Abdullah Halimi pakt zijn nieuwe leven in eerste instantie voortvarend op. Hij vindt zelf een huis in Den Haag en meldt zich bij VluchtelingenWerk voor hulp bij alle praktische zaken die hij verder moet regelen.<\/p>\n
De dag voordat hij verhuist, post hij een foto op Facebook. \u2018Laatste dag in azc Rijswijk,\u2019 schrijft hij. \u2018Verhuizen naar huis, eindelijk.\u2019 De hartjes en likes stromen binnen.<\/p>\n
Abdullah\u2019s nieuwe appartement in het Haagse Segbroek is groot en licht: 95 vierkante meter, op tweehoog, met een balkon op het zuiden. Vrije sector, maar wel betaalbaar, met een huurcontract voor een jaar.<\/p>\n
De woning is er, nu de rest. Een vrijwilliger van VluchtelingenWerk legt hem van alles uit over zijn huurcontract, het bestaan van kringloopwinkels en op welke dagen hij zijn vuilnis buiten mag zetten. Ze waarschuwt hem voor het luchtalarm op de eerste maandagochtend van de maand en samen zoeken ze een huisartsenpraktijk waar Abdullah zich kan inschrijven.<\/p>\n Voor Nederlandse les meldt Abdullah zich aan bij het ROC. Hij spreekt de taal al best goed, vindt hij zelf. Tijdens zijn eerste jaren in azc\u2019s schreef hij schriftjes vol met Nederlandse woorden. Toch haalt hij bij zijn toelatingsexamen op het ROC een A0 voor schrijven, de laagste score. De mondelinge toets gaat beter, maar zijn trajectbegeleider plaatst hem toch in de klas met het laagste niveau. Het voelt voor Abdullah als een afwijzing.<\/p>\n Zijn cursus begint in de lente van 2017, vier maanden na zijn verhuizing naar Den Haag. De lessen zijn in het ROC Mondriaan. Na afloop van de eerste les spreekt Abdullah zijn docent aan en vraagt of hij naar een hogere groep mag. De docent belooft het te overleggen met de trajectbegeleidster, maar die ziet het niet zitten vanwege zijn lage score op de schriftelijke toets. \u2018Kijk het maar een paar weken aan,\u2019 stelt ze voor.<\/p>\n Voor de Nederlandse les en inburgering ontvangt hij een lening van de gemeente. Als hij de toetsen niet haalt, moet hij de lening weer terugbetalen.<\/p><\/blockquote>\n Ook praktisch is het niet zomaar te regelen: er moet maar net plek zijn in een andere groep. Door de grote instroom van leerlingen is er bij het ROC wat minder aandacht voor individuele wensen.<\/p>\n Nu moet Abdullah toch bij nul beginnen, en dat staat hem tegen. Maar de cursus is verplicht. Bovendien loopt hij een financieel risico. Voor de Nederlandse les en inburgering ontvangt hij een lening van de gemeente. Als hij de toetsen niet haalt, moet hij de lening weer terugbetalen. Dat gaat om duizenden euro\u2019s en komt dan bovenop de schulden die hij al heeft. Hoeveel dat is, weet hij zelf ook niet zo goed. Hij heeft een la vol rekeningen, brieven en papieren die hij liever dicht laat. Hij heeft geen idee wat hij ermee moet. En ondertussen vraagt zijn familie hem ook nog om geld. Af en toe leent hij wat van zijn vrienden om naar huis te kunnen sturen, maar het is nooit genoeg. Hoe moet hij dit allemaal betalen? En wie kan hem helpen zijn papieren uit te zoeken?<\/p>\n Abdullah is moe. Hij heeft al bijna een jaar zijn verblijfsvergunning, maar is nog niets opgeschoten. Dit is niet hoe hij zich zijn nieuwe leven had voorgesteld. Hij mist zijn familie en verlangt naar zijn thuisland. Nu besloten is dat zijn toekomst in Nederland ligt, neemt zijn heimwee ineens sterk toe. Hij heeft een foto die zijn vijftienjarige zusje Nouria hem eens stuurde, van kleren die ze voor hem heeft genaaid. \u2018Wanneer kom je weer thuis?\u2019 had ze gevraagd. Hij laat de foto soms aan zijn vrienden zien, hij is trots op haar. De laatste keer dat hij haar zag was ze nog maar een jaar of vier.<\/p>\n Met zijn begeleidster bij VluchtelingenWerk bespreekt hij de mogelijkheden om terug naar Afghanistan te gaan. Dat zou betekenen dat hij zijn verblijfsvergunning weer in moet leveren, legt zij hem uit. Als hij het aan zijn vriend Reza Sharifi vertelt, verklaart die hem voor gek. \u2018Nu, na al die jaren wachten, wil je terug naar Afghanistan?