{"id":439889,"date":"2019-07-20T02:23:14","date_gmt":"2019-07-20T00:23:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=439889"},"modified":"2020-01-07T16:20:07","modified_gmt":"2020-01-07T15:20:07","slug":"jan-van-mersbergen-houellebecq-zomerverhaal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/jan-van-mersbergen-houellebecq-zomerverhaal\/","title":{"rendered":"Jan van Mersbergen kruipt in de huid van Michel Houellebecq: een zomerverhaal"},"content":{"rendered":"
\n
Toelichting<\/h5>\n

Schrijver Jan van Mersbergen las Serotonine<\/em>, de laatste roman van Michel Houellebecq, waarin hij het woord geeft aan de zesenveertigjarige depressieve landbouwkundige Florent-Claude Labrouste. Tien jaar geleden vloog Van Mersbergen met zijn voetbalvrienden voor het eerst naar een internationaal veteranentoernooi in Hy\u00e8res aan de Franse zuidkust. Hollanders die komen voetballen in Frankrijk \u2013 hoe zou Florent-Claude Labrouste het weekend van dat toernooi bij les Chiffons \u2013 de vaatdoeken \u2013 beschrijven?<\/p>\n<\/div>\n

Tijdens een landbouwcongres in Odessa, onderdeel van een promotieproject voor de export van Normandische kaas, sprak ik tien jaar geleden een eigenaardige Nederlander die goed Russisch sprak. Hij woonde daar al vijf jaar. Toen ik met hem aan het ontbijt zat \u2013 ik nam alleen koffie, daarna een eerste sigaret, in een zaaltje dat nog enkele uitlopers van de nacht herbergde, een oude Brit en zes paaldanseressen, nodigde hij me uit om een voetbaltoernooi bij te wonen aan de Franse zuidkust, in Hy\u00e8res.<\/p>\n

Hij zei: \u2018We spelen bij Les Chiffons.\u2019<\/p>\n

Zo te horen wist hij niet wat een chiffon is.<\/p>\n

Ik nam de uitnodiging aan. Ik was vijfendertig, ongeveer dezelfde leeftijd als deze Hollander, en net als hij was ik overmoedig. Terugkijkend kan ik wel zeggen dat het idee van zelfmoord toen al dicht bij me stond. In Hy\u00e8res zou ik dat idee werkelijk kunnen omarmen, koesteren, knuffelen, dacht ik.<\/p>\n

Transavia bracht me naar het vliegveld van Toulon, dat eerder doet denken aan een bushalte. In het vliegtuig zat ik tussen mensen die stuk voor stuk een tweede huis hebben aan de C\u00f4te d\u2019Azur. Flikkers in geruite korte broeken die tegen hun natuur in een gezin hebben gesticht met opgetutte seksloze vrouwtjes. Tussen hen in verveelde kinderen die vastgeplakt zaten aan hun iPhones.<\/p>\n

De Nederlandse voetballers waren eerder die dag geland op het vliegveld Toulon-Hy\u00e8res. Ze liepen door de dorre hitte naar het haventje van Hy\u00e8res, met voetbaltassen en rolkoffers, waarschijnlijk om de taxikosten uit te sparen. Ze overnachtten in hotel Les Voilliers, aan de haven van Hy\u00e8res. Daar bracht een taxi mij ook naartoe, een ritje van drie minuten, nog geen tien euro. Langs de zee lag een militair oefenterrein.<\/p>\n

Op de zijgevel van het grote hotel stond verwarrend genoeg een andere naam: Yacht Club<\/em>. Het terras was opgesierd met een verrijdbare houten buitenbar met besteklades, een paar rafelige parasols en een grote stenen piraat. Hij had een hoed, een papegaai op zijn schouder, een haak als hand. Zijn neus was afgebroken. Beneden aan de straat speelde op vaste tijden een muzikant uit Ecuador panfluit en bongo\u2019s.<\/p>\n

