
 {"id":44297,"date":"2013-01-12T00:00:00","date_gmt":"2013-01-11T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/filmen-is-als-bungeejumpen\/"},"modified":"2013-01-12T00:00:00","modified_gmt":"2013-01-11T22:00:00","slug":"filmen-is-als-bungeejumpen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/filmen-is-als-bungeejumpen\/","title":{"rendered":"&#8216;Filmen is als bungeejumpen&#8217;"},"content":{"rendered":"<p>Documentairemaker Michiel van Erp<\/p>\n<p>Hij is weer volop aanwezig op televisie. Vorige maand werd Tijd van je leven &#8211; wij zijn 12 uitgezonden, het tweede deel van een meerjarig filmproject waarvoor Michiel van Erp (49) jaarlijks elf kinderen uit Utrecht volgt, van hun elfde tot hun achttiende. En vorige week begon Hollands Welvaren, waarin de filmmaker zich onderdompelt in de wereld van oud geld en nieuwe rijken. Van een adellijk echtpaar dat zich bekommert om gedetineerden tot een rijke dame op leeftijd die zich voorzichtig waagt op het liefdespad.<\/p>\n<p>&#8216;Vond je het wat?&#8217; vraagt hij, aan de glazen tafel achter in zijn kantoor in Amsterdam. Ik antwoord dat het in elk opzicht een echte Van Erp is geworden. &#8216;Wat ben ik blij dat je dat z\u00e9gt!&#8217; reageert hij opgetogen. In feite was Hollands Welvaren een verzoeknummer van de netmanager. Van Erp had een voorstel voor een nieuwe serie ingediend bij de VPRO. Toen de omroep dat voorlegde aan Nederland 1 vroegen ze daar of Van Erp niet weer iets kon maken in de sfeer van zijn vroegere televisiewerk als Lang leve\u2026<\/p>\n<p>Hoe je dan zo&#8217;n echte Van Erp maakt? Hij grijnst breed, zoals hij dat tijdens het gesprek vaker zal doen. &#8216;Dat heb ik zelf ook niet helemaal door.&#8217; Het begint in elk geval altijd met een simpel idee dat met gemak op een half A-viertje kan. &#8216;Verder staat altijd vast dat het portretten van mensen moeten zijn. Bijna alles wat ik gemaakt heb, komt voort uit dezelfde vragen. Ik wil weten of iemand gelukkig is, of hij echt doet wat hij wil doen. Ik zoek altijd naar avonturiers, naar mensen die dromen najagen.&#8217; Nadat het basisidee geformuleerd is, worden researchers benaderd. &#8216;Dat zijn mensen met wie ik al jaren werk. Zij weten precies degenen te vinden die ik zoek.&#8217; Zelf mensen voor zijn programma&#8217;s benaderen doet hij nooit. &#8216;Dat durf ik helemaal niet. Dat kunnen die researchers v\u00e9\u00e9l beter.&#8217;<\/p>\n<p>Het leukste stadium blijft het filmen zelf, zegt Van Erp. &#8216;Dat zit &#8216;m in de spanning. &#8217;s Morgens met z&#8217;n allen dat busje in. Dan ben ik altijd opgewonden. Zenuwachtig.&#8217;<\/p>\n<p>Wat kan er dan misgaan?<\/p>\n<p>&#8216;Bijna alles. Ik wil dat de mensen die ik film het naar hun zin hebben, dat ze het l\u00e9\u00fak vinden. En ook dat ze mij leuk vinden. Daar kan het al misgaan. Dat ik per ongeluk net die ene vraag stel waarvan plechtig beloofd was dat-ie niet gesteld zou worden. En dat ik dat dan toch doe. Puur uit zenuwen. Die mensen moeten zich juist op hun gemak voelen. Want ik wil zo graag dat het allemaal \u00e9cht is. Ik houd helemaal niet van gekke mensen.