\u2019<\/p>\n Abdullah is allang niet meer de vrolijke en sociale jongen die hij was. Soms begint Abdullah ineens te huilen.<\/p><\/blockquote>\n De twee jongens hebben elkaar leren kennen in Dordrecht, in het eerste azc waar Abdullah verbleef. Ze delen een liefde voor sport en koken. Samen maken ze vaak qabali palaw, een Afghaans gerecht van gebakken rijst met vlees, wortel, noten en rozijnen. Tijdens alle verhuizingen en omzwervingen door Nederland hebben ze contact met elkaar gehouden. Reza kreeg als eerste een verblijfsvergunning, en een huis in Den Haag. Hij probeert Abdullah moed in te praten. \u2018Je moet niet opgeven, je moet denken aan je toekomst,\u2019 zegt hij tegen hem. Maar Reza ziet ook dat Abdullah allang niet meer de vrolijke en sociale jongen is die hij in Dordrecht had leren kennen. Soms begint Abdullah ineens te huilen. \u2018Er zit iemand achter me aan,\u2019 zegt hij dan. Hij gedraagt zich ook wel eens vreemd.\u00a0 Dan is hij schrikachtig. Of hij loopt steeds over zijn schouder te kijken.<\/p>\n Met een verblijfsvergunning zijn je zorgen niet voorbij, weet Reza. Een statushouder begint bij nul, helemaal nul. Pas als je je status hebt, kun je beginnen, ook al ben je al jaren hier. Ineens moet je iedere maand je huur betalen, examens halen, nadenken over je toekomst. Reza vond het ook moeilijk. Maar hij ziet Abdullah nog veel meer worstelen dan hij zelf gedaan had.<\/p>\n Reza weet niet precies wat er met Abdullah aan de hand is. Hij vraagt er ook liever niet naar. Ze praten over andere dingen of ze koken samen. Zodra ze vrij zijn gaan, ze naar buiten om te sporten. Wat Reza wel weet, is dat Abdullah naar een speciale arts gaat in de buurt van Amsterdam. \u2018Je kan toch ook gewoon in Den Haag naar de dokter?\u2019 had hij nog gezegd, toen hij daar achter kwam.<\/p>\n Abdullah praat bij Centrum \u201945 over zijn nachtmerries, slapeloosheid, wantrouwen en wanhopige gedachten.<\/p><\/blockquote>\n Sinds 2014 gaat Abdullah naar een psychiater bij Centrum \u201945 in Diemen, een ggz-instelling gespecialiseerd in trauma, onder andere bij asielzoekers. Abdullah praat daar over zijn nachtmerries, slapeloosheid, wantrouwen en wanhopige gedachten. Hij vertelt er dat hij zich vaak somber voelt en weinig eetlust heeft. En dat hij zich moet bedwingen om zichzelf niet iets aan te doen. Een posttraumatische stressstoornis en een ernstige depressie, luidt de diagnose.<\/p>\n Abdullah is niet de enige statushouder met psychische problemen. Volgens Pharos, expertisecentrum gezondheidsverschillen, blijkt uit onderzoek van de <\/a>Gezondheidsraad\u00a0<\/a>dat dit voor 13 tot 25 procent van de statushouders geldt. Vaak hebben ze in hun thuisland traumatische ervaringen meegemaakt, of tijdens hun vlucht naar Nederland. Een lange asielprocedure en stress bij het opbouwen van een nieuw bestaan kunnen hun klachten verergeren. \u2018Hiermee worden iemands vitaliteit, veerkracht en gezondheid ondermijnd,\u2019 stelt Evert Bloemen van Pharos. \u2018Dat heeft te maken met het leven in azc\u2019s en het gedwongen nietsdoen. Maar ook met het uitblijven van erkenning. Zeker bij getraumatiseerde mensen is het fundamenteel dat wordt erkend wat je hebt meegemaakt, dat je gezien wordt en hulp krijgt.\u2019<\/p>\n Op zijn veertiende werkte hij onder zware omstandigheden in de bouw. Zijn baas brandmerkte hem met een theelepeltje op de binnenkant van zijn arm.<\/p><\/blockquote>\n Abdullah Halimi kreeg die erkenning jarenlang niet. Aan de IND vertelde hij tijdens zijn eerste gehoor hoe hij samen met zijn familie uit het Jaghori-district in Afghanistan had moeten vluchten, omdat het er niet veilig meer was voor hen. Abdullah was toen tien jaar. Zijn jongere broertje was gekidnapt en verdwenen. Onderweg naar Pakistan werd zijn vader in elkaar geslagen. Hij was daarna niet meer in staat om te werken, zodat Abdullah en zijn moeder op straat bedelden om het gezin te onderhouden. Op zijn veertiende reisde Abdullah alleen verder naar Iran. Daar werkte hij twee jaar lang onder zware omstandigheden in de bouw. Zijn baas brandmerkte hem met een theelepeltje op de binnenkant van zijn arm. Hij haatte die littekens, daarom droeg hij altijd T-shirts met lange mouwen. Hij schaamde zich er zo voor, dat hij het niet aan de IND durfde te vertellen.