{"id":450303,"date":"2019-11-05T03:00:07","date_gmt":"2019-11-05T02:00:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=450303"},"modified":"2020-01-15T15:04:27","modified_gmt":"2020-01-15T14:04:27","slug":"daklozen-boedapest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/daklozen-boedapest\/","title":{"rendered":"Daklozen zijn illegaal in Hongarije, dus besloten deze twee Zeeuwen ze te gaan helpen"},"content":{"rendered":"

Wankelend en in alle staten druppelen daklozen een provisorisch kerkje binnen. Het is zondagochtend, een beetje benauwd, en de dienst gaat beginnen. Sommigen hebben zich net gedoucht, ruiken naar goedkope deodorant, komen nuchter binnen en luisteren aandachtig naar de preek; anderen zijn goor, ruiken naar drank en zijn hier vermoedelijk alleen voor de gratis maaltijd.<\/p>\n

In de hoek van het witgeschilderde zaaltje in de kerk, een soort blokhut die een generatie geleden nog dienstdeed als verblijf tijdens communistische zomerkampen, staat Michel van Boxtel zijn gitaar te stemmen. Samen met zijn vrouw kwam hij naar Boedapest om daklozen te helpen. Hij heeft een plat Rotterdams accent en draagt een groot zilveren kruis om zijn nek.<\/p>\n

\u2018Iedereen is hier welkom,\u2019 zegt Van Boxtel, een schuin oog houdend op de schreeuwende en grommende dronkenlap die hem een goudkleurig horloge probeert te verpatsen. \u2018En dan krijg je ook figuren als deze, duidelijk onder invloed van weet-ik-veel-wat.\u2019<\/p>\n

\"daklozen\"
Sinds juni 2018 is dakloosheid verboden in Hongarije<\/figcaption><\/figure>\n
Het nieuwe doelwit <\/strong><\/h5>\n

Daklozen hebben natuurlijk altijd hulp nodig, zeggen de twee zendelingen, maar hier in Hongarije is de situatie wel extra penibel. Dakloosheid in Boedapest is illegaal.<\/p>\n

Tussen de barokke grandeur in de straten van Boedapest zie je vrijwel geen daklozen. Naast de neogotische torenspitsen van het parlement zijn geen muffe slaapzakken en halveliterblikken te zien \u2013 wel selfiesticks en rolkoffers.<\/p>\n

Hoe anders was deze stad jaren geleden, toen een Economist<\/a>–<\/em>journalist nog noteerde dat \u2018dakloze mensen hun broek en ondergoed naar beneden trekken in het volle zicht van geschrokken toeristen en zich ontlasten op de stoep naast het parlement\u2019.<\/p>\n

De pracht en praal van de Hongaarse hoofdstad mag niet worden verpest door schijtende zwervers.<\/p><\/blockquote>\n

Dat veranderde toen de extreemrechtse Hongaarse regering dakloosheid verbood, nu een jaar geleden. Wie drie keer wordt aangehouden zonder vaste verblijfplaats, verdwijnt achter de tralies. De pracht en praal van de Hongaarse hoofdstad mag niet worden verpest door schijtende zwervers.<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Kan deze burgemeesterskandidaat de partij van Orb\u00e1n onttronen in Boedapest?<\/span>10 oktober 2019<\/span><\/span><\/a>\n

\u2018Daklozen zijn het nieuwe doelwit van de regering van Orb\u00e1n,\u2019 zegt Gergely Kar\u00e1csony, ten tijde van dit interview nog de links-liberale burgemeesterskandidaat, nu hij de verkiezingen heeft gewonnen: de burgemeester van Boedapest.<\/p>\n

\u2018Migranten dienden eerst als zondebok voor Orb\u00e1n,\u2019 zegt hij. \u2018Maar er zijn hier geen migranten. Je ziet ze nergens. Dus moest hij een nieuw doelwit hebben. Dat zijn altijd de zwaksten van de samenleving.\u2019<\/p>\n

S<\/strong>truisvogelpolitiek<\/strong><\/h5>\n

\u2018Dakloos zijn verbieden lost het probleem van dakloosheid natuurlijk niet op,\u2019 zegt Janet als de dienst is afgelopen. De meesten zijn met een blik bonen en een broodje met worst en paprika vertrokken.<\/p>\n

\u2018Mensen met schulden worden hun huis uitgezet en komen op straat terecht. Ze worden aan hun lot overgelaten. En dan weggeveegd door Orb\u00e1n.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

\u2018Mensen met psychiatrische problemen komen op straat terecht,\u2019 zegt Janet. \u2018Er is bijna geen geestelijke gezondheidszorg. Die is er gewoon veel te weinig. Mensen met schulden worden hun huis uitgezet en komen ook op straat terecht. Ze worden aan hun lot overgelaten. En dan weggeveegd door Orb\u00e1n. Maar ze zijn alleen het centrum uitgegaan. Het probleem is niet verdwenen, het is opgeschoven. Het is struisvogelpolitiek.\u2019<\/p>\n

