\u2019n ironisch klimaatbord: er worden serieuze problemen aangekaart, maar wel met de bekende, veilige afstand van ironie en sarcasme. Een foto van een nuffig kijkende Marie uit The Aristocats met daarnaast de tekst \u2018Me trying to collect myself after my third mental breakdown of the day\u2019 is enerzijds grappig, maar erkent ook dat er mensen zijn die per dag drie \u2013 of meer \u2013 inzinkingen hebben. Hetzelfde geldt voor die pompoen met die <span class=\"Cursief\">anxiety attack<\/span>.<\/p>\n<h5>Besmet door het ironie-virus<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Geheel in lijn met het metamodernisme is My Therapist Says onlangs een <span class=\"Cursief\">oprecht <\/span>meme-kanaal begonnen: My Therapist Helps, waarop teksten verschijnen als \u2018Time to start being honest with one another\u2019 en \u2018It\u2019s OK to need help\u2019 \u2013 zonder grappige foto\u2019s. Wat ze vooral hopen te bereiken met dit tweede account, schrijven de oprichters op hun website, is dat volgers zich minder alleen voelen. Ze willen meer open communicatie bewerkstelligen over geestelijke gezondheid en benadrukken hoe therapie daarbij kan helpen.<\/p>\n\n<div class=\"newsletter-teaser bg-gray\">\n    <div class=\"teaser__content__container\">\n                    <div class=\"teaser__header\">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n        \n                    <div class=\"teaser__text\">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n            <\/div>\n\n    <div class=\"teaser__btn__container\">\n                    <div class=\"teaser__btn\">\n                <a class=\"btn btn--rounded btn--white-bg\" \n                    href=\"\/service\/nieuwsbrieven\"\n                    data-ga-category=\"banner-newsletter-button\" \n                    data-ga-label=\"Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.\" \n                    data-ga-action=\"clicked\">Ja, dit wil ik ><\/a>\n            <\/div>\n            <\/div>\n<\/div>\n<p class=\"tekst\">Een nobel streven, natuurlijk, maar tot nog toe blijft het enthousiasme bij de Instagramgebruikers een beetje uit. My Therapist Helps heeft inmiddels rond de 100.000 volgers. Veel, maar een schijntje vergeleken bij de 4,5 miljoen van My Therapist Says. Vermoedelijk zitten de meeste millennials nog altijd vast in de fase waarin ik ook zit: de fase waarin je heus wel emoties hebt, maar ze het liefste uit in nachtelijke memes. Misschien zijn we als generatie te veel besmet door het ironie-virus van het postmodernisme om echt oprecht te zijn.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Terwijl Generatie Z zich serieus bezighoudt met de problemen in de wereld \u2013 kijk naar iemand als Greta Thunberg die opkomt voor het klimaat; Emma Gonzalez die zich uitspreekt tegen wapenbezit \u2013 blijven wij hangen in een limbo waarin we het enerzijds <span class=\"Cursief\">heel erg <\/span>vinden wat er allemaal gebeurt, maar het anderzijds ook net iets te druk zijn met onszelf om er echt iets aan te veranderen.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Gelukkig is er altijd nog Jedi-master Yoda, die met een kop thee voor zich uitkijkt met de tekst \u2018Me watching the world fall apart in front of my very eyes\u2019. Er gaat niets boven zo\u2019n meme om je eraan te herinneren dat jij in elk geval niet de enige hypocriete, metamodernistische millennial op de wereld bent.<\/p>\n<div class=\"info-box\">Met dank aan Doortje en haar vrienden Ya\u00ebl, Juul, Menno en Jonas en Wulf Wonen in Amsterdam<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De generatie van Doortje Smithuijsen (1992) is opgegroeid tijdens het ironische postmodernisme, maar werd wel constant uitgenodigd te praten over de psyche. Enter: meme-account My Therapist Says. \u2018Als we ons slecht voelen, sturen we een sip kijkende Britney Spears; als we ons wat beter voelen een dansende Teletubbie.\u2019 <\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-459035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-leven","article_type-analyse"],"acf":[],"author_name":"Doortje Smithuijsen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/459035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=459035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/459035\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Doortje Smithuijsen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=459035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=459035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}