<\/p>\n Abdullah wist te ontsnappen en reisde via Griekenland, Itali\u00eb en Frankrijk naar Nederland. Het was een gevaarlijke tocht, die hij grotendeels als verstekeling in de laadruimtes van vrachtwagens aflegde. Onderweg zag Abdullah iemand als een ijsblokje uit een vrieswagen vallen. Dood. Bij aankomst in Nederland was hij zeventien. Minderjarig dus, al kon hij dat zonder paspoort niet bewijzen.<\/p>\n Pas twee jaar na zijn eerste asielverzoek kreeg hij antwoord: zijn aanvraag werd afgewezen. De IND liet hem weten dat ze zijn asielrelaas niet geloofden. Het slechte nieuws kwam totaal onverwacht. Het zat hem dwars dat hij niet serieus werd genomen. Het voelde als een klap in zijn gezicht. \u2018Waarom wijzen ze mij af? Ik ben toch geen leugenaar?\u2019 zei hij tegen zijn vrienden. Een jaar later werd ook Abdullah\u2019s beroep afgewezen. \u2018Je moet nu maar uit het azc verdwijnen, voordat ze je uitzetten,\u2019 waarschuwde een COA-medewerker.<\/p>\n Abdullah wist niet waar hij nu naartoe kon. In Afghanistan was het niet veilig. Van zijn vrienden in Nederland leerde Abdullah overleven op straat. Samen hingen ze rond in winkelcentra en biljartcaf\u00e9s en legden hun geld bij elkaar voor een brood bij de Turkse bakker.<\/p>\n Vaak sliep hij in de Rotterdamse Pauluskerk, waar ongedocumenteerden de nacht kunnen doorbrengen. Echt tot rust kwam hij er niet. Regelmatig ontstond er ruzie als weer eens iemand sokken te drogen hing over de verwarming. Wegens brandveiligheid mocht dat niet, maar hoe moest je dan zorgen dat je een beetje schoon bleef?<\/p>\n Abdullah verzamelde nieuw bewijs voor zijn asielverhaal en diende een herhaald asielverzoek in. Op grond van zijn psychische problemen deed zijn advocaat ook een beroep op artikel 64 van de Vreemdelingenwet, ook wel de medische procedure genoemd. Dit artikel bepaalt dat vluchtelingen niet uitgezet mogen worden als het medisch gezien onverantwoord is om te reizen.<\/p>\n Zijn psycholoog was niet onder de indruk: \u2018Door te dreigen met su\u00efcide krijg je heus je verblijfsvergunning niet,\u2019 zei ze tegen Abdullah.<\/p><\/blockquote>\n Tijdens de behandeling van zijn herhaald asielverzoek had Abdullah weer recht op verblijf in een azc. Hij kwam in Dronten terecht, waar hij ook een psycholoog kreeg toegewezen. Toen hij een paar maanden later bericht kreeg dat de IND zijn beroep op artikel 64 afwees, was hij wanhopig. Hij zei tegen zijn psycholoog dat hij een einde aan zijn leven wilde maken. Eerder had hij daadwerkelijk een poging gedaan om zichzelf op te hangen. Dat was in de Pauluskerk. Een vriend vond hem op tijd. Maar zijn psycholoog was niet onder de indruk: \u2018Door te dreigen met su\u00efcide krijg je heus je verblijfsvergunning niet,\u2019 zei ze tegen Abdullah.<\/p>\n Abdullah\u2019s advocaat Jan-Willem de Haan ging in beroep tegen de afwijzing. Dit keer met succes: de rechtbank verklaarde het beroep gegrond en het besluit van de IND werd vernietigd. Abdullah\u2019s medische aanvraag moest opnieuw worden beoordeeld. Maar inmiddels was er ook al ruim anderhalf jaar verstreken sinds Abdullah zijn herhaalde asielverzoek had gedaan. Hij kon niet meer tegen de onzekerheid. Hij smeekte De Haan om de IND een brandbrief te sturen en aan te dringen op een beslissing. De Haan deed wat Abdullah van hem vroeg. \u2018Cli\u00ebnt heeft […], zoals hij dat zelf zegt, voor het leven gekozen en is daarom naar Europa gevlucht,\u2019 schreef De Haan aan de IND. Abdullah Halimi wil niets liever dan werken en studeren, legde De Haan in zijn brief uit. \u2018Cli\u00ebnt ziet […] de volgende negatieve beschikking alweer dagen en is het eigenlijk meer dan zat.