&#8217;<\/p>\n<p>Je compagnon Monique Busman begon eind jaren negentig als researcher bij jou. Ze vertelde hoe moeilijk dat was, omdat ze aanvankelijk gewoon niet goed snapte wat &#8216;des Michiels&#8217; is.<\/p>\n<p>Schuddend van het lachen, met halfdicht geknepen ogen: &#8216;De sch\u00e1t!&#8217;<\/p>\n<p>Wat is dan precies &#8216;des Michiels&#8217;?<\/p>\n<p>&#8216;Ik wil graag dat iemand die ik film net iets anders blijkt te zijn dan je op het eerste gezicht denkt. Dat je eerst de vooroordelen over iemand voedt waarna het in \u00e9\u00e9n keer allemaal omslaat. Dan blijkt die enorm ordinaire geblondeerde vrouw opeens prachtige po\u00ebzie te schrijven. Ik houd ontzettend van de verwondering. En ik speel graag met clich\u00e9s. Een burgemeester moet van mij een snor hebben, en het liefst de hele dag een ambtsketen dragen.&#8217;<\/p>\n<p>Volgens mensen om je heen voel je vaak enorme schroom om impertinente vragen te stellen.<\/p>\n<p>&#8216;O ja. Daarom gaat de researcher altijd mee. Dan vraag ik: &#8220;Ben ik nog iets vergeten?&#8221; Waarop de researcher kan zeggen: &#8220;Je moet d\u00e1t nog vragen.&#8221; Soms durf ik het gewoon niet. Ik wil niet dat iemand zich heel ongemakkelijk gaat voelen.&#8217;<\/p>\n<p>Je zit daar toch niet alleen als aardige gast maar ook als televisiemaker met een plan?<\/p>\n<p>&#8216;Ja, maar toch vind ik dat op zo&#8217;n moment erg lastig. Iemand heeft zich verheugd op een mooie dag en denkt na afloop: ik heb allemaal dingen verteld die ik helemaal niet wilde vertellen.&#8217;<\/p>\n<p>Is dat niet inherent aan dit vak?<\/p>\n<p>&#8216;Misschien. Maar daarom noem ik mezelf ook nooit &#8220;journalist&#8221;.&#8217;<\/p>\n<p>Het moet gezellig blijven?<\/p>\n<p>&#8216;Ja. Ik ben in Hollands Welvaren op bezoek bij een oude graaf en gravin. Die mensen leiden me trots rond door hun tuin. Zegt die gravin na afloop: &#8220;Zo jongen, dat had je toch niet gedacht, h\u00e8? Dat het z\u00f3 boeiend zou zijn.&#8221; Dan ben ik echt blij dat zij zelf zo blij zijn. Harmonie is voor mij enorm belangrijk. Ik zie soms dingen op televisie waar ik het benauwd van krijg. Zo&#8217;n John van den Heuvel die op straat een oplichter aanspreekt\u2026 ik zou het niet d\u00farven.&#8217;<\/p>\n<p>Hoewel je op je best bent als er ook iets vals insluipt. In Hollands Welvaren vraag je aan een rijke dame die jou rondleidt door haar huis: &#8216;En is dit de keuken?&#8217; Daarop gebaart ze licht paniekerig naar jou dat het keukenshot nu even niet gemaakt kan worden, &#8216;want er staan nog kopjes&#8217;. Vlak daarna vraag je opnieuw: &#8216;En is dit de keuken?&#8217; waarop ze je stralend voorgaat naar de keuken. Zonder kopjes.<\/p>\n<p>Weer die brede grijns. &#8216;Ja, maar dat is toch een leuke grap?&#8217;<\/p>\n<p>Het wordt ook altijd enorm &#8216;des Michiels&#8217; als iemand in beeld opstaat om bijvoorbeeld even in een la naar een foto te zoeken.<\/p>\n<p>&#8216;Ja. Daar houd ik erg van. En dan vragen: &#8220;U moet wel h\u00e9\u00e9l lang zoeken, h\u00e8.&#8221; Dat doe ik wel expres.&#8217;<\/p>\n<p>Zijn er onderwerpen die je bewust mijdt?<\/p>\n<p>&#8216;Weet ik niet.&#8217;<\/p>\n<p>Ik herinner me de documentaire die je maakte over de Comedytrain. Een van de hoofdrolspelers was Floor van der Wal. Tijdens de draaiperiode werd ze op straat in Amsterdam doodgereden. Daar zag ik niks van terug in je film.