Mijn wc-bril bleek gescheurd. Mijn vel zat klem tussen het plastic, een beet van de plee.<\/p><\/blockquote>\n

De kamers aan weerszijden van een eindeloos rechte gang waren eenvoudig. Twee eenpersoonsbedjes onder minieme tl-lampjes. De muren oranje of bruin. De jaren zeventig aan de C\u00f4te d\u2019Azur. De badkamers waren ingebouwd, compleet van kunststof. De Hollanders noemden het Dixi\u2019s.<\/p>\n

Mijn wc-bril bleek gescheurd. Mijn vel zat klem tussen het plastic, een beet van de plee.<\/p>\n

Ik nam een douche om het zweet van de reis van me af te spoelen. Het douchegordijn plakte aan mijn kont. Met mijn haren nog nat en nog na-zwetend liep in naar beneden. Ik nam destijds nog geen antidepressiva. Dat had ik beter wel kunnen doen.<\/p>\n

Woef woef<\/h5>\n

De Nederlanders zaten in een kring aan een terrastafel. Een Italiaanse ober liep af en aan met dienbladen bier. Ze leken geen oog te hebben voor de haven met de witte bootjes en al helemaal niet voor de eilandkusten in de verte. Europa bezoeken op de vierkante meter.<\/p>\n

Als Nederland een onderneming is, dan was dit een verzameling Hollandse eenmansbedrijfjes.<\/p><\/blockquote>\n

Als Nederland een onderneming is, dan was dit een verzameling Hollandse eenmansbedrijfjes. Kruimelaars die voor een weekend hun goed georganiseerde gezinsleven hadden ingeruild voor wat te drinken en de schaduw van een parasol. Gebrekkig veeltalig zijn ze, ondernemend, opportunistisch, ik heb al eerder gezegd dat dit niet vaak genoegd gezegd kan worden.<\/p>\n

Zoals bekend haat ik mijn voornaam, maar deze Hollanders moesten het nog moeilijker hebben met hun korte namen, alleen uit te spreken als je een blaffende hond nadeed: Nils, Paul, Har, Kos, Jack, Lex, Geert, Jan, Pat, Maup, Roef…<\/p>\n

Woef woef.<\/p>\n

Een aannemer, een caf\u00e9baas, een beurshandelaar die voor zijn veertigste al was gestopt, een waterbouwkundige, een keeper, een spelletjesontwikkelaar, een man die een kleine whisky-winkel runde, en zelfs een schrijver van wie toen net een boek in vertaling was verschenen bij Gallimard, over een bokser.<\/p>\n

Een aantal Hollanders drong erop aan dat ik die roman las, de trotse vrienden, maar mijn weerstand tegen, zoals de flaptekst verklapte, \u2018des pages hautement dramatiques\u2019 was toen al groot.<\/p>\n

Deze Germaan schreef dus nog drama. Ik heb het nog steeds niet gelezen.<\/p>\n

Op dat terras onder de enorme parasol legden de Hollanders me de keuze voor: meedrinken met de ladingen halve liters of geheelonthouding. Ik koos dat laatste, want het tempo was dusdanig dat ik na een uur terug had gekund naar mijn kamer.<\/p>\n

\"\"
De roodverbrande Noorderlingen met Carole, een local.<\/figcaption><\/figure>\n
Allemansvrienden<\/h5>\n

Die eerste dag zag ik de zon draaien boven de zee, van oost naar west, tot het voetbaltoernooi bij de receptie van het hotel geopend werd. Er stond een tafel met keihard stokbrood buiten en wat onbestemde bruine tapenade. Dat was voor de Nederlanders gunstig want hun etenstijd is tegen een uur of zes. Verder werd er ros\u00e9 geschonken in witte plastic bekertjes. Een fles bleek later bij het voetbalveld voor vijf euro verkocht te worden. De ros\u00e9 was erg licht en smaakte naar oud druivensap. Van misselijkheid had ik toen ook al vaak last, na drie, vier slokken ros\u00e9 speelde mijn maag al op.<\/p>\n