\u2019 De Haan eindigt met een noodkreet: \u2018Cli\u00ebnt vreest constant dat het lijntje op enig moment knapt en dat hij zichzelf op een onbewaakt moment iets aandoet.\u2019<\/p>\n \u2018Als mensen maar lang genoeg gemangeld zijn en murw gebeukt door de IND, en dan na jaren een vergunning krijgen, zijn ze allemaal even moe.\u2019<\/p><\/blockquote>\n Het mocht niet baten. Abdullah moest nog een jaar wachten op een antwoord van de IND. Maar toen was het w\u00e9l goed nieuws. Een oplettende IND-medewerker had zich gerealiseerd dat er een aantal dingen fout waren gegaan. Als minderjarige had hij na aankomst in Nederland nooit drie weken in vreemdelingendetentie mogen zitten. Ook tijdens zijn gehoor was hij als volwassene behandeld en had hij niet de begeleiding gekregen waar hij als minderjarige recht op had. Bovendien had de IND de wettelijk toegestane maximale beslistermijn op zijn herhaald asielverzoek van zes maanden ruimschoots overschreden.<\/p>\n De Haan herinnerde zich hoe blij Abdullah was toen hij net zijn vergunning had. \u2018Hij kwam me zelfs een briefje van 50 euro terugbrengen dat hij van me had geleend. Ik was het alweer vergeten, maar hij niet, en hij wilde een nieuwe start maken.\u2019 De Haan wist dat het voor Abdullah niet makkelijk zou worden. \u2018Als mensen maar lang genoeg gemangeld zijn en murw gebeukt door de IND, en dan na jaren een vergunning krijgen, zijn ze allemaal even moe.\u2019<\/p>\n Maar Abdullah was optimistisch en hij had zin in de toekomst. \u2018We hadden er allemaal vertrouwen in,\u2019 vertelt Daphne Malta, een Nederlandse vrouw die zich na zijn zelfmoordpoging in de Pauluskerk over hem had ontfermd. \u2018Natuurlijk was hij hoopvol en happy met zijn verblijfsstatus. Dat was voor hem jarenlang het gedroomde paradijs geweest.\u2019<\/p>\n Het is een bekende valkuil om te denken dat met een verblijfsvergunning psychische problemen vanzelf verdwijnen.<\/p><\/blockquote>\n De behandeling van Abdullah bij Centrum \u201945 werd op zijn eigen verzoek stopgezet. Zijn psychiater sloot zijn dossier. Een rare beslissing, vindt Daphne achteraf. \u2018Waarom heeft hij niet gezien dat Abdullah nog steeds een risico liep? Zeker gezien zijn zware diagnostiek en het feit dat hij medicatie voorgeschreven kreeg. Waarom kreeg hij geen nazorg en is er niet besproken waar hij in het geval van een crisis terecht zou kunnen?\u2019<\/p>\n Het is een bekende valkuil om te denken dat met een verblijfsvergunning psychische problemen vanzelf verdwijnen. Onderzoeker en adviseur Anna de Haan van Pharos ziet dit vaker misgaan. <\/span>Lees ook<\/span>Vluchtelingen krijgen te weinig psychische zorg. Deze ex-vluchteling wil dat veranderen<\/span>7 oktober 2019<\/span><\/span><\/a>\u2018Tijdens hun asielprocedure denken mensen: als ik nou maar zekerheid heb, dan gaat alles beter. Bij trainingen aan zorgprofessionals wijzen we er altijd op dat dit een risicofactor is. Deze mensen moet je extra in de gaten houden.\u2019<\/p>\n \u2018Leven is iets anders dan overleven,\u2019 stelt Daphne, terugblikkend op Abdullah\u2019s laatste maanden. \u2018We hebben het allemaal onderschat.\u2019<\/p>\n Uit gesprekken met Abdullah weet Daphne dat hij moeite had met de psychische zorg die hij bij Centrum \u201945 kreeg. Hij vertelde haar dat hij liever niet in groepstherapie over zijn problemen wilde praten. Maar het behandelplan van Centrum \u201945 bestond voornamelijk uit groepssessies.<\/p>\n Dat ongemak bij groepstherapie is herkenbaar, vindt Ali Al-Sheikh, zelf gevlucht uit Irak en opgeleid bij Pharos om instanties en statushouders te helpen elkaar te vinden. In veel landen, waaronder Afghanistan, rust een taboe op psychische problemen. \u2018Als iets taboe is in jouw cultuur, wil je dat zo weinig mogelijk mensen erover weten. Hoe meer mensen, hoe meer schaamte. Groepstherapie is dan niet ideaal.