<\/p>\n<p>&#8216;Omdat ik dat ongepast vond. Het bleek op zichzelf al behoorlijk moeilijk om te laten zien hoe die Comedytrain werkt. Ik wilde niet leunen op hun grappen, ik wilde laten zien hoe die apenrots werkt. Hoe word je omhoog getrokken of omlaag getrapt? D\u00e1\u00e1r moest het over gaan. Floor was een van de hoofdpersonen. We waren bijna klaar toen ze verongelukte. Dat was zo onwerkelijk. Ze waren allemaal zo verschrikkelijk ge\u00ebmotioneerd. Ik vond het totaal ongepast om daar met een camera doorheen te lopen.&#8217;<\/p>\n<p>Terwijl er in dat kleine clubje wel iets kolossaals gebeurde.<\/p>\n<p>&#8216;Zeker. En toch dacht ik: dit ga ik niet doen. Ik wilde per se niet dat iemand binnen Comedytrain zou denken dat ik de dood van Floor zou gebruiken om mijn film op te kalefateren.&#8217;<\/p>\n<p>Is de werkelijkheid soms ook te groot voor een documentaire?<\/p>\n<p>&#8216;Dat is inderdaad de conclusie. De dood van Floor ontsteeg mijn film. Of ik had moeten zeggen: ik gooi alles wat ik hiervoor gedraaid heb weg en begin vanaf nu aan een nieuwe film. Maar ik bleef die weerstand bij mezelf voelen.&#8217;<\/p>\n<p>Werd je er persoonlijk te zeer door geraakt?<\/p>\n<p>&#8216;Ook\u2026&#8217; Hij denkt heel lang na, zegt dan: &#8216;Ik wil gewoon geen misbruik maken van andere mensen. Zo simpel is het. Ik heb respect voor degenen die ik film. Misschien moet je het wel solidariteit noemen. Dat kan tot ingewikkelde situaties leiden. Ik maakte jaren geleden een film over een groepje Nederlanders dat naar Nigeria reisde. Naar een profeet die contact met God zou hebben en mensen kon genezen. Ik was uit zelfbescherming al in een ander hotel gaan zitten dan die Nederlanders, want ik had met een aantal van hen echt te doen. Ze waren ernstig ziek, of ze hadden een ziek kind. Heel naar allemaal. Op de dag van de grote genezing was er een urenlange dienst in een enorme kerk. Om een uur of vier &#8217;s morgens werd voor de deur al een selectie gemaakt: daar stonden de pati\u00ebnten met aids, en daar zaten de mensen zonder benen. De dienst bleek een soort duiveluitdrijving. Overal krioelende, hysterische mensen. Je zag uitermate onsmakelijke taferelen; kots, diarree\u2026 alles kwam eruit. Opeens werd er omgeroepen dat er in die zaal ook een homo aanwezig was. Die moest naar voren komen om zich te melden bij de profeet. Er kwam maar niemand naar voren. Het zweet brak me uit. Ik dacht: hij bedoelt mij! Ik wist even niet wat ik doen moest. Net toen ik dacht: nou ja, dan ga ik maar, kwam er iemand anders uit ons groepje naar voren die ook homo bleek te zijn. Die is vervolgens genezen. Dit vertel ik als voorbeeld van het respect dat ik voor mijn hoofdpersonen voel. Ik mag ze niet verloochenen. Dus als zij all the way gaan, dan moet ik er zelf ook aan geloven. Desnoods dus ook maar naar voren lopen. Ik wil eerlijk zijn tegenover anderen.&#8217;<\/p>\n<p>Die verbondenheid met je hoofdpersonen gaat ver. Toen je een film maakte over de Zangeres Zonder Naam ben je &#8217;s nachts een borrel gaan drinken op haar graf.<\/p>\n<p>&#8216;We waren op de terugweg van een researchgesprek toen we in de buurt kwamen. Ik zei: &#8220;Zullen we er anders even gaan kijken?