{"id":458161,"date":"2020-01-31T03:00:42","date_gmt":"2020-01-31T02:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=458161"},"modified":"2020-01-30T17:41:48","modified_gmt":"2020-01-30T16:41:48","slug":"belastingdienst-toeslagenaffaire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/belastingdienst-toeslagenaffaire\/","title":{"rendered":"Herstel het vertrouwen en maak schoon schip in de top van de Belastingdienst"},"content":{"rendered":"

Het was een ongemakkelijk moment: Mark Rutte die vorige week tijdens een Kamerdebat over de reorganisatie van de Belastingdienst uit zijn slof schoot. Toen SP-parlementari\u00ebr Renske Leijten fel van leer trok tegen de Haagse \u2018banencarrousel<\/a>\u2019 van de Algemene Bestuursdienst – na de fraude-affaire bij de Belastingdienst waren verantwoordelijke topambtenaren rustig doorgeschoven naar fijne nieuwe banen terwijl duizenden onschuldige burgers achterbleven met verwoeste levens \u2013 betoogde de premier met stemverheffing dat het geen pas gaf zo over topambtenaren te spreken: het zou \u2018beschadigend\u2019 zijn om de ambtelijke top aldus \u2018vogelvrij te verklaren\u2019.<\/p>\n

Op zich had de premier een punt: de Kamer dient in de eerste plaats bewindslieden aan te spreken op wat de ambtenarij onder hun verantwoordelijkheid uitspookt. Zo liggen de staatsrechtelijke verhoudingen. Maar de heilige verontwaardiging van Rutte grensde \u2013 en dat was het ongemakkelijke – aan vermoorde onschuld. Want het was onder de verantwoordelijkheid van dezelfde Rutte en zijn kabinetten dat genoemde topambtenaren bij de Belastingdienst jaar in jaar uit hun zalige gang konden gaan, zoals de onderzoeksjournalisten Pieter Klein van RTL<\/em> en Jan Kleinnijenhuis van Trouw<\/em> inmiddels keer op keer hebben laten zien.<\/p>\n

Eerst werden onschuldige burgers met medeweten van de ambtelijke top willens en wetens tot fraudeurs bestempeld en werden lagere ambtenaren aangespoord \u2018langs de randen van de wet\u2019 te opereren, vervolgens werden de levens van de vermeende fraudeurs stelselmatig de vernieling in geholpen, en toen de pers lucht begon te krijgen van de misstanden deden dezelfde topambtenaren systematisch hun best de benodigde informatie zo lang mogelijk onder de pet te houden.<\/p>\n

heilige verontwaardiging<\/h5>\n

Inmiddels moesten twee staatssecretarissen het veld ruimen omdat ze geen greep op de Belastingdienst kregen, maar de verantwoordelijke topambtenaren schoven moeiteloos door naar hogere posities bij de Belastingdienst of \u2013 via de Algemene Bestuursdienst \u2013 naar andere ministeries, zonder ooit een prijs te hoeven betalen voor de wanpraktijken.<\/p>\n

Zo was de onuitgesproken conclusie van het ogenschijnlijk keiharde rapport een boterzachte: als iedereen schuldig is, is niemand schuldig.<\/p><\/blockquote>\n

Geen wonder dus dat de journalistiek en de Kamer hun pijlen richten op de Haagse banencarrousel. Maar wat doet Rutte? In heilige verontwaardiging roepen dat ambtenaren \u2018vogelvrij\u2019 dreigen te worden door de aanzwellende kritiek.<\/p>\n

Zo ging het ook weer in het rapport van de Commissie-Donner, die zich boog over de toeslagenaffaire. Het rapport werd aanvankelijk \u2018snoeihard\u2019 genoemd, maar wie het zorgvuldig weegt, ontkomt niet aan de conclusie dat de ambtelijke top ook hier weer uit de wind werd gehouden.<\/p>\n