\u2019<\/p>\n In de verschillende azc\u2019s leerde hij zichzelf kungfu door eindeloos filmpjes van Jackie Chan te bekijken. Hij had meer vertrouwen in de heilzame werking van sport dan in therapie.<\/p><\/blockquote>\n Volgens Daphne vroeg Abdullah aan zijn begeleiders bij Centrum \u201945 of ze niet beter met elkaar konden sporten in plaats van praten. Van de verhalen van anderen werd hij alleen maar verdrietig. \u2018Je kan beter wat gaan doen, al is het maar pingpongen,\u2019 vond hij. Tijdens zijn asielprocedure had hij dat aan den lijve ondervonden. In de verschillende azc\u2019s leerde hij zichzelf kungfu door eindeloos filmpjes van Jackie Chan te bekijken. Hij had meer vertrouwen in de heilzame werking van sport dan in medicijnen en therapie.<\/p>\n Ali Al-Sheikh ziet ook dat vluchtelingen vaak weinig vertrouwen hebben in psychische gezondheidszorg. Dit komt volgens hem doordat ze vaak niet weten dat je psychische klachten <\/span>Lees ook<\/span>Zo doorbreken deze vluchtelingen het taboe op psychische hulp onder hun lotgenoten<\/span>12 augustus 2019<\/span><\/span><\/a>kunt behandelen met therapie. Ze vinden daarom moeilijk hun weg in het Nederlandse zorgaanbod. Dat blijkt ook uit een onderzoek<\/a> van AMC\/UvA onder statushouders met PTSS. Van de deelnemers met psychische klachten die nog asielzoeker zijn of maar kort hun verblijfsvergunning hadden, was slechts 21 procent voor die klachten in behandeling.<\/p>\n Als Abdullah\u2019s dossier bij Centrum \u201945 is gesloten, is er geen medische professional meer die zijn gezondheid in de gaten houdt. Het is zijn advocaat Jan-Willem de Haan die ziet dat Abdullah\u2019s gezondheid weer verslechtert. Op een dag komt Abdullah bij hem langs voor juridisch advies. Met verbazing hoort De Haan aan dat de altijd vriendelijke en sociale Abdullah aangifte wil doen tegen andere leerlingen van de sportschool. \u2018Ze kijken zo boos naar me,\u2019 zegt hij tegen De Haan. Die vraagt door. Dan begrijpt hij dat Abdullah denkt dat hij in de gaten wordt gehouden door de overheid. Niet alleen de Nederlandse, \u00f3\u00f3k de Afghaanse. Ze zitten achter hem aan, denkt hij, hij voelt zich nergens echt veilig.<\/p>\n Ze houden zichzelf voor de gek. Die medicijnen namen ze toch alleen om aan de IND te bewijzen hoe slecht het met hen ging?<\/p><\/blockquote>\n De Haan weet meteen hoe laat het is. \u2018Volgens mij kun je beter je medicijnen weer gaan slikken,\u2019 raadt hij Abdullah aan. Hij heeft het al zo vaak gezien bij zijn cli\u00ebnten: mensen stoppen met hun medicijnen zodra ze hun verblijfsvergunning hebben gekregen. Ze houden zichzelf voor de gek, weet De Haan. Die medicijnen namen ze toch alleen om aan de IND te bewijzen hoe slecht het met hen ging?<\/p>\n Behalve advocaat De Haan zijn ook Abdullah\u2019s vrienden bezorgd. Een van zijn sportmaatjes, Stephan G\u00f6tz van der Vet, bij wie Abdullah een tijdje logeert, vindt een plastic tas vol medicijnen met Abdullah\u2019s naam op de etiketten. \u2018Moet je die niet innemen?\u2019 vraagt Stephan hem. \u2018Ik neem ze alleen als ik ze echt nodig heb,\u2019 antwoordt Abdullah. Als Abdullah weer vertrekt, laat hij de plastic tas bij Stephan in huis achter.<\/p>\n Reza valt het op dat Abdullah er niet gezond uitziet. Hij nodigt hem uit voor een maaltijd. \u2018Kom, ik heb goed en lekker eten voor je.\u2019 Hij maakt Abdullah\u2019s lievelingsgerecht qabali palaw. Maar Abdullah komt niet opdagen. Hij neemt ook zijn telefoon niet op. Pas een paar dagen later spreekt Reza Abdullah weer. \u2018Waar was je nou? Ik had voor je gekookt.\u2019 \u2018Ik wil graag alleen zijn,\u2019 zegt Abdullah. \u2018Ik wil niet dat iemand moeite voor mij doet.