De voorzitter van de voetbalclub hield een toespraak. Hij praatte in een microfoon waarvan het snoer ergens los onder de tafel bungelde. De club heet dus Les Chiffons. Dat werd tien keer herhaald.<\/p>\n

Het waren stuk voor stuk kleine pezige ouwe mannetjes, die Chiffons. Op hun gele T-shirts stond: Carpet le jour, Chiffon la nuit<\/em>.<\/p>\n

Geen van de Nederlanders had een idee wat dit betekende. Ondanks hun belabberde talenkennis probeerden ze enthousiast Frans te spreken. Dat was hopeloos. Kindertaal, maar dan nog simpeler. Het Engels van de Chiffons was ook niet best. Yes, no, maibee. Na een paar woorden besloten de Nederlanders voornamelijk met elkaar te praten. Dat deden ze in korte kreten, zoals hun namen. Het is eerder onhandigheid dan haat wat deze lui meebrengen. Xenofoob zijn ze niet, deze blanke reuzen van vrijwel allemaal langer dan 1,90. Eerder allemansvrienden.<\/p>\n

Voor iemand als ik, die niet van vriendschap houdt, was alleen de aanblik al een marteling.<\/p><\/blockquote>\n

De Nederlanders waren opvallend klef onderling, na een middagje waarop ze niets anders hadden gedaan dan bier drinken. Een nichtenbende. Ze hingen om elkaars schouders, zonder reden.<\/p>\n

Voor iemand als ik, die niet van vriendschap houdt, was alleen de aanblik al een marteling.<\/p>\n

Zij dronken en lachten zich bijkans dood. Ik voelde mijn hoofd bonken van het leven, en dat gevoel moest weg.<\/p>\n

Er werd muziek opgezet. The Final Countdown<\/em>. De Nederlanders vroegen me of dit liedje hier nog steeds op nummer \u00e9\u00e9n stond in de hitlijsten.<\/p>\n

Ze lieten geen ruimte tussen fantasie en werkelijkheid. Geen verschil tussen wat ze hadden kunnen doen en hoe ze erbij zaten. Dit was wat ze wilden, niks meer en minder.<\/p><\/blockquote>\n

Verder niks dan laffe vriendelijkheden uit het oranje-kamp. De vrouwen die hier ronddrentelen zijn iets te oud voor ze, maar een directe benadering ontbreekt bij de Hollanders. Glimlachen, wat brabbelen en zuipen, daar komen ze hun openingsfeestje vlot mee door, zelfs toen een paar prominente Chiffons een act opvoerden die het midden hield tussen een baby-imitatie en de zang van Johnny Hallyday.<\/p>\n

Deze kaaskoppen met hun brede schouders, mooie tanden, blonde haren: ze lieten geen ruimte tussen fantasie en werkelijkheid. Geen verschil tussen wat ze hadden kunnen doen en hoe ze erbij zaten. Dit was wat ze wilden, niks meer en minder. Ze wilden niet ergens anders zijn, met andere mensen, andere muziek, op een bootje, in een sjiek tweede huis. Ze waren hier, ze wilden hier zijn.<\/p>\n

Is dat geluk?<\/p>\n

broeierige club<\/h5>\n

De opening van het toernooi duurde tot de speciekuipen ijswater waar de flessen lichte ros\u00e9 in staken leeg waren. Een van de Chiffons vroeg of ik mee ging naar discoth\u00e8que Le Sound. Dat was goed.<\/p>\n

We werden achterin de laadbak van een pick-up gehesen en door de Chiffon die het minste ros\u00e9 gedronken had naar een industrieterrein achter het vliegveld gereden. In de laadbak lagen een hoop zand, een schop, een omgekeerde kruiwagen en zes Hollanders.<\/p>\n

