{"id":439487,"date":"2019-07-11T05:00:43","date_gmt":"2019-07-11T03:00:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=439487"},"modified":"2022-11-02T15:17:30","modified_gmt":"2022-11-02T14:17:30","slug":"emre-unver-tofik-dibi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/emre-unver-tofik-dibi\/","title":{"rendered":"Stadsdeelvoorzitter Emre \u00dcnver en zijn adviseur Tofik Dibi: \u2018Amsterdam Nieuw-West is hot shit nu\u2019"},"content":{"rendered":"

Halverwege de jaren nul reisden twee studenten door het hele land achter toenmalig minister van Integratie Rita Verdonk aan. Ze waren lid van de activistische migrantenorganisatie HTIB en eisten bij elk debat en elke bijeenkomst waar Verdonk verscheen de microfoon op. Insteek: weerwoord geven tegen Verdonks harde beleid \u2013 zo nodig schreeuwend. Na een tijdje begon \u2018IJzeren Rita\u2019 de twee angry young men <\/span>te herkennen. En vriendelijk gedag te zeggen. \u2018Ik dacht: jezus man, ze groet me, nu kan ik niet meer schreeuwen.\u2019<\/p>\n

Aan het woord is angry young man<\/em> \u00e9\u00e9n: Emre \u00dcnver, inmiddels 37 en namens GroenLinks voorzitter van Amsterdam Nieuw-West. Eerder, tussen 2006 en 2018, was hij raadslid voor de PvdA en korte tijd Tweede Kamerlid. Angry young man<\/span> twee is \u00dcnvers jeugdvriend Tofik Dibi, nu 38. Dibi was tussen 2006 en 2012 Kamerlid van GroenLinks en is sinds oktober bestuursadviseur van het stadsdeel, en daarmee \u00dcnvers rechterhand.<\/p>\n

Het speeksel van al mijn vrienden<\/h5>\n

Op een woensdagochtend zit Emre \u00dcnver op de zevende verdieping in het Tuinstadhuis, het stadsdeelkantoor van Nieuw-West in de wijk Slotermeer. De stadsdeelvoorzitter, in grijs pak, neemt nog wat documenten door en werkt zijn derde kop koffie van de dag weg.<\/p>\n

Tofik Dibi, denim jack en sneakers, komt een half uur na de afgesproken tijd binnen. \u2018Hallooo,\u2019 zegt hij met een verontschuldigend lachje. \u2018Typisch dit,\u2019 zegt zijn baas gespeeld verontwaardigd.<\/p>\n

Vanaf deze verdieping is het stadsdeel een lappendeken van rechthoekige wijken met veel groen: zogeheten tuinsteden, die in de jaren vijftig en zestig werden gebouwd naar ontwerp van architect Cornelis van Eesteren. Samen vormen deze tuinsteden, waaronder Geuzenveld, Slotervaart en Osdorp, tegenwoordig het grootste stadsdeel van Amsterdam. Met een kleine 160.000 inwoners (van wie de helft van niet-westerse afkomst) is Nieuw-West in inwonertal vergelijkbaar met Den Bosch of Amersfoort.<\/p>\n

\u2018We deelden wat we hadden. Een blikje cola van 3ES of River, waar je tanden van uit je mond vallen, werd door vijf man opgedronken.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Emre \u00dcnver groeide op in Geuzenveld. Achter hem staat een foto van de steunbetuiging aan de in coma geraakte jonge Ajax-voetballer Abdelhak Nouri in deze wijk in 2017. Nouri\u2019s vader staat daarop met huilend en met gespreide armen in een open auto die door een mensenmassa wordt gereden. \u2018Dit was verbinding ten top,\u2019 zegt \u00dcnver. \u2018Alle verschillen werden hier doorbroken. Er waren zelfs Feyenoord-supporters.\u2019<\/p>\n

