{"id":445557,"date":"2019-09-17T05:00:35","date_gmt":"2019-09-17T03:00:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=445557"},"modified":"2020-01-07T17:27:15","modified_gmt":"2020-01-07T16:27:15","slug":"witte-wanhoopsdoden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/witte-wanhoopsdoden\/","title":{"rendered":"Hoe witte wanhoop de samenleving kan ontwrichten"},"content":{"rendered":"

\u2018Niemand gaat naar de dokter. Alleen mensen met veel geld.\u2019 Ik studeerde in Michigan. En mijn beeld van Amerika als \u2018land of opportunities<\/em>\u2019 viel aan diggelen. \u2018Maar wat doen jullie dan als jullie ziek worden?\u2019 vroeg ik. \u2018Niks,\u2019 was het antwoord van mijn Amerikaanse medestudenten. \u2018We wachten tot we doodziek zijn en dan gaan we naar de eerste hulp, want dan is het veel goedkoper.\u2019<\/p>\n

Maatschappij-ontwrichtende trend<\/h5>\n

Toen ik in de Verenigde Staten woonde, heb ik gezien wat dertig jaar neoliberaal beleid voor gevolgen heeft. Bijna alles van publieke waarde is afgeschaft of weggeprivatiseerd. Een heel simpel voorbeeld: er zijn geen buurthuizen meer, waardoor de McDonald\u2019s overblijft als plek waar gewone mensen nog bij elkaar kunnen komen.<\/p>\n

De puinhopen van het Amerikaanse neoliberalisme zijn zo gigantisch groot dat er voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog in een rijk, westers industrieel land sprake is van \u2018white deaths of despair<\/em>\u2019 (witte wanhoopsdoden).<\/p>\n\n

\n
\n
Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n \n
Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n <\/div>\n\n
\n
\n Ja, dit wil ik ><\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n

De bevindingen van de Princetoneconomen Anne Case en Angus Deaton<\/a> gaan door merg en been: \u2018Na decennia daling begon vanaf 2000 het sterftecijfer voor witte mannen en vrouwen te stijgen. Terwijl die bij andere etnische en raciale groepen bleef dalen. Tegen 2015 was het aantal witte wanhoopsdoden als gevolg van overdoses en zelfmoorden zo groot dat de algehele levensverwachting van witte Amerikanen achteruit begon te gaan.\u2019<\/p>\n

Deze maatschappij-ontwrichtende trend was dus al vijftien jaar aan de gang zonder dat de mainstream media of het politieke establishment dat op hun vizier kregen of wilden krijgen. Integendeel, het neoliberale programma ging in die jaren ongestoord door, ook onder Obama<\/a>.<\/p>\n

Pretentieuze sitcom<\/h5>\n

Matt Taibbi van Rolling Stone Magazine<\/em> verklaart de winst van Donald Trump<\/a> daarom als volgt: \u2018Gewone Amerikanen zijn zo gewend geraakt aan niks terugkrijgen uit verkiezingen, dat ze de nationale politiek zijn gaan behandelen zoals die voor hen geworden is: een pretentieuze sitcom.\u2019<\/p>\n

Het is dus niet per se zo dat Trumpstemmers tot in het diepste van hun vezels voelen dat ze daadwerkelijk gered gaan worden door hem. Nee, ze geven een signaal af naar de elites die hen zo vaak in de steek hebben gelaten. Het dedain van die elites kwam tot ultieme uiting in de \u2018basket of deplorables<\/em>\u2019- opmerking van Hillary Clinton<\/a>, uitgesproken op een onbewaakt \u2013 en dus voor de verandering eerlijk \u2013 moment tijdens de campagne van 2016.<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Macht op vrijdag: Zihni \u00d6zdil analyseert hoe links de band met de middenklasse verloor<\/span>16 augustus 2019<\/span><\/span><\/a>\n

President Trump is de dikke middelvinger van de witte wanhoopsdoden richting de wereldvreemde elites, die op cultureel vlak progressieve waarden \u2013 zoals LGBT-rechten en multiculturalisme \u2013 bleven prediken.<\/p>\n

koffie met een koekje<\/h5>\n

Waarom schrijf ik dit allemaal? Want laten we wel wezen: de invloed van Nederland \u2013 laat staan die van u, Vrij Nederland-lezer \u2013 op de Amerikaanse politiek is vrij verwaarloosbaar.<\/p>\n

Ik schrijf dit op omdat ik aan Amerika moest denken toen ik onlangs mijn dagboek uit de Tweede Kamer aan het teruglezen was en op een bewaarde e-mail stuitte. Die eindigt als volgt: \u2018Mijn inkomsten zijn zo laag omdat in de loop van de afgelopen jaren bijna alles is gekort. En alles wordt gewoon duurder. Voorbeeld: ik stuur u hiermee informatie over koffie en die drink ik graag. Samen met mijn vrouw gaan we regelmatig even in het dorp een kopje koffie drinken. Hopen dan dat we er ook een koekje bij krijgen. Wat bv bij de Hema al lang niet meer is. Waar de horeca de koffie duurder heeft gemaakt, gemiddelde prijs 2,20 euro per kopje, en daar ook het servies op heeft aangepast, want in heel veel zaken zijn de kopjes kleiner geworden, en daarbij is op veel plaatsen ook het koekje verdwenen. Wij in Brabant hebben koffie met een koekje. D\u00e1t is normaal. Over normen en waarden gesproken.\u2019<\/p>\n

Bijna nergens in West-Europa is de verzorgingsstaat zo hard geprivatiseerd, vermarkt of gedecentraliseerd hier de afgelopen tien jaar, m\u00e9t steun van linkse middenpartijen.<\/p><\/blockquote>\n

Toen ik de e-mail van deze meneer uit Brabant kreeg, lachte ik hem eerst uit. Pas later besefte ik dat dat een elitaire reflex was van mij, terwijl ik notabene zelf in bittere armoede ben opgegroeid. Want het signaal in zijn e-mail was glashelder: ook in Nederland zijn er amper nog buurthuizen waar arme mensen bij elkaar kunnen komen. Dan blijft de HEMA nog over als sociale ontmoetingsplaats. En hakt een koekje minder er heel hard in.<\/p>\n

Bijna nergens in West-Europa is de verzorgingsstaat zo hard wegbezuinigd, geprivatiseerd, vermarkt of gedecentraliseerd als in Nederland in de afgelopen tien jaar, m\u00e9t steun van linkse middenpartijen.<\/p>\n

Als we op dit moment de balans opmaken, zien we bijvoorbeeld de volgende feiten:<\/p>\n