De Nederlanders, sommigen nog in voetbalshirt, verstonden de naam van de danstent als Lo Sende en verbasterden dat zelf tot Oostende.<\/p>\n

In Le Sound kwam vuur uit de bar. Daarnaast dansten dames in bikini. Een broeierige club, met Noord-Franse portiers, voor de deur zowel Porsches als stratenmakerswerkbusjes en in iedere zithoek kannen met ijsblokjes waar flessen drank in staken.<\/p>\n

Een combinatie van nieuw sjiek en plebs, en zoals de naam al deed vermoeden: op een onhandige manier wel degelijk internationaal geori\u00ebnteerd.<\/p>\n

Toen een van de Hollanders in een Manchester-shirt de dansvloer over denderde met beide handen in de lucht en een brede grijns op zijn smoel, besloot ik in een van de zithoekjes een dutje te gaan doen, naast een grote Hollander die in de laadbak van de bouwvakker al bijna in slaap viel.<\/p>\n

onneembare vesting<\/h5>\n

Ik werd wakker gemaakt, naar buiten geduwd. Iemand zei: \u2018We hebben een lift kunnen regelen.\u2019<\/p>\n

Geen laadbak dit keer maar een piepklein sportautootje waarin ik tussen drie reuzen zat ingeklemd die luidruchtig met die keiharde G bleven praten, lachen, praten en lachen, tot we weer in het haventje voor het hotel stonden waar ze op het terras onder de luifel gingen zitten en sambuca bestelden die ze op rekening van de kamer van Jack lieten zetten, die niet mee was geweest naar Le Sound.<\/p>\n

\u2018Hoe laat moeten we morgen spelen?\u2019 vroeg een van de Hollanders.<\/p>\n

\u2018Over anderhalf uur,\u2019 zei een ander.<\/p>\n

Vanaf dat moment weet ik niks meer. Volgens mij hebben ze me ook sambuca gegeven. Ik weet alleen nog dat ik op de betonnen veranda wakker werd naast een rooster dat groen uitgeslagen was van de algen. Het moet daar gelekt hebben.<\/p>\n

De voetballocatie van Les Chiffons bood een heel ander beeld dan de opgepoetste witte bootjes in de jachthaven.<\/p><\/blockquote>\n

Voor ik de dag kon beginnen, zat ik op de achterbank van een personenbusje, met de bijna voltallige equipe die zich onderweg naar het voetbalveld omkleedde: zwarte kousen en broeken, oranje shirt. We kwamen een stoffig grindweggetje opgereden bij het veld dat ze het Stade Jean Berteau noemden, een paar kilometer ten oosten van het vliegveld. De voetballocatie van Les Chiffons bood een heel ander beeld dan de opgepoetste witte bootjes in de jachthaven, de dure appartementen aan de kust en de restaurants waar je met je voeten in het zand en met de zacht bruisende zee op de achtergrond kreeft kunt eten mits je daartoe in staat bent. Want: je moet reserveren, het deurbeleid bepaalt wie er binnenkomt. Met andere woorden: voor deze kinkels een onneembare vesting.<\/p>\n

Roodverbrande Noorderlingen<\/h5>\n

Het stadion bestond uit een kunststof golfplaten overkapping met een barretje en een betonnen tribune langs de lange zijde van het kunstgrasveld met daaronder een paar slordig betegelde kleedkamers. Smoezelige tegeltjes, slordig gekalkte muren, sponningen zonder deuren, ruimtes die lang geen hogedrukreiniger hadden gezien.<\/p>\n

Ik liet de Hollanders voor wat ze waren, die renden direct vanuit het busje het veld op en wonnen volgens mij hun eerste wedstrijd, aan het gebrul afgeleid. Onder de overkapping raakte ik in gesprek met Carole, een vriendelijke, vrolijke blondine, en hoewel het pas ochtend was, hongerig naar een feest. Ze deed haar best me in te wijden in de gang van zaken bij dit toernooi. Ze vertelde me dat geen van de Chiffons zo\u2019n wit bootje in de haven had liggen.<\/p>\n

