{"id":447301,"date":"2019-10-02T06:00:33","date_gmt":"2019-10-02T04:00:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=447301"},"modified":"2020-01-15T14:39:42","modified_gmt":"2020-01-15T13:39:42","slug":"mens-het-einde-van-de-vergetelheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/mens-het-einde-van-de-vergetelheid\/","title":{"rendered":"MENS: Het einde van de vergetelheid"},"content":{"rendered":"
\n

Dit is een schriftelijke voortzetting van de podcast MENS<\/strong>. Kijk hier<\/a> voor gesprekken met de schrijvers, kunstenaars, denkers en wetenschappers die onze toekomst vormgeven.<\/p>\n<\/div>\n

\u2018Ik wil de rest van mijn leven overal zijn, met iedereen, \u00e9en op \u00e9en, continu, voor altijd, nu,\u2019\u00a0<\/span>zo sprak kunstenaar Damien Hirst in 1996. Hij publiceerde ook een boek onder die titel: I Want to Spend the Rest of My Life Everywhere, with Everyone, One to One, Always, Forever, Now.<\/em> De spreuk vormt een treffend credo van de hedonistische jaren negentig. Ze begint als een vreugdekreet maar eindigt met een onheilspellend gevoel. Echt \u00e1ltijd? En \u00f3veral? Met \u00ededereen?<\/span><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 ~~~<\/span><\/p>\n

Het is 2019 en de omineuze lading van Damien Hirst\u2019s woorden is uitgekomen. Meer dan dat.\u00a0<\/span>We brengen het grootste deel van ons leven door met iedereen, altijd, overal, continu.<\/span><\/p>\n

In het jaar 2015 zette de gemiddelde Britse ouder tweehonderd foto\u2019s van kindlief online. Tweehonderd beelden van toen je drie was voor altijd aanwezig. En van toen je vier was, en vijf, plus je kop op de foto\u2019s van anderen, klassenfoto\u2019s, sporen van Minecraft en andere spelletjes die je online deed, je eerste berichten op Musically, Facebook, Twitter en wat al niet meer. Berichten over wat je offline deed op sportclubs en dergelijke. Je geschiedenis, het verhaal van wie je bent, is er voor altijd, overal, het is continu zichtbaar en een groot deel is er voor wie het maar wil zoeken.<\/span><\/p>\n<\/span>beluister de podcast<\/span>MENS<\/span>2 juli 2019<\/span><\/span><\/a>\n

Het feitje van die tweehonderd foto\u2019s per jaar komt uit het net verschenen boek The End of Forgetting: Growing Up with Social Media, <\/i>geschreven <\/i>door techniek en cultuurhistoricus Kate Eichhorn. Laten we eens met het positieve beginnen: het internet geeft kinderen de mogelijkheid hun eigen verhalen te construeren. In tekst en beeld geven zij hun kinderwereld online vorm, in plaats van dat volwassenen dit doen en hen vertellen wat ze moeten denken, dromen en verzinnen. <\/span><\/p>\n

Maar niet iedereen is daar blij mee. <\/span><\/p>\n

Toen internet zijn introductie deed in jaren negentig was een eerste zorg dat jongeren in cyberspace \u2013 ja, zo heette dat vroeger, kinderen \u2013 ongezien hun gang gingen, er virtuele snoepjes aannamen van vreemden of doktertje speelden. Die zorgen waren er ook bij de introductie van strips, film en televisie. Ze cultiveren de mythe van de onschuldige kindertijd, waarin de kleine mens nog onbedorven is door de volwassenen wereld; het kind als onbeschreven blad.<\/span><\/p>\n

~ ~<\/span><\/p>\n

Kate Eichhorn citeert in haar boek Henry Jenkins, die in 1997 schreef dat kinderen slechts moest worden geleerd om verantwoord met het internet om te gaan. In 1997 was Mark Zuckerberg dertien jaar oud.<\/span><\/p>\n

~\u00a0 <\/span>~ <\/span><\/p>\n

Wat als beelden van je kindertijd plus je sociale netwerken van toen voor altijd aanwezig blijven? Kun je dan wel opgroeien en je kindertijd ont<\/i>groeien? Eichhorn haalt ook Neil Postman aan die in The Disappearance of Childhood <\/i>beweerde dat nieuwe media de grens tussen kindertijd en volwassenheid wegvagen. M\u00e1\u00e1r, zei hij erbij, kindertijd is ook maar een idee en als constructie een moderne inventie, ontstaan bij de uitvinding van de boekdrukkunst, toen hi\u00ebrarchie ontstond tussen lezenden en niet-lezenden. Kinderen werden buiten de volwassen wereld geplaatst.<\/span><\/p>\n\n