Dibi, geboren in Vlissingen, woonde van zijn negende tot na zijn periode als Kamerlid met zijn moeder en broers in Slotervaart. Momenteel woont hij tijdelijk bij zijn broertje, want hij is een huis aan het kopen. Iets dat hem emotioneert. \u2018In mijn familie heeft bijna niemand een huis, ik ben een van de eersten die dat kunnen doen.\u2019<\/p>\n<\/span>Uit 2011<\/span>Thuis bij Kamerlid Tofik Dibi: \u2018Ik w\u00edl helemaal niet alleen wonen\u2019<\/span>2 juli 2011<\/span><\/span><\/a>\n

Toen Dibi en \u00dcnver jong waren, werd Nieuw-West gezien als een no-go-area<\/span>. De armoede was er extreem. \u00dcnver: \u2018Ik had vriendjes die zonder broodtrommel naar school kwamen. We deelden wat we hadden. Een blikje cola van 3ES of River, waar je tanden van uit je mond vallen, werd door vijf man opgedronken. Ik heb het speeksel van al mijn vrienden binnen gekregen.\u2019<\/p>\n

Nog altijd is de armoede er heviger dan in de rest van Amsterdam. \u2018Als de pakjes appelsap bij Dirk van den Broek die week 30 cent goedkoper zijn, gaat er een WhatsApp door de wijk om appelsap in te slaan.\u2019 Ook qua criminaliteit, eenzaamheid en het aantal ongeschoolden loopt het stadsdeel in negatieve zin voorop. Plofkraken zijn bij vlagen wekelijkse kost.<\/p>\n

Maar er verandert iets: de koopkracht groeit en het aantal criminele jongeren daalt. Ook raakt het stadsdeel steeds meer in trek bij wie de huren elders in de stad niet kan betalen of aangetrokken wordt door de ruimte en het groen, waardoor yuppen en jonge gezinnen er in opmars zijn. Het stadsdeel moet in hoog tempo woningen bijbouwen. \u2018Nieuw-West is hot shit <\/span>nu,\u2019 zegt Dibi. \u2018Onvergelijkbaar met hoe het in onze jeugd was.\u2019<\/p>\n

Terwijl het stadsdeel uitdijt, komt de sociale cohesie die het duo in hun jeugd ervoer onder druk te staan. \u2018Ik durf te zeggen dat de polarisatie hier is toegenomen,\u2019 zegt \u00dcnver. Dat hangt volgens hem samen met het feit dat de bewoners van Nieuw-West in bubbels leven en dat het aantal \u2018zwarte scholen\u2019 groeit. \u2018Tofik en ik kwamen laatst een oud-leraar van ons tegen. Die zei: jullie waren de laatste generatie die nog divers was.\u2019<\/p>\n\n

\n
\n
Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n \n
Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n <\/div>\n\n
\n
\n Ja, dit wil ik ><\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n
Plein 40-45<\/h5>\n

Nieuw-West is een vergrootglas voor maatschappelijke tegenstellingen in Nederland. Bij de Provinciale Statenverkiezingen van maart werd DENK de grootste, maar in wijken als Geuzenveld en Osdorp scoorde ook Forum voor Democratie\u00a0bovengemiddeld<\/a>. Ook GroenLinks werd groot, al is de partij hier niet zo oppermachtig als in de rest van Amsterdam.<\/p>\n

\u2018Ik stond gister in de Primera,\u2019 zegt Dibi, \u2018en zag daar als het ware DENK-, PVV\/Forum- en GroenLinks-stemmers bij elkaar. Je voelt de spanning: ze willen eigenlijk relaxed doen tegen elkaar, maar er is iets wat dat tegenhoudt. Ze zijn bang voor elkaar.\u2019<\/p>\n