\u2018Daar komen wij alleen als hun plee verstopt zit.\u2019<\/p>\n

Verder was ze vooral gericht op de Hollandse attractie in het oranje die volgens haar gelukkig heel anders was dan bezoekers waar ze aan gewend waren: de rijken in hun tweede huisjes.<\/p>\n

Na twee wedstrijden bestelden de roodverbrande Noorderlingen hun eerste flessen Heineken. Na twee flessen werd er gedanst. Jack en Jan haalden van achter de parkeerplaats een dikke bamboestok en lieten de Chiffons limbodansen. Een van de mannen viel met zijn achterhoofd op een stuk betonplaat en bloedde als een varken.<\/p>\n

De bar werd overgenomen door de Hollanders die hun koloniale expansiedrift eer aandeden. Een team dat bestond uit jongens van Madagaskar en dat speelde onder de naam Mad-Agaskar had slechts een paar vragende woordjes nodig om de fitste Nederlanders als leenspelers binnen de lijnen te krijgen.<\/p>\n

Op \u00e9\u00e9n lijn met deze barbaren<\/h5>\n

Toen in een kleine keet naast het veld voor de Nederlanders hun WK-wedstrijd tegen Japan werd opgezet, trok een van de Fransen een stapel stoelen van achter de tv vandaan. Hij nam de kabel mee. Het beeld viel weg. Oproer. De plug was kapot en er was alleen beeld als de Fransman zijn vingers om de plug klemde en hem tegen de aansluiting achter de tv hield. Dat hield hij vijfentwintig minuten vol, tot de rust. Toen werd er een stukje tape gehaald.<\/p>\n

Carole zocht me herhaaldelijk op. Ze rookte de ene sigaret na de andere. Ze was aangesteld in de toeristensector. Een lange Nederlander noemde haar Porquerolles.<\/p>\n

De Hollanders klitten samen met een magere loodgieter met een snor en een matje in zijn nek. Ze wisten zijn naam niet, maar noemden hem Andr\u00e9.<\/p>\n

Toen een van de Hollanders naar zijn achternaam vroeg, was het antwoord: \u2018Lon.\u2019<\/p>\n

\"\"
Twee Hollanders met in hun midden Andr\u00e9 Lon.<\/figcaption><\/figure>\n

Vanaf dat moment lag ik weer een beetje op \u00e9\u00e9n lijn met deze barbaren. Ze aten broodjes met merquez en friet erin en spoelden alles weg met onwaarschijnlijke hoeveelheden bier, alsof ze magen hadden als klotsende vaten. De Chiffons die achter de bar stonden turfden. Hun ongeloof deed hen een extra beker bij de prijzentafel schuiven: Le Coupe d\u2019Eponge, voor het team dat het meeste dronk.<\/p>\n

Die prijsuitreiking vond plaats in Le Legoon, waar we bijna volgens traditie in een van de werkbusjes heengereden werden, dit keer een schildersbedrijf.<\/p>\n

Op tafels aan de achterkant van de dancing stond een buffet opgesteld met ham en couscous. Ze gaven me een bordje en samen met de Hollandse Rus sprak ik aan een van de lange tafels een man uit Marseille die er uitzag alsof hij wel wat meer van de wereld had gezien.<\/p>\n

\u2018Hoe gaat het met jouw Frankrijk?\u2019 vroeg de Nederlandse Rus hem.<\/p>\n

Verder dan \u2018c\u2019est compliqu\u00e9\u2019 kwam hij niet.<\/p>\n

Je struikelde niet alleen over Afrikanen en Vietnamiennes in de grotere steden, ook aan deze strandjeskust werkte dat door. Ouderwets racisme was een grap aan het worden.<\/p><\/blockquote>\n

