
 {"id":456279,"date":"2020-02-25T03:00:57","date_gmt":"2020-02-25T02:00:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=456279"},"modified":"2020-02-24T16:06:33","modified_gmt":"2020-02-24T15:06:33","slug":"goede-gewoontes-maartje-wortel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/goede-gewoontes-maartje-wortel\/","title":{"rendered":"De gewoontes van Maartje Wortel: &#8216;Pas als je erover nadenkt, merk je hoeveel je er hebt&#8217;"},"content":{"rendered":"<p class=\"tekst\">In het park komen ze als pingu\u00efns op elkaar afgewaggeld. De armen veel te vroeg gespreid, zodat ze v\u00f3\u00f3r de omhelzing eerst nog ettelijke meters voor gek lopen. Maartje Wortel doet even voor hoe ze haar beste vriendin en collega-schrijver Ni\u00f1a Weijers in het park tegemoet loopt. Ze maken, soms meermaal daags, exact dezelfde wandeling. Hebben dat rondje zo langzamerhand oneindig vaak gelopen. Het is een goede gewoonte geworden: iemand in een huis aan de ene kant van het park sms\u2019t: \u2018In de ronde?\u2019 en dan zegt de ander aan de andere kant \u2018ja\u2019. Het hondje van Ni\u00f1a moet vier keer per dag uit en schrijven is nou eenmaal een eenzame bezigheid.<\/p>\n<h5>Een echt gesprek<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Het gaat niet zozeer om de lichaamsbeweging als om het gesprek dat ze dan voeren. Wat buiten het park uitwisselen van informatie is, wordt in het park als vanzelf een echt gesprek. Soms gaat het over schrijven. Het is handig om het daar al lopend over te hebben, vindt Maartje. Heeft met ritme te maken. \u2018Je hoort toch wel eens van mensen die onder een dichter wonen dat dichters tijdens hun werk de hele tijd heen en weer lopen?\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Gesprekken die in het park gevoerd worden, kunnen terugkomen in het werk. Ze zijn niet alleen vriendinnen, maar ook personages in elkaars boeken. Aan de orde komt dan bijvoorbeeld de kwestie of karakter N. op pagina tien moet sterven of toch aan het eind van het boek.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Een beste vriend is niet automatisch een geschikt personage dat een boek lang meegaat, legt Maartje uit. En is het wel geloofwaardig om een in het wit geklede fysiotherapeut op te voeren, in een steriele behandelkamer, die haar klanten met verkoelende gels behandelt?<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<p>In deze serie vragen we mensen naar hun (goede) gewoontes. Volgende maand is Jeroen Krabb\u00e9 aan de beurt. Schrijf je in voor <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/service\/vrij-nederland-nieuwsbrief\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">onze nieuwsbrief<\/a> om geen aflevering te missen.<\/p>\n<\/div>\n<h5>Verliefdheden<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Maar meestal zijn er belangrijkere gespreksonderwerpen, zoals verliefdheden, relatiecrises en dieren die doodgaan. Zo had Maartje een kat die Dennie heette. De naam was er zelfs eerder dan het dier. \u2018Jij gaat met mij mee,\u2019 zei ze toen ze hem als een kitten met een dichtgekoekt oog en een snotneus aantrof op een boerderij. Ze ontvoerde hem in een broodmand naar de dierenarts en nam hem, eenmaal hersteld, mee naar huis om \u2018thuis te zijn\u2019.<\/p>\n<blockquote><p>Wim Brands zei: \u2018Schrijf nooit over je kat. Of over welke kat dan ook.\u2019<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Dat bleek te werken. Hoewel Dennie over het toetsenbord liep, leeslinten in opschrijfboeken kapotkauwde en zich nogal vaak verzette tegen alle aandacht, bleek het leven met kat toch rustiger dan zonder. Omdat ze de hele tijd naar de kat keek, greep ze bijvoorbeeld minder vaak naar die telefoon. Overal ging Dennie mee naartoe. \u2018Dan zei ik: \u201cKom Dennie, we gaan.\u201d\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Klinkt dit alsof Dennie een hond was? \u2018Nee, nee, Dennie was toch echt een kat. Hij kon je namelijk behoorlijk goed afwijzen. En probeer maar eens een kat aan te lijnen. Dat lukt dus niet.\u2019<\/p>\n<h5>Schrijf nooit over je kat<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Op school kreeg Maartje les van Wim Brands. Hij leerde haar in elk geval drie dingen. Ten eerste: \u2018Probeer niet te lachen, want dat komt dom over.\u2019 Ten tweede: \u2018Je moet eerst weten hoe je moet sturen voor je uit de bocht vliegt.\u2019 Hij zei ook: \u2018Schrijf nooit over je kat. Of over welke kat dan ook.\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Desondanks bracht Dennie het tot hoofdpersoon in de vorig jaar verschenen roman <span class=\"Cursief\">Dennie is een star<\/span>. Aan het eind van het boek gaat Dennie plompverloren dood en hoewel de echte Dennie gelukkig bleef leven, stierf hij nu twee maanden geleden alsnog. Hij kwam om tijdens de chaos, veroorzaakt door een marathon die door de straat voerde. Dennie kwam onder een auto, helemaal bij het Tropenmuseum. Het was verschrikkelijk.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Moet er een nieuwe kat komen? Maartje sluit niet uit dat dat gaat gebeuren. Het wordt uitgebreid besproken in het park.