&#8221; Dat was nog een heel gezoek in het donker. Een paar weken later stond er op de voorpagina van een roddelblad: &#8220;Wie drinkt er wijn op het graf van de Zangeres?&#8221; Hadden ze een fles gevonden. Van ons! Later filmden we op die begraafplaats met onze hoofdpersoon. Die liep maar te zoeken naar dat graf. Terwijl ik dacht: gewoon het eerste pad links en dan het tweede rechts.<\/p>\n<p>Dat is het lastige aan dit vak: je bouwt een band op met de mensen die je filmt. Tegelijkertijd laat je ze zien op televisie. Uiteindelijk hoop je dat iedereen er content mee is. In I&#8217;m a woman now (over mannen die in de jaren vijftig en zestig een geslachtsveranderingsoperatie lieten verrichten in Casablanca) gaat Corinne op bezoek bij haar beste vriendin Frida. Die kende ze al jaren, maar Corinne had haar nooit verteld dat ze vroeger een man was geweest. Nu ze aan mijn film meewerkte, moest ze dat toch een keer vertellen. Wij kwamen al eerder aan bij Frida. Rondleiding door het huis gehad, lampen neergezet, plekje gezocht. Toen Corinne eenmaal binnen was, zei ik: &#8220;Als jullie nu samen koffie gaan drinken, dan ga ik even weg. Anders wordt het zo druk in de kamer.&#8221; Ik wilde er absoluut niet bij zijn. Omdat ze op elkaar gericht moesten zijn, en niet op mij. Maar vooral ook omdat ik me geneerde. Ik dacht: dadelijk wordt die Frida verschrikkelijk boos. Stond ik in de badkamer op een monitor mee te kijken. Hypernerveus. Na afloop deed ik of ik niks van het gesprek had meegekregen. Want eigenlijk geneerde ik me om die sc\u00e8ne te draaien.&#8217;<\/p>\n<p>Terwijl je als maker ook blij bent dat je die sc\u00e8ne h\u00e9bt.<\/p>\n<p>&#8216;T\u00fa\u00farlijk.&#8217;<\/p>\n<p>Wat weegt dan zwaarder: die g\u00eane om het te doen of de blijdschap over die sc\u00e8ne?<\/p>\n<p>&#8216;Uiteindelijk toch dat laatste. Terwijl ik me op het moment supr\u00eame hoogst ongemakkelijk voel.&#8217;<\/p>\n<p>Je maakt al twintig jaar documentaires. Waaraan merk je dat je vakmanschap groeit?<\/p>\n<p>&#8216;Dan denk ik toch eerst: is dat wel zo? W\u00f3rd ik wel beter? Maar ja, je weet wel steeds beter hoe je dingen moet vastleggen. Je wordt beter in het voorspellen van wat er zal gebeuren. In I&#8217;m a woman now zit een sc\u00e8ne waarin Corinne het ziekenhuis in Casablanca bezoekt waar ze geopereerd is. Terwijl ze daar loopt, gaat ze iedereen die ze tegenkomt vertellen over die operatie. Dat maakt die sc\u00e8ne bijzonder. Van tevoren wist ik dat ze dat zou gaan doen. Ik denk dat mijn vakmanschap erin zit dat ik dat tegenwoordig doorzie, dat ik snap hoe ik daar moet uitkomen. Vroeger hoopte ik dat dingen zouden gebeuren, nu w\u00e9\u00e9t ik dat ze gaan gebeuren. Ik zie nu sneller wanneer iets wel of niet gaat werken. Ooit maakte ik een film over Sylvia Kristel. Zij wilde heel graag controle blijven houden over alles wat er gebeurde. Want ze zag het maken van een documentaire als het maken van een speelfilm. Dat maakte die hele film tot een mager zeventje. Kristel was nog steeds heel beroemd, maar inmiddels wel straatarm. Terwijl ze voor de camera net deed alsof ze nog steeds een grande dame was. Ik wilde laten zien hoe ze dat decorum tegen beter weten in maar bleef ophouden. Dat lukte niet goed. Uiteindelijk was het allemaal zo doorzichtig dat je het als kijker toch wel ging voelen.