Het is moeilijker jezelf te doorgronden dan anderen. Ik zag direct aan deze jongen dat hij zijn zaakjes goed voor elkaar had. Hij woonde in Marseille, had een Zweedse vrouw, sprak meerdere talen waaronder goed Engels. Hij werkte hard, zorgde ervoor dat hij zijn gezin kon onderhouden, genoot verder van de zon.<\/p>\n

De Nederlandse Rus zei: \u2018Vous \u00eates tr\u00e8s international.\u2019<\/p>\n

Wat op het eerste gezicht een eenzijdig samengesteld groepje werklui was, bleek in feite een internationale mix.<\/p>\n

Je struikelde niet alleen over Afrikanen en Vietnamiennes in de grotere steden, ook aan deze strandjeskust werkte dat door. Ouderwets racisme was een grap aan het worden.<\/p>\n

Paellabuffet<\/h5>\n

Bij het toernooi scharrelde een Schot rond, een kale magere kerel die al jaren een aannemersbedrijfje runde in Hy\u00e8res. Hij zat aan de Franse zuidkust voor het weer en voor het arbeidsethos, dat daar ongekend vriendelijk was. Hij zei tegen de Nederlandse Rus: \u2018Als je hier een beetje op halve kracht wat aanrommelt, zeggen de Fransen: Jezus, wat werk jij hard zeg.\u2019<\/p>\n

\u2019s Middags slapen, laat eten, wijntje drinken. Maak je niet druk.<\/p>\n

In Schotland was er maar \u00e9\u00e9n ding dat hij kon zeggen als hij naar buiten stapte en het regende niet: \u2018Someone fokking turned off the rain!\u2019<\/p>\n

De Nederlandse Rus hield er niet over op. Het idee dat de Fransen enkel op zichzelf gericht zijn, dat ze kiezen voor eigen volk, dat ze extreem beschermend zijn, dat ze niet over de grenzen kijken naar Europese buurlanden, zijn vooringenomen idee verdampte aan de Franse zuidkust snel, en dat kwam niet alleen door de brandende zon.<\/p>\n

Hij bleef maar kletsen tijdens het paellabuffet, alsof een van zijn landgenoten zijn aan-uit knop had ingedrukt.<\/p>\n

Les Chiffons reisden heel Europa door en zochten overal hetzelfde: voetbal, wat te eten en drinken, en samenzijn met locals. Precies wat de Hollanders dat jaar bij hen deden.<\/p><\/blockquote>\n

Les Chiffons voetballen door heel Europa, vertelde hij. In 2009 duikelden ze de Hollanders op in Amsterdam toen ze de wedstrijd Ajax – Feyenoord bezochten. Ze spiegelden de Amsterdammers een romantisch beeld voor van een haventje met witte bootjes, van het strand, van ros\u00e9 in de schaduw bij een voetbalveld, waarop de blonde vijfduimers direct toehapten en in juni het jaar erop dus en masse naar Hy\u00e8res afreisden.<\/p>\n

Les Chiffons reisden heel Europa door en zochten overal hetzelfde: voetbal, wat te eten en drinken, en samenzijn met locals. Precies wat de Hollanders dat jaar bij hen deden. En dat is anders dan een tweede huis in Zuid-Frankrijk met buren die doorgaans ook Hollands zijn, of Duits. Hele straten in deze hoek van Frankrijk zijn inmiddels Nederlands, maar van Frankrijk hebben deze kakkers geen idee.<\/p>\n

De makkelijkste weg<\/h5>\n

In 2010 waren er flinke overstromingen in dit gebied, mompelde de Nederlandse Rus. Toen ze net op het vliegveld aankwamen, sprak hij een Nederlandse vrouw bij de D\u00e9part die zei: \u2018We zijn alles kwijtgeraakt!\u2019<\/p>\n