<\/p>\n<h5>Parkgebruikers<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Om eerlijk te zijn is het meestal Maartje die praat en praat. Ni\u00f1a luistert, schrijft zo nu en dan iets op in haar telefoon wat ze kan gebruiken voor haar boek en rolt met haar ogen als het alweer over liefdesverdriet gaat. Als het na \u00e9\u00e9n ronde niet klaar is, doen ze nog een rondje.<\/p>\n<blockquote><p>Op bankjes zitten doen ze niet. Daar zitten de alcoholisten als het iets minder koud is.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Eigenlijk gaat het ook totaal niet om het park zelf of de mensen die er komen. Parkgebruikers herkent Maartje niet, of het moet een enkele hond zijn die ze eerder heeft zien lopen. Om je heen kijken, dat is meer voor als je in de natuur bent. Maartje kijkt standaard naar de grond: \u2018Ik loop naar voren vallend.\u2019 Zo is het makkelijker om iets te vertellen dan wanneer je tegenover iemand zit. Daar word je verlegen van. En het voordeel is dat je tegelijkertijd ziet hoe vies de stad eigenlijk is. In het boek van Ni\u00f1a komt nog wel eens iemand van de plantsoenendienst voor. \u2018Ik kan daar niets mee, althans niet voor een boek.\u2019<\/p>\n<h5>In een groef<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Nee, op bankjes zitten doen ze niet. Daar zitten de alcoholisten als het iets minder koud is. Er zitten ook mensen die slecht nieuws hebben gekregen in het ziekenhuis verderop. Als ze mensen op bankjes ziet zitten, denkt Maartje: \u2018Wat zullen ze allemaal te horen hebben gekregen?\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">In de zomer strijken ze tijdens het rondje door het park wel eens op een veldje neer, bij het hostel, want dan nemen ze een ander pad. Ook weer een gewoonte, ja.<br \/>\n\u2018Pas als je erover gaat nadenken, realiseer je je hoeveel je er hebt.\u2019<\/p>\n\n<div class=\"newsletter-teaser bg-gray\">\n    <div class=\"teaser__content__container\">\n                    <div class=\"teaser__header\">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n        \n                    <div class=\"teaser__text\">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n            <\/div>\n\n    <div class=\"teaser__btn__container\">\n                    <div class=\"teaser__btn\">\n                <a class=\"btn btn--rounded btn--white-bg\" \n                    href=\"\/service\/nieuwsbrieven\"\n                    data-ga-category=\"banner-newsletter-button\" \n                    data-ga-label=\"Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.\" \n                    data-ga-action=\"clicked\">Ja, dit wil ik ><\/a>\n            <\/div>\n            <\/div>\n<\/div>\n<p class=\"tekst\">Je wil het niet, maar je zit toch in een groef met die dagelijkse wandelingen door het park. Doordat het rondje nu eenmaal een gewoonte is, moet het ook een gewoonte blijven. Nou ja, is het eigenlijk wel een gewoonte? Misschien is het beter te spreken van een gewoonte die hard bezig is een ritueel te worden. Zoals bijvoorbeeld elke dag mediteren om kalm te worden meer een ritueel is dan een dagelijkse gewoonte. \u2018We geloven er beiden heilig in.\u2019<\/p>\n<h5>Op de automatische piloot<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Dan hebben we het nog niet eens over schrijven gehad. Daar horen ook talloze gewoontes bij.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Het liefst zou Maartje een totaal vrij leven leiden, zoals schrijven per definitie vrij denken is. Van gewoontes wordt de mens dommer, vindt ze. Je gaat over op de automatische piloot. Ze zou alles wat moet, vooral dat wat van anderen moet, willen loslaten. Weg met interviewafspraken om tien uur in de ochtend. Je belt elkaar als het zo uitkomt en dan zegt de een tegen de ander: \u2018Zullen we n\u00fa gaan lopen?\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Bij de uitgeverij kennen ze dat van haar. Daar zeggen ze: \u2018Mocht je zin hebben om je aan een deadline te houden; er is er toevallig volgende week \u00e9\u00e9n.\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Grote kans dat ze die deadline dan ineens wil halen.<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<p class=\"kader\"><strong>Wie<\/strong>\u00a0Maartje Wortel, schrijver<br \/>\n<strong>Gewoonte<\/strong> een rondje door het park<br \/>\n<strong>Frequentie<\/strong> soms meermaal daags<br \/>\n<strong>Overig<\/strong> Maartje Wortel, <em>Dennie is een star<\/em> (Das Mag Uitgevers, 2019), Ni\u00f1a Weijers, <em>Kamers antikamers<\/em> (Uitgeverij Atlas Contact, 2019)<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Van gewoontes wordt een mens dommer, vindt schrijver Maartje Wortel. Maar goede gewoontes, die moeten we er natuurlijk gewoon inhouden. <\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-456279","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-cultuur","article_type-interview"],"acf":[],"author_name":"Nienke Denekamp","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/456279","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=456279"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/456279\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Nienke Denekamp","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=456279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=456279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}