&#8217;<\/p>\n<p>Dan zeg je niet: &#8220;U bent inmiddels heel arm geworden&#8221;?<\/p>\n<p>&#8216;Nee joh, stel je v\u00f3\u00f3r! Dat is veel te pijnlijk. Ik zoek naar andere methoden. We zijn met haar in Parijs in een hotel. Zij zegt: &#8220;Nou, ik ga mezelf eens heerlijk verwennen. Ze hebben hier roomservice, dus ik bestel dat en dat en dat.&#8221; Dan voel je als kijker: dit heeft ze al jaren niet meer meegemaakt. Een sc\u00e8ne later is ze omringd door journalisten. Daar is ze zo blij mee dat ze direct veel te veel drinkt. Dan weet je als kijker genoeg.&#8217;<\/p>\n<p>Wat is het beste wat je gemaakt hebt?<\/p>\n<p>&#8216;I&#8217;m a woman now is wel een negen min. Dat is een mooi en aangrijpend verhaal geworden. Ook die film over angst is behoorlijk goed gelukt. Omdat die echt gaat over iets wezenlijks. Maar een tien heb ik nog nooit gehaald.&#8217;<\/p>\n<p>Heb je ook onvoldoendes gescoord?<\/p>\n<p>&#8216;O ja. Bij die series zit altijd wel een mindere aflevering. Die zend je dan zo halverwege de reeks uit, tussen twee mooie afleveringen in. Soms heb je net te weinig middelen om er alles uit te halen.&#8217;<\/p>\n<p>Je hebt een eigen bedrijf. Dat betekent dat je goed op je uitgaven moet letten. Terwijl je als regisseur vaak juist extra draaidagen wilt hebben. Is dat een lastige discrepantie?<\/p>\n<p>&#8216;Mijn compagnon Monique Busman houdt de uitgaven in de gaten. Maar ze zal nooit beknibbelen op draaidagen als een film dat vraagt. Het komt regelmatig voor dat we nauwelijks aan een project verdienen omdat ik er als regisseur aan ben blijven sleutelen. Dat loop je dan wel weer in op iets anders.&#8217;<\/p>\n<p>Hoe erg zou het voor jouw bedrijf zijn als het Mediafonds verdwijnt?<\/p>\n<p>&#8216;Als daar niks voor in de plaats komt, zou dat heel erg zijn. Voor veel projecten heb ik een beroep op het fonds gedaan. Het mooie aan het Mediafonds is dat er een onafhankelijke commissie zit die louter oordeelt op basis van kwaliteit: moet dit wel of niet gemaakt worden? Dus los van individuele omroepbelangen. Als die beslissing weer in handen van de omroepen komt, is dat zeker een achteruitgang.&#8217;<\/p>\n<p>Moeilijk mensen loslaten<\/p>\n<p>Dit jaar wordt hij vijftig. Een akelig besef, vindt Van Erp. &#8216;Ik ben er niet blij mee. Het gaat allemaal veel te snel.&#8217; Al is er met de jaren wel meer gemoedsrust in hem geslopen. &#8216;Een jaar of vijf geleden kon ik mezelf nog vaak betrappen op de gedachte: wanneer val ik door de mand? Hoelang trappen de mensen er nog in? Dat heb ik niet meer. Want ik weet inmiddels dat ik echt iets kan.&#8217;<\/p>\n<p>Aan zijn gretigheid heeft het niks afgedaan. Van Erp is nog steeds verslaafd aan prikkels. &#8216;Ik wil dingen meemaken, beleven. In die zin is filmen voor mij een soort bungeejumpen: je springt erin en hoopt dat je op tijd zult terugveren. Maar ook als ik na een werkdag thuiskom ben ik niet iemand die op de bank gaat zitten. Ik wil dingen doen. Uitgaan, eten met vrienden. Vriendschap is de kurk waar mijn bestaan op drijft. De meeste mensen met wie ik werk ken ik al heel lang. Daarom heet het bedrijf ook De Familie.