De voetballende Hollanders wisten van de regen, ze wisten van de Fransen die hun enige huis uitgespoeld werden. Dan is het lastig praten met landgenoten die in vrijetijdskleding met het hele gezin de veilige villa in Holland weer op gaan zoeken en die na een beetje doorvragen een paar tuinmeubels en kussentjes blijken te zijn verloren. \u2018Alles kwijtgeraakt!\u2019<\/p>\n

Met grote gebaren vertelde de Nederlandse Rus over zijn landgenoten. In het vliegtuig op de heenreis al zette de Haagse Jack de blamerende houding van dit verwende volk even goed neer. Een grijze Nederlander in zo\u2019n fletse geruite korte broek schuifelde nog voor het opstijgen door het gangpad. Jack riep: \u2018Jan, vraag effe waar die gozer dat broekie heb gekocht, dan kunnen wij dat volgend jaar ook aan.\u2019<\/p>\n

Iets waar ik als landbouwingenieur direct mijn oog op liet vallen in deze dorre droge streek: de zwarte rubberen slangen die bomen met elkaar verbinden, steeds met een lus om iedere boom. Een irrigatiesysteem, en zo te zien niet vaak gebruikt, want tegen dit klimaat is niet te sproeien en de meeste bomen zijn kurkdroog, stug, hard en heel erg sterk. Die bomen staan hier al eeuwen, onverwoestbaar, maar ze leveren niks op.<\/p>\n

Over een van de slangen liepen mieren. Er is op dat rubber simpelweg minder weerstand dan op de dorre grond tussen\u00a0de stugge dennennaalden.<\/p>\n

Deze mieren verplaatsten zich op flink tempo. De makkelijkste weg kiezen, maar daardoor wel het tempo verhogen.<\/p>\n

In dit klimaat kies je de minste weerstand. Het is te warm om de hele dag te buffelen. Eten doe je laat. Bezoekers, dat zijn wandelende portemonnees. Vanuit het Ministerie van Landbouw wist ik dat de grootschalige onderhandelingen in deze regio niet gericht waren op kaas of olijven. Voorzieningen moesten er komen. \u2018Metamorfose\u2019 was het toverwoord. De complete streek moest worden opgeknapt. Dit totaal vervallen afvalputje van de Zuid-Franse kust zou worden getransformeerd tot een bloeiend toeristisch gebied dat er door simpele investeringen weer bovenop moest komen, met een brede boulevard tussen het vliegveld en het oude voetbalstadion.<\/p>\n

Ik durf nog steeds niet te gaan kijken, maar ik voorspel dat het ze gelukt is, met hun werkmanbusjes en hun grove handen, hun optimisme en hun vreemd soort daadkracht.<\/p>\n

Actie, was het motto.<\/p>\n

De Hollanders pasten hier. Ze zeiden dat ze het volgende jaar weer zouden komen en niemand twijfelde eraan dat ze dat zouden waarmaken.<\/p>\n

Aan het einde van het buffet, toen er weer gedanst kon worden, zong Paolo Conte It\u2019s Wonderful<\/em>. Een Italiaan die met een onmiskenbaar accent Engels een opbeurende hoopvolle tekst zingt.<\/p>\n

Antidepressiva worden aan deze zuidkust niet gebruikt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Toelichting Schrijver Jan van Mersbergen las Serotonine, de laatste roman van Michel Houellebecq, waarin hij het woord geeft aan de zesenveertigjarige depressieve landbouwkundige Florent-Claude Labrouste. Tien jaar geleden vloog Van Mersbergen met zijn voetbalvrienden voor het eerst naar een internationaal veteranentoernooi in Hy\u00e8res aan de Franse zuidkust. Hollanders die komen voetballen in Frankrijk \u2013 hoe […]<\/p>\n","protected":false},"author":139,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-439889","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-cultuur"],"acf":[],"author_name":"Jan van Mersbergen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/439889","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=439889"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/439889\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Jan van Mersbergen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=439889"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=439889"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}