Donner oordeelde weliswaar dat betrokken ambtenaren hadden geleden aan \u2018tunnelvisie\u2019 en dat de gedupeerden ruimhartig moesten worden vergoed, maar Donner wees ook naar de Tweede Kamer, die had aangedrongen op een keiharde aanpak van fraude met de toeslagen, waardoor de tunnelvisie bij de Belastingdienst was ontstaan. Zo was de onuitgesproken conclusie van het ogenschijnlijk keiharde rapport een boterzachte: als iedereen schuldig is, is niemand schuldig, en kunnen we overgaan tot de orde van de dag.<\/p>\n

En het werkte ook nog \u2013 althans: voor even \u2013 want sommige ijverige journalisten tikten braaf op dat Pieter Omtzigt, het CDA-Kamerlid dat zich als een terri\u00ebr op de toeslagenfraude stortte, zelf indertijd ook voor een harde aanpak van de fraude had gepleit. Alsof Omtzigt en collega-Kamerleden indertijd een vrijbrief hadden gegeven voor een heksenjacht op onschuldige burgers.<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Drie maanden op pad met Wopke Hoekstra, de kroonprins van het CDA<\/span>18 december 2019<\/span><\/span><\/a>\n

eindeloos traineren<\/h5>\n

Intussen hielden de verantwoordelijke bewindslieden \u2013 eerst staatssecretaris Menno Snel en na diens aftreden minister Wopke Hoekstra<\/a> \u2013 stug vol dat ze \u2018geen aanwijzingen\u2019 zouden hebben voor \u2018strafbaar handelen\u2019 door ambtenaren. Pas tijdens het zoveelste debat in de Kamer zag Hoekstra zich half januari gedwongen toch maar een onderzoek door een \u2018externe\u2019 naar mogelijk strafbaar handelen aan te kondigen. Maar inmiddels zijn we twee weken verder, en kan het Ministerie van Financi\u00ebn nog steeds geen vorderingen melden.<\/p>\n

Zo werkt het systeem: eindeloos traineren om de schuldigen uit de wind te houden, met als argument de drogredenering dat ambtenaren niet \u2018vogelvrij\u2019 mogen worden. Zo komen achtereenvolgende bewindslieden ogenschijnlijk dapper op voor hun topambtenaren die zich niet in het openbaar kunnen verdedigen, maar laten ze in feite de medewerkers van de Belastingdienst die n\u00edet aan de wanpraktijken meededen en zich doodschamen voor de misdragingen van de boven hen gestelden, keer op keer in de kou staan.<\/p>\n\n

\n
\n
Thijs volgen? Lees onze nieuwsbrief Macht op vrijdag<\/div>\n \n
Iedere vrijdag de belangrijkste politieke verhalen in je mailbox.<\/div>\n <\/div>\n\n
\n
\n Meld je aan ><\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n

De verantwoordelijke politici weten dat donders goed, want al eind november onthulden\u00a0Trouw<\/em>\u00a0en\u00a0RTL<\/em>\u00a0<\/a>dat medewerkers van de fiscus via de Beeldkrant, het intranet van de dienst, disciplinaire straffen of zelfs strafrechtelijke vervolging eisten tegen leidinggevenden in de \u2018hogere echelons\u2019 die de onmenselijke praktijken lieten ontstaan.<\/p>\n

\n
\n

Een schone taak voor Alexandra van Huffelen, de nieuwe staatssecretaris voor de Toeslagen, die van de week samen met haar nieuwe compaan Hans Vijlbrief door de Koning werd be\u00ebdigd: ga niet alleen praten met de gedupeerden, maar pak ook eindelijk de schuldigen in de ambtelijk top aan met disciplinaire maatregelen en desnoods strafrechtelijke vervolging. Dat is de enige manier om het geschonden vertrouwen binnen en buiten de Belastingdienst te herstellen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het was een ongemakkelijk moment: Mark Rutte die vorige week tijdens een Kamerdebat over de reorganisatie van de Belastingdienst uit zijn slof schoot. Toen SP-parlementari\u00ebr Renske Leijten fel van leer trok tegen de Haagse \u2018banencarrousel\u2019 van de Algemene Bestuursdienst – na de fraude-affaire bij de Belastingdienst waren verantwoordelijke topambtenaren rustig doorgeschoven naar fijne nieuwe banen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-458161","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-macht","article_type-column"],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/458161","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=458161"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/458161\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=458161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=458161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}