&#8217;<\/p>\n<p>Hij kan nou eenmaal moeilijk mensen loslaten. Misschien komt dat ook wel door vroeger. Van Erp was vijftien toen zijn beste vriend Jan zelfmoord pleegde. Dat is achteraf bezien een cruciaal moment in zijn bestaan geweest, denkt hijzelf. &#8216;Toen realiseerde ik me voor het eerst hoe kwetsbaar het leven is.&#8217; Het gebeurde in Eindhoven, tijdens carnaval. Jan moest nablijven op school. &#8217;s Avonds hadden ze afgesproken in een kroeg. &#8216;Hij kwam maar niet opdagen. Totdat iemand tijdens het hossen vroeg: &#8220;Wat doe jij nu hier?&#8221; Ik vroeg: &#8220;Hoezo?&#8221; &#8220;Nou ja, Jan is toch dood?&#8221; Ik heb zijn buren gebeld. Die vertelden dat het waar was.&#8217;<\/p>\n<p>Van Erp heeft nog altijd geen idee waarom de jongen zich ophing. &#8216;Hij heeft geen brief achtergelaten. Ik heb me lang schuldig gevoeld. Waarom wist ik niet dat hij zich blijkbaar ongelukkig voelde? Daar heb ik nooit antwoord op gekregen. Ik heb hem nog gezien toen hij lag opgebaard. Ik weet nog hoe intens ik zijn lichaam bestudeerd heb om te ontdekken of je ergens aan kon zien wat hij gedaan had.&#8217;<\/p>\n<p>Heeft de dood van Jan te maken met dat willen vasthouden van andere mensen?<\/p>\n<p>&#8216;Zeker. Ik ben nadien nog veel meer gaan hechten aan vrienden. Bijna al mijn vriendschappen duren lang. Mijn man Paul ken ik uit onze studietijd. De meeste van mijn vrienden zijn al jarenlang in mijn leven. Ik moet er niet aan denken dat zoiets met een van hen zou gebeuren. Dat zou een complete ramp zijn.&#8217;<\/p>\n<p>Toen een vriendin uit jullie studietijd twee\u00ebntwintig jaar geleden een kind kreeg, werden Paul en jij beiden zijn voogd. Toen zij acht jaar geleden overleed, namen jullie Joey in huis. Wat veranderde er toen in jullie bestaan?<\/p>\n<p>&#8216;Ik heb er eerlijk gezegd wel sterk over getwijfeld of we het wel moesten doen. Paul en ik hadden een heerlijk bestaan; we leefden zonnig en makkelijk, gingen uit en maakten plezier. En dan opeens een kind in huis? Ik zag alles wat we al die jaren verworven hadden opeens instorten. Ik dacht: nu gaat alles veranderen. Die vrijheid, dat mooie leven\u2026 Moeten we dat er wel voor opofferen? Maar Paul zei dat het makkelijker was om het niet als een keuze te beschouwen. Hij zei: &#8220;Zie het als een feit dat wij voor Joey moeten gaan zorgen. Op het moment dat iets een feit is, moet je daar ook naar handelen.&#8221;&#8216;<\/p>\n<p>En hoe ging het?<\/p>\n<p>&#8216;Het ging ontzettend goed. Ik ben er enorm trots op dat het zo&#8217;n leuke, bijzondere man is geworden.&#8217;<\/p>\n<p>Ook omdat je daar toch maar mooi aan mee geboetseerd hebt?<\/p>\n<p>&#8216;Nee. Paul zei laatst nog: &#8220;Opvoeden? We hebben hem hooguit een beetje de goede richting op geduwd.&#8221;&#8216;<\/p>\n<p>Paul de Leeuw adopteerde twee kinderen. In 2005 zei je daarover nog: &#8216;Ik vind het echt heel ontroerend om Paul met zijn zoons bezig te zien, maar het zou niet mijn leven zijn. Homo&#8217;s en kinderen, ik vind het toch een vreemde combinatie.