Michel en Janet zijn protestanten van de Evangelische gemeente Rafa\u00ebl Goes en runnen Stichting Embrace. De twee trokken in 2015 naar Hongarije. Michels vader had hier vroeger al een vakantiehuisje, daarna kwam hij hier zelf voor zaken.<\/p>\n

Op zijn zesentwintigste bekeerde hij zich tot het christendom. \u2018Als je me dat tien jaar daarvoor had verteld, had ik je knettergek verklaard,\u2019 zegt hij. Maar alles waar hij voor bad, kwam uit, zoals een christelijke vrouw \u2013 de Zeeuwse Janet \u2013 nadat zijn vorige relatie op de klippen liep.<\/p>\n

Toen zijn bedrijf na de crisis en \u2018slechte keuzes\u2019 kopje onder ging, en de twee amper genoeg geld hadden om eten op tafel te krijgen voor hun twee kinderen, besloten ze alles wat nog over was in Goes op te geven en als zendelingen naar Boedapest te vertrekken.\u00a0\u2018God riep ons om hier naartoe te komen.\u2019<\/p>\n

Ze leven van giften en helpen in samenwerking met een Hongaarse baptisten-hulporganisatie degenen die het nodig hebben met geld, voedsel en \u2018de liefde en menselijkheid die ze verdienen\u2019.<\/p>\n

\"daklozen\"
Agenten vragen om identiteitsbewijzen aan een groepje daklozen in het centrum van Boedapest<\/figcaption><\/figure>\n
D<\/strong>ehumaniseren<\/strong><\/h5>\n

Die menselijkheid krijgen ze niet van de Hongaarse regering, zegt de 26-jarige advocate Kerese Vir\u00e1g. Zij is aangesloten bij het juristencollectief Street Lawyers of Budapest, dat gratis juridische diensten verleent aan de daklozen van de stad.<\/p>\n

Iedere vrijdagmiddag klappen de straatadvocaten hun tafeltje open op het drukke Blaha\u00a0Lujza\u00a0plein, waar auto\u2019s voorbijrazen en zwermen duiven continu overvliegen. Al snel ontstaat er een rij: mannen in versleten joggingpakken en oude dametjes met boodschappentassen waarin ze hun hele hebben en houwen meesjouwen.<\/p>\n

\u2018De regering dehumaniseert daklozen,\u2019 zegt Vir\u00e1g. \u2018Ten eerste is het illegaal om dakloos te zijn, wat al totaal bizar is, maar ten tweede mogen ze vervolgens niet eens hun eigen rechtszaak bijwonen.\u2019<\/p>\n

\u2018Dit is puur om daklozen te dehumaniseren, om hun menselijkheid af te nemen.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Dat is ook te zien op de foto die in 2018 de Hongaarse prijs voor persfotografie won. Een dakloze zit niet in de rechtszaal tijdens zijn eigen proces, maar volgt de zitting in een aparte ruimte via een televisiescherm.<\/p>\n

Inhumaan, vindt Vir\u00e1g. \u2018Het gaat tegen mensenrechten in. Dit is puur om daklozen te dehumaniseren, om hun menselijkheid af te nemen. Ik kan werkelijk geen enkele andere reden bedenken.\u2019<\/p>\n

Ook ziet ze dat daklozen worden afgeschilderd als werkschuwe junks en alcoholisten. \u2018In werkelijkheid gaat het voornamelijk om mensen die simpelweg de rekeningen niet meer kunnen betalen. De huren zijn enorm gestegen en laagopgeleiden verdienen heel erg weinig. Ze worden aan de lopende band hun huis uitgezet.\u2019<\/p>\n

D<\/strong>ierlijke situatie<\/strong><\/h5>\n

Volgens de voormalig dakloze Zsolt Banki is de verhouding fifty-fifty. <\/em>Hij zit naast zijn vriend Michel in een koffiebarretje in een grauw winkelcentrum aan de rand van de stad. De 57-jarige Zsolt is graatmager en doet zijn zwarte zonnebril en bandana af voor hij begint te praten.<\/p>\n

\u2018Er zijn een hoop daklozen die hun situatie aan zichzelf te danken hebben,\u2019 zegt hij. \u2018Ik was er zelf zo een: ik had ooit een huis en een vrouw, maar ik dronk de hele dag. Na een tijdje was ze er klaar mee en zette ze me eruit. Misschien had ze wel gelijk. Vanaf toen was ik dakloos.\u2019<\/p>\n

Hij dronk alles. Zelfs aftershave, zegt hij met een lach vol bruine tanden. \u2018Ik bedelde en dronk, leefde in een dierlijke toestand. Je wordt als dier behandeld, en zo ga je jezelf ook zien. Je wordt erin gezogen. Je hebt niets meer: geen geld, geen hygi\u00ebne, geen schaamte. Alleen drank.\u2019<\/p>\n