\u2019<\/p>\n Ook Daphne maakt zich zorgen. Normaal spreekt ze Abdullah wekelijks, nu krijgt ze hem nauwelijks te pakken. Via via achterhaalt ze het telefoonnummer van Reza. Ze heeft hem maar een keer ontmoet, maar ze weet dat hij een goede vriend van Abdullah is. Ze schrikt als hij haar zorgen bevestigt. \u2018Ik ben bang dat Abdullah zichzelf iets aan gaat doen,\u2019 zegt Reza. Hij vertrouwt haar toe dat hij al een keer bij Abdullah thuis langs is gegaan om te controleren of er geen scherpe voorwerpen in huis zijn. \u2018Help hem alsjeblieft,\u2019 zegt Reza.<\/p>\n \u2018Abdullah, als je nu de deur niet opendoet, dan sla ik het raampje van de deur in.\u2019<\/p><\/blockquote>\n Daphne gaat samen met Sohrab, een andere vriend van Abdullah, naar zijn huis toe. Ze worden gebracht door de voorzitter van de Afghaanse vereniging FAVON, Shirzad. Op de bovenste etage van de hoekwoning zijn alle lampen uit. Ze bellen aan, maar het blijft stil. Ze roepen naar boven. \u2018Abdullah, als je thuis bent, doe dan alsjeblieft open!\u2019 Na een tijdje geven ze het op. Maar net als ze de trap van het portiek aflopen, horen ze binnen een gedempt geluid. Is hij er dan toch? Shirzad roept door de brievenbus: \u2018Abdullah, als je nu de deur niet opendoet, dan sla ik het raampje van de deur in.\u2019<\/p>\n Dan doet Abdullah plotseling toch de deur open. \u2018Ik ben moe,\u2019 zegt hij. Maar Daphne en Sohrab laten zich niet wegsturen. \u2018Laat ons binnen voor een kopje thee,\u2019 eisen ze. Shirzad moet door, hij heeft een andere afspraak. \u2019s Avonds belt Shirzad met Daphne. \u2018Heb je iets vreemds gemerkt aan hem? Hoe rook het daarbinnen, heeft hij wel iets gegeten?\u2019 \u2018Alles was normaal,\u2019 vertelt Daphne.<\/p>\n Tijdens hun bezoek heeft Daphne met Abdullah afgesproken dat hij haar de volgende dag belt. Maar hij belt niet. En als zij hem belt, neemt hij de telefoon niet op. Ze overlegt met Shirzad. Misschien staat Abdullah\u2019s telefoon uit omdat hij bang is afgeluisterd te worden. Ze kopen een mobiele telefoon, waar alleen zij het nummer van kennen. Die doen ze bij hem door de brievenbus, met een briefje erbij. De oplader past niet door de brievenbus, dus die zetten ze in een doosje voor de deur. Ze zetten er ook wat te eten bij voor hem.<\/p>\n Hun plan werkt niet. Ze kunnen Abdullah nog steeds niet bereiken. Daphne besluit het ROC te bellen waar Abdullah drie weken geleden aan de Nederlandse les begon. \u2018Hebben jullie hem de laatste tijd nog gezien?\u2019 vraagt ze. Ze zoeken het uit en bellen haar terug: \u2018Sorry mevrouw, hij is na de eerste week helemaal niet meer naar de les gekomen.\u2019<\/p>\n (tekst loopt door onder foto)<\/em><\/p>\n Vervolgens zoekt Daphne het nummer van VluchtelingenWerk Den Haag op. Misschien is hij daar de laatste tijd nog geweest. Ze beloven zijn begeleidster te vragen om haar terug te bellen, maar Daphne hoort nooit iets van haar. Ook Stephan maakt zich zorgen en belt naar VluchtelingenWerk. Ook hij wordt niet teruggebeld.<\/p>\n Achteraf blijkt VluchtelingenWerk niets van Abdullah\u2019s traumabehandeling bij Centrum \u201945 af te weten, of van zijn psychische klachten en de zelfmoordpoging in de Pauluskerk. \u2018In zijn doen en laten kwam hij op ons over als een gemiddelde statushouder,\u2019 zegt Martijn van der Linden, persvoorlichter van VluchtelingenWerk.<\/p>\n Het COA, verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers in azc\u2019s, houdt geen medische dossiers bij. Wel zijn er regelmatig overleggen tussen het COA en de betrokken zorgverleners om onder meer psychische problemen vroegtijdig te signaleren. Of medewerkers van het COA op de hoogte waren van Abdullah’s geschiedenis is niet bekend, het COA doet geen uitspraken over individuele zaken. Volgens VluchtelingenWerk hebben zij in ieder geval nooit informatie over Abdullah’s psychische problemen gekregen.<\/p>\n In iedere gemeente verloopt de overdracht van gegevens over statushouders van COA naar de gemeente en VluchtelingenWerk anders. In Den Haag gebruikt VluchtelingenWerk in principe alleen de informatie die een statushouder zelf met hen deelt. Een enkele keer neemt het COA nog contact met hen op over een specifieke zaak, maar bij Abdullah zag het COA hier blijkbaar geen reden toe.