{"id":449043,"date":"2019-10-18T05:00:43","date_gmt":"2019-10-18T03:00:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=449043"},"modified":"2020-01-15T14:59:45","modified_gmt":"2020-01-15T13:59:45","slug":"d66-ideologisch-blosje-op-de-wangen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/d66-ideologisch-blosje-op-de-wangen\/","title":{"rendered":"Macht op vrijdag: Zo houdt D66 een ideologisch blosje op de wangen"},"content":{"rendered":"

Wie zich de afgelopen weken verbaasde over het eigengereide optreden van D66 in de coalitie \u2013 met als meest treffende voorbeeld de moed waarmee Kamerlid Tjeerd de Groot de boze boeren op het Malieveld trotseerde terwijl coalitiegenoten CDA, VVD en ChristenUnie om het hardst probeerden bij de opstandige agrari\u00ebrs in het gevlei te komen \u2013 doet er goed aan nog even de speech van Alexander Pechtold bij het debat over de regeringsverklaring in oktober 2017 na te lezen.<\/p>\n

\u2018Wij zijn een coalitie van rivalen,\u2019 sprak de toenmalige D66-leider. \u2018De ideologische verschillen binnen dit kabinet blijven zichtbaar in de Kamer. Want voorzitter, u moet maar zo denken: wie vuile was buiten hangt, houdt het binnen fris.\u2019<\/p>\n

Dat klonk heel anders dan Diederik Samsom, die als PvdA-leider tijdens het vorige kabinet-Rutte juist zijn uiterste best deed de onenigheid tussen PvdA en VVD in de coalitie binnenskamers te houden. Vanwege Samsoms eindeloze loyaliteit aan het door hemzelf gesloten verbond met Mark Rutte bleef voor het electoraat buiten beeld welke gevechten de PvdA achter de schermen met de VVD voerde, gaven de kiezers de PvdA de schuld van alle bezuinigingen, stond Samsom al spoedig bekend als \u2018de bedrijfsleider van het kabinet\u2019 (dixit PvdA-coryfee Felix Rottenberg in Vrij Nederland<\/em><\/a>) en leed de partij in maart 2017 de grootste nederlaag in haar bestaan. Dat laatste vond plaats na een hopeloze lijsttrekkersstrijd tussen Diederik Samsom en Lodewijk Asscher, die als minister van Sociale Zaken \u00f3\u00f3k nooit had laten zien hoe hard hij met de VVD had moeten bakkeleien om, zoals hij het later uitdrukte, \u2018erger te voorkomen\u2019.<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Macht op vrijdag: E\u00e9n voor allen en allen voor \u00e9\u00e9n, geldt in de Navo. Ook voor Erdogan?<\/span>18 oktober 2019<\/span><\/span><\/a>\n

\u2018Als er \u00e9\u00e9n partij is die heeft bijgedragen aan het Haagse adagium dat kleinere partners in een coalitie altijd de hoogste prijs betalen, is het wel D66.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Dat zal mij niet gebeuren, moet Pechtold aan het begin van het nieuwe kabinet hebben gedacht. Vandaar zijn bon mot<\/em> over het buitenhangen van de vuile was. Zo kunnen de sociaal-liberalen ideologische kleur op de wangen houden, en hopen dat ze bij de volgende verkiezingen niet genadeloos door de kiezers worden afgestraft. Bij het formuleren van die strategie moet de D66-leider ook de geschiedenis van zijn eigen politieke beweging voor ogen hebben gehad, want als er \u00e9\u00e9n partij is die heeft bijgedragen aan het Haagse adagium dat kleinere partners in een coalitie altijd de hoogste prijs betalen, is het wel D66.<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Het grote afscheidsinterview met Alexander Pechtold: \u2018Het is mooi geweest\u2019<\/span>6 oktober 2018<\/span><\/span><\/a>\n

Pechtold maakte het van nabij mee toen zijn partij in 2006 werd gehalveerd na deelname aan het kabinet Balkenende II, waarvan hijzelf deel uitmaakte als minister voor Bestuurlijke Vernieuwing. Het was de derde keer in haar geschiedenis dat D66 meeregeren moest bekopen met een zware nederlaag. Niet voor niets vergeleek Hans van Mierlo de electorale ontwikkeling van zijn partij in een dubbelinterview met Alexander Pechtold<\/a>, tien jaar geleden in Vrij Nederland<\/em>, met de vlucht van een kwikstaartje. De D66-oprichter deed de beweging na met zijn hand: telkens een glijvlucht naar beneden en dan weer omhoog.<\/p>\n

\u2018Het nadeel van een partij die in de onderste luchtlagen vliegt, is dat ze de bodem kan raken,\u2019 voegde Van Mierlo eraan toe. \u2018Bij een kleine partij als D66 is dat altijd mogelijk.\u2019<\/p>\n

Die glijvlucht naar beneden willen de Democraten tijdens dit kabinet dus voorkomen door de vuile was buiten te hangen.<\/p>\n

het eerlijke verhaal<\/h5>\n

Tijdens de eerste twee jaar van het kabinet kwam er nog weinig terecht van dat goede voornemen: de partij werd in beslag genomen door de moeizame onderhandelingen over het pensioenakkoord en het klimaatakkoord, en Rob Jetten, de nieuwe fractievoorzitter, moest na een wat krampachtige start nog zijn draai zien te vinden. Maar sinds afgelopen zomer hebben de Democraten de smaak te pakken. Tot vijf keer toe trotseerden ze de coalitiepartners met eigengereide plannen.<\/p>\n

Begin september kondigde Kamerlid Pia Dijkstra tot ontsteltenis van de ChristenUnie en het CDA een wetsvoorstel aan dat euthanasie mogelijk moet maken voor mensen die op hoge leeftijd levensmoe zijn, waarbij ze meldde niet op de kabinetsplannen voor \u2018waardig ouder worden\u2019 te willen wachten. Ruim een week later pleitte haar fractiegenote Vera Bergkamp tot ergernis van de VVD voor de invoering van een verplicht vrouwenquotum voor de top van beursgenoteerde bedrijven, waarmee ze ook haar eigen minister Ingrid van Engelshoven onder druk zette. Vervolgens bedong Rob Jetten bij de Algemene Politieke Beschouwingen 15 miljoen euro voor extra ondersteuning van Kamerleden, waar aanvankelijk geen van de andere regeringspartijen op zat te wachten.<\/p>\n

Op 11 oktober nam D66-Kamerlid Maarten Groothuizen in De Nieuws BV op radio 1 het repressieve drugsbeleid van CDA-minister Ferdinand Grapperhaus onder vuur<\/a>. En dan was er dus nog Tjeerd de Groot, die op het Malieveld tegenover duizenden boeren vasthield aan halvering van de veestapel als noodzakelijke maatregel om het stikstofprobleem te bedwingen, en en passant<\/em> een tik uitdeelde aan de coalitiepartners die op hetzelfde Malieveld geestdriftig met de boeren stonden mee te buigen: \u2018Dit is het eerlijke verhaal,\u2019 riep hij onder luid gejoel van de menigte. \u2018Laat niet zand in je ogen strooien door mensen die je naar de mond praten!\u2019.<\/p>\n