&#8217;<\/p>\n<p>&#8216;Daar denk ik nu anders over. Bovendien is Joey ook niet gekomen vanwege onze heimelijke kinderwens, maar omdat we niet anders konden. Hij was een kind zonder vader van wie de moeder opeens doodging. Langzaam ben ik erin gegroeid. Gaandeweg ontdekte ik dat Joey alleen gelukkig zou kunnen zijn als wij het ook zijn. Dus ik moest niet mijn hele leven opzij gooien en alleen nog maar helpen met huiswerk maken. Het mooie is dat hij veel van mijn turbulentie en druktemakerij heeft meegekregen maar toch gewoon zijn eigen rustige zelf heeft behouden. Als ik &#8217;s nachts uitging, was ik bijna altijd veel later thuis dan hij.<\/p>\n<p>Paul en ik willen Joey laten zien dat je het leven moet vieren, dat je er alles uit moet halen. Daarom zijn wij vijf jaar geleden ook getrouwd; om hem te laten zien dat je elke gelegenheid moet aangrijpen om er iets moois van te maken.&#8217;<\/p>\n<p>Kunstmatige coma<\/p>\n<p>De avond voor het huwelijk was er een diner voor familie en getuigen. En juist tijdens dat diner voltrok zich een drama: Van Erps schoonvader verslikte zich in een stuk rosbief, viel met zijn gezicht in zijn bord en werd per ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Daar werd een ernstig zuurstoftekort in de hersenen geconstateerd. &#8216;Ze zouden hem 48 uur in een kunstmatige coma houden om te zien of hij zich zou herstellen.&#8217;<\/p>\n<p>De dag daarna ging het huwelijk toch door. Een onvoorstelbaar geladen gebeurtenis, zegt Van Erp. Merkbaar ge\u00ebmotioneerd: &#8216;We dansten op de vulkaan. Je wist: morgen horen we of hij het haalt of niet. Een huwelijksdag gaat sowieso altijd al over het vieren van het leven en de liefde. Nu werd alles extra geaccentueerd door de dood die ons op de hielen zat. Twee van onze vriendinnen waren ceremoniemeester. Ze deden een tap act. Dat was zo&#8217;n indringend moment. Je zit naar een vriendin te kijken die in een glitterjurk staat te tappen, terwijl ze de avond daarvoor nog je schoonvader aan het reanimeren was.&#8217;<\/p>\n<p>Zijn schoonvader ontwaakte de dag erna niet meer uit zijn coma. Een paar dagen later overleed hij. En toch was die huwelijksdag misschien wel de mooiste dag uit Van Erps leven. &#8216;Het heeft de band tussen ons allemaal nog verder versterkt. Alles leek doortrokken van dood. Maar tegelijkertijd was alles daardoor vol van leven, van levensdrift. Ik heb het leven, de liefde en de vriendschap nog nooit zo sterk gevoeld als op die dag.&#8217;<\/p>\n<p>&#8216;Hollands Welvaren&#8217; is nog tot en met 14 februari elke donderdag te zien om 22.20 uur bij de VPRO op Nederland 1<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hij maakt al twintig jaar documentaires. Toch durft Michiel van Erp veel dingen nog steeds niet te vragen. &#8216;Ik heb respect voor degenen die ik film.&#8217;<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-44297","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Coen Verbraak","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/44297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=44297"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/44297\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Coen Verbraak","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=44297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=44297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}