<\/p>\n Als het COA op de hoogte was, had het de volgende verantwoordelijke instantie dan moeten waarschuwen dat Abdullah een su\u00efcidepoging had gedaan?<\/p><\/blockquote>\n \u2018Overdrachtsmomenten zijn altijd risicomomenten,\u2019 legt Evert Bloemen van Pharos uit. \u2018Zeker bij kwetsbare groepen. Dus rust er een extra verantwoordelijkheid op de mensen die weten welke problematiek er speelt.\u2019 Als het COA op de hoogte was, had het de volgende verantwoordelijke instantie dan moeten waarschuwen dat Abdullah een su\u00efcidepoging had gedaan en mogelijk nog steeds risico liep? Dat ligt ingewikkeld, volgens Kirsten R\u00fcter. Zij is persvoorlichter van ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum, waar ook Centrum \u201945 onderdeel van is. \u2018Het gaat hier om privacygevoelige informatie. Die kun je dus niet zomaar delen.\u2019<\/p>\n Daarom is het des te belangrijker dat VluchtelingenWerk zelf de signalen herkent als het niet goed met iemand gaat. Maar daarvoor ontbreekt het ze veelal aan expertise, stelt Evert Bloemen van kenniscentrum Pharos. \u2018Dat geldt ook voor andere betrokkenen, zoals klantmanagers werk en inkomen van de gemeenten en taaldocenten. Kennis over psychische gezondheid ontbreekt vaak, dat maakt signaleren lastig. En als ze dan signaleren dat er iets ernstigs aan de hand kan zijn, is het doorverwijzen naar professionele hulpverleners vaak ingewikkeld,\u2019 stelt hij, ‘mede omdat vanwege het ontbreken van tolkvergoedingen veel ggz-instellingen de zorg voor deze groep afhouden.\u2019<\/p>\n De huisarts heeft hier natuurlijk ook een rol in. Tijdens het verblijf in een azc kunnen asielzoekers terecht bij een huisartsenpost van de landelijke organisatie Gezondheidszorg AsielZoekers (GZA), onderdeel van Arts en Zorg. Voor 1 januari 2018 was dit bij het Gezondheidscentrum Asielzoekers (GC A), onderdeel van Menzis. Als een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt, is het de bedoeling dat diegene zich zelf inschrijft bij een huisarts in de nieuwe gemeente. Deze kan vervolgens het dossier bij het GC A of GZA opvragen. Maar wat gebeurt er als iemand zich niet inschrijft? Niets, blijkt uit navraag bij GZA.<\/p>\n Als iemands dossier niet wordt opgevraagd door een nieuwe huisarts gaat er geen alarmbel rinkelen. Ook niet als iemand kampt met zware psychische of medische problematiek.<\/p><\/blockquote>\n Het zoeken van een huisarts is onderdeel van de maatschappelijke begeleiding die VluchtelingenWerk biedt. Dit hoort te gebeuren in de eerste zes maanden. Ook bij Abdullah Halimi werd dit onderdeel afgevinkt. Volgens VluchtelingenWerk vond zijn begeleidster een huisarts voor hem, controleerde of daar plek was, en herinnerde Abdullah er meerdere keren aan hoe belangrijk het is om zich daar in te schrijven. Wat ze echter niet weten, is of hij dat daadwerkelijk heeft gedaan. Dat controleren ze niet. Bij het GC A en GZA hebben ze hier ook geen zicht op. Als iemands dossier niet wordt opgevraagd door een nieuwe huisarts gaat er geen alarmbel rinkelen. Ook niet als iemand kampt met zware psychische of medische problematiek.<\/p>\n Volgens GZA-directeur Amon van den Borg is er inmiddels wel een nieuwe werkafspraak in ontwikkeling. \u2018Het GZA gaat het bij het COA aangeven als er sprake is van een kwetsbare statushouder, die bij verhuizing naar een gemeente met spoed een nieuwe huisarts nodig heeft. Wanneer de nieuwe huisarts bekend is, volgt een warme overdracht van het medisch dossier. De oude huisarts brengt daarbij de problematiek van de statushouder onder de aandacht van de nieuwe huisarts.\u2019<\/p>\n Toch is dit geen garantie dat iedere kwetsbare statushouder na een verhuizing in beeld blijft, geeft ook Van Den Borg toe. \u2018De statushouder blijft zelf verantwoordelijk voor het vinden van een nieuwe huisarts en kan daarin zijn eigen keuze maken, net als andere inwoners in Nederland. De Nederlandse zorg is nu eenmaal gericht op de eigen verantwoordelijkheid.