Op straat zag hij dat niet iedereen daar vanwege zijn \u2018eigen schuld\u2019 leefde: veel mensen kunnen simpelweg niet rondkomen met hun werk, bouwen een schuld op, kunnen de huur niet betalen en belanden op straat.<\/p>\n

Een boete van 300 euro liep op tot een schuld van 2000 euro, omdat hij het eerste bedrag al niet kon betalen.<\/p><\/blockquote>\n

Zelf merkt hij nu ook hoe moeilijk het is, al is hij nuchter en heeft hij werk. \u2018Ik ben een soort receptionist bij een logistiek bedrijf, draai daar vier diensten per week van 24 uur en verdien 140 euro per maand. Ik huur een kamertje in een vieze oude flat met Roemeense arbeiders, dat kost me 60 euro per maand. Reken maar uit hoeveel je dan overhoudt om te overleven.\u2019<\/p>\n

Een boete van 300 euro liep op tot een schuld van 2000 euro, omdat hij het eerste bedrag al niet kon betalen. \u2018Er is geen kans om uit deze situatie te komen.\u2019 Hij lacht: \u2018Als ik doodga, moet ik in m\u2019n kist nog doorwerken om m\u2019n schuld af te lossen.\u2019<\/p>\n

Gelukkig, zegt Zsolt, zijn er mensen zoals \u2018Misjie\u2019: Michel. \u2018Hij doet geweldig werk. Zonder hem was ik nooit uit mijn dierlijke situatie gekomen. Maar het is helaas maar een druppel in de zee. Waren er maar meer mensen zoals hij.\u2019<\/p>\n

N<\/strong>ormale mensen<\/strong><\/h5>\n

Michel is dag in dag uit bezig met de daklozen van Boedapest. Op een donderdagochtend rijdt hij met zijn witte busje \u2013 een gloednieuwe gitaar op de achterbank \u2013 naar een oud industrieterrein aan de rand van de stad.<\/p>\n

Daar, in een door puin omringd en met graffiti volgespoten verlaten fabrieksloods, woont een Roma-familie: de Baloghs. Tussen de afbrokkelende muren hangt dikke zwarte rook van het houtgestookte fornuis zonder schoorsteen, buiten hangt de was te drogen tussen het afval.<\/p>\n

\u2018We leven hier met z\u2019n vijven,\u2019 zegt de 45-jarige Alad\u00e1r Balogh. Hij heeft geen voortanden. De familie leeft hier in bittere armoede, vertelt hij. \u2018We hebben altijd honger gehad.\u2019 Werk kan hij niet krijgen, zegt hij, want geen Hongaar die een Roma aanneemt. En al helemaal geen dakloze Roma.<\/p>\n

Michel is langsgekomen om de gitaar aan Alad\u00e1r te geven, die daar dolblij mee is.<\/p>\n

Het is een beetje een hopeloze familie, zegt Michel, maar niemand verdient het om in een verlaten fabriekshal te wonen zonder stromend water of elektriciteit.<\/p>\n

Hij gaat bidden, zegt Alad\u00e1r, want zijn dochter wordt geslagen door haar man. Hij laat zijn hand zien: twee keer zo dik als de ander. \u2018Ik heb hem geslagen.\u2019<\/p>\n

Het woord van God verspreiden, dat hoeft hier niet. De Roma-familie is diepreligieus. Los daarvan: dat zijn \u2018missie\u2019 van God komt, betekent niet dat hij Zijn woord ook hoeft te verspreiden.<\/p>\n\n

\n
\n
Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n \n
Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n <\/div>\n\n
\n
\n Ja, dit wil ik ><\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n

\u2018Dan zou ik een millennium te laat zijn,\u2019 grijnst de Rotterdammer. \u2018In het jaar duizend werd hier het Christelijke Koninkrijk van Hongarije gesticht, en dan moet ik hen duizend-en-negentien jaar later het christendom bijbrengen?\u2019<\/p>\n

Bovendien: het werk draait helemaal niet om evangeliseren, zegt Janet. \u2018De meeste \u201cnormale mensen\u201d gunnen daklozen geen blik waardig.\u00a0Ons werk kan niet zonder evangeliseren, maar het\u00a0draait om hen als mens zien, zonder oordelen, zoals God ze ziet. Dat verdienen ze. Dat verdient iedereen.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wankelend en in alle staten druppelen daklozen een provisorisch kerkje binnen. Het is zondagochtend, een beetje benauwd, en de dienst gaat beginnen. Sommigen hebben zich net gedoucht, ruiken naar goedkope deodorant, komen nuchter binnen en luisteren aandachtig naar de preek; anderen zijn goor, ruiken naar drank en zijn hier vermoedelijk alleen voor de gratis maaltijd. […]<\/p>\n","protected":false},"author":139,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-450303","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-samenleving"],"acf":[],"author_name":"Tim Luimes","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/450303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=450303"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/450303\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Tim Luimes","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=450303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=450303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}