\n
\n
Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n \n
Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n <\/div>\n\n
\n
\n Ja, dit wil ik ><\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n

Maar nu, op internet is kind weer eigen baas en kan het aan de slag met selfies, emoji\u2019s, snedige teksten en memes om het verhaal van het eigen leven vorm te geven. Niet alleen voor anderen maar ook voor zichzelf. Daarin speelt de grote driestrijd tussen het ik, het geheugen en de werkelijkheid: Wat wil ik van mezelf bewaren en wat het liefst vergeten? Welk verhaal van mijn leven wil ik voor mezelf herinneren? Hoe kan ik het aan mezelf en de anderen verkopen? Al doende construeer ik een leefbare wereld (denk Freud).<\/span><\/p>\n

Maar nu vele andere versies van mijn verhaal zich opdringen, kan ik minder makkelijk veranderen\u2026<\/span><\/p>\n

~ ~ <\/span><\/p>\n

Eichhorn ziet gevaar in het eeuwig blijven voortduren van de kindertijd. Beschamende dingen uit het verleden blijven aanwezig, en worden soms door kwelgeesten uitgeserveerd in memes, pikante fotografie of het ophalen van een te heet gebakken tweet. Kun je dan nog wel risico\u2019s nemen? Vergeten is volgens Eichhorn ook goed. Vroeger was de kindertijd een tijdelijk moment dat je niet zo leed onder de consequenties van je risicovolle daden. De vergetelheid hielp om risico\u2019s te nemen, om andere idee\u00ebn te omhelzen en steeds jezelf opnieuw uit te kunnen vinden.<\/span><\/p>\n

~ ~<\/span><\/p>\n

Paradox: de nieuwe mens kan in de kindertijd het levensverhaal meer zelf vormgeven en cureren op internet, maar hoe ouder die nieuwe mens wordt, hoe meer de gigantische database van materiaal juist een beperking wordt om zelf het levensverhaal en het idee over wie je bent te cureren en aan te passen.<\/span><\/p>\n

~ ~<\/span><\/p>\n

Ik begrijp wel dat het lastiger vergeten is. Jammer. Het cre\u00ebren van je eigen verhaal (welke foto\u2019s je plaatst, hoe je die selfie maakt en wat al niet meer) is wel weer fijn. Behalve wanneer iemand beschaamd wordt, heb je nog best wat macht over je online verschijning. Wel ben ik erg benieuwd wat het dichterbij en dwingender aanwezig blijven van je herinneringen met de psyche doet. Het lijkt nog net te vroeg om er iets over te zeggen, maar we gaan niet al bij voorbaat zeuren over deze uitbreiding van het bewustzijn h\u00e8!<\/span><\/p>\n

\n

Kate Eichhorn, The End of Forgetting: Growing Up with Social Media, <\/i>171 p., Harvard University Press<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Vrij Nederland is mediapartner van Brave New World 2019, de conferentie waar wetenschappers, kunstenaars, technologen en beleidsmakers bespreken welke ethische en maatschappelijke impact nieuwe technologie\u00ebn hebben op het menselijk leven.<\/p>\n

Sander zal op 4 en 5 november een aantal podcasts met de sprekers van Brave New World opnemen. Ook zal hij een aantal sprekers laten passeren in artikelen voor MENS.<\/p>\n

Brave New World ook bijwonen? Vrij Nederland-abonnees krijgen 10 procent korting op de toegangskaarten. Lees er hier meer over.<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dit is een schriftelijke voortzetting van de podcast MENS. Kijk hier voor gesprekken met de schrijvers, kunstenaars, denkers en wetenschappers die onze toekomst vormgeven. \u2018Ik wil de rest van mijn leven overal zijn, met iedereen, \u00e9en op \u00e9en, continu, voor altijd, nu,\u2019\u00a0zo sprak kunstenaar Damien Hirst in 1996. Hij publiceerde ook een boek onder die […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-447301","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-leven"],"acf":[],"author_name":"Sander Pleij","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/447301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=447301"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/447301\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Sander Pleij","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=447301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=447301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}