\u2019<\/p>\n Daphne is ondertussen ten einde raad. Ze wil Abdullah\u2019s psychiater van Centrum \u201945 spreken. Degene die ze aan de lijn krijgt reageert kortaf en verwijst haar door naar de crisisdienst. Daphne krijgt te horen dat Abdullah\u2019s dossier gesloten is en hij niet meer bij Centrum \u201945 in behandeling is. \u2018Maar ik moet de psychiater echt spreken,\u2019 probeert Daphne. \u2018Het gaat niet goed met Abdullah. Kan de psychiater mij alsjeblieft terugbellen?\u2019 De medewerker belooft het te vragen. Maar ook Centrum \u201945 belt haar niet meer terug.<\/p>\n \u2018Nogal kortaf en formalistisch,\u2019 vindt Hans Rohlof. Hij is secretaris van de Johannes Wierstichting voor gezondheidszorg en mensenrechten, en oud-psychiater van Centrum \u201945. \u2018Als iemand uit de directe omgeving van een pati\u00ebnt contact opneemt en zorgen uit, dan moet je die hulpvraag altijd serieus nemen.\u2019 Ook Evert Bloemen is verbaasd. \u2018Als je een dossier gesloten hebt, ben je dan klaar? Je hebt een behandelrelatie gehad, en je weet dat iemand al eerder een zelfmoordpoging heeft gedaan. Dan weet je ook dat dat een belangrijke risicofactor is voor een nieuwe poging. Het is bekend dat mensen met psychische problemen kunnen terugvallen.\u2019<\/p>\n \u2018Als het dossier eenmaal gesloten is, heeft iemand eerst een verwijzing van de huisarts nodig om weer bij ons terecht te kunnen.\u2019<\/p><\/blockquote>\n Volgens Kirsten R\u00fcter, persvoorlichter van ARQ, hadden ze een oud-cli\u00ebnt op dat moment echter niet eens m\u00f3gen helpen. \u2018Als het dossier eenmaal gesloten is, heeft iemand eerst een verwijzing van de huisarts nodig om weer bij ons terecht te kunnen,\u2019 legt ze uit. Ook het medisch beroepsgeheim speelt een rol. \u2018Zonder toestemming van een cli\u00ebnt mag een behandelaar een derde niet te woord staan, en dus ook niet terugbellen.\u2019 De psychiater bevestigt dit tijdens een gesprek met Daphne na Abdullah\u2019s dood. Daphne begrijpt hier niets van. \u2018Ik stond bij hen bekend als contactpersoon en begeleider. Ik ben bij veel gesprekken erbij geweest.\u2019 Daphne vindt het een vreemde gang van zaken. \u2018Deze regel staat menselijkheid in de weg.\u2019<\/p>\n Als Daphne de psychiater niet te pakken krijgt, probeert ze het bij de crisisdienst. Anders dan de naam suggereert is deze dienst niet dag en nacht bereikbaar. Als ze eindelijk iemand aan de lijn krijgt verwijst die haar door naar de huisarts. Maar heeft Abdullah wel een huisarts? Daphne weet het niet, ze heeft hem er nooit over gehoord.<\/p>\n\n![\"Foto](\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/060320101331-1280x960.jpg\")
<\/h5>\n
Een A0 voor schrijven<\/strong><\/h5>\n
Terug naar Afghanistan?<\/strong><\/h5>\n
\u2018Een statushouder begint bij nul\u2019<\/strong><\/h5>\n
Minderjarig<\/strong><\/h5>\n
\u2018Ik ben toch geen leugenaar?\u2019<\/strong><\/h5>\n
\nVolgens Evert Bloemen van Pharos kan een afwijzing grote gevolgen hebben voor iemands gezondheid: \u2018Wie snel een status krijgt, kan zich richten op de toekomst. Maar door een afwijzing kan de angst voor dat waarvoor je was gevlucht, weer terugkomen. Dat kan leiden tot een toename van psychische klachten.\u2019<\/p>\nBrandbrief<\/strong><\/h5>\n
Hoopvol en happy<\/strong><\/h5>\n
Liever pingpongen dan praten<\/strong><\/h5>\n
Weer gaan slikken<\/strong><\/h5>\n
Plastic tas vol medicijnen<\/strong><\/h5>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/DSCF0787-1280x1920.jpg\")
<\/h5>\n
\u2018Gemiddelde\u2019 statushouder<\/strong><\/h5>\n
Eigen verantwoordelijkheid<\/strong><\/h5>\n
![\"Beeld](\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/abdullah-facebook-laatste-dag-azc-1280x960.jpg\")
<\/p>\n\u2018We hebben zijn dossier al gesloten\u2019<\/strong><\/h5>\n