\u2018Samen een hapje eten brengt je dichter bij elkaar. En als je elkaar leert kennen, kun je ook meer van elkaar hebben.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Op 5 mei werd er voor het eerst een zogeheten vrijheidsmaaltijd gehouden in Nieuw-West. Op Plein 40-45, aan de voet van het Tuinstadhuis, verzorgden lokale ondernemers een multicultureel feestmaal. \u2018Samen een hapje eten brengt je dichter bij elkaar. En als je elkaar leert kennen, kun je ook meer van elkaar hebben,\u2019 zegt \u00dcnver.<\/p>\n

Het stadsdeelbestuur probeert zo veel mogelijk ontmoeting en \u2018verbinding\u2019 tussen groepen te faciliteren. \u2018Al is het maar om de emoties te uiten. Dan is het tenminste out there<\/span>.\u2019 Die emoties kunnen in kleine dingen schuilen, heeft \u00dcnver geleerd in zijn eerste jaar als voorzitter – zo deed het vertrek van een Hollandse kaasboer autochtone bewoners pijn. Overigens lopen de scheidslijnen niet per se alleen tussen autochtonen en allochtonen. Dibi: \u2018Het is verdeeld in meer groepen: Turken met Turken, Marokkanen met Marokkanen, Surinamers met Surinamers.\u2019<\/p>\n

Een zachte jongen<\/h5>\n

Emre \u00dcnver en Tofik Dibi belandden in de derde van het vwo bij elkaar in de klas. \u00dcnver was opstandig en had een probleem met gezag, maar haalde wel de cijfers die hij moest halen. Dibi had meer interesse in popcultuur dan in huiswerk. Ook zat hij nog diep in de kast. \u2018Mijn vrienden wisten wel dat er iets was, maar ze vroegen er niet naar, en ik wilde dat ook niet.\u2019 \u00dcnver: \u2018Toen-ie bij mij in de klas kwam, zei ik: hij is een zachte jongen. Dat was mijn manier om te zeggen: it\u2019s good<\/span>. Ik was niet homofoob, ik kende alleen geen manieren om erover te praten.\u2019<\/p>\n

Hun band verdiepte zich in hun studententijd. \u00dcnver werd lid van HTIB, een linkse Turkse arbeidersvereniging waarin zowel gevluchte intellectuelen als gastarbeiders zich organiseerden. Dibi wilde er ook bij, maar volgens de statuten moesten leden uit Turkije afkomstig zijn. \u00dcnver: \u2018Ik begon vragen te stellen: \u201cWat is dit voor onzin?\u201d Toen zijn de statuten gewijzigd omdat ik deze Marokkaan erbij wilde hebben.\u2019<\/p>\n

\u2018Aboutaleb zegt altijd: ik ben op de ezel hierheen gekomen. Maar ik heb zulke associaties helemaal niet. Ik ben geboren in Amsterdam.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

De manier waarop de vereniging rond de Turkse migratie-identiteit was georganiseerd ervoer \u00dcnver als achterhaald. \u2018Aboutaleb zegt altijd: ik ben op de ezel hierheen gekomen. Maar ik heb zulke associaties helemaal niet. Ik ben geboren in Amsterdam.\u2019 De nederige houding van hun ouders \u2013 Dibi\u2019s moeder fluisterde hem altijd toe dat hij zich moest gedragen, want \u2018wij zijn hier te gast\u2019 \u2013 is door de zonen afgeworpen.<\/p>\n

De twee jonge HTIB-leden vielen al snel op in Amsterdamse politieke kringen. Op bijeenkomsten werd hun gevraagd de \u2018stem van de straat\u2019 te vertegenwoordigen. Broodje shoarma vooraf. \u2018Als ik terugkijk, werd ik vooral gelokt met warm eten,\u2019 zegt \u00dcnver. \u2018Tofik was eerst schuw, tot hij een paar keer zo on <\/span>was, dat hij er zelf van schrok. Op een gegeven moment gingen mensen in de zaaltjes zeggen: geef Tofik die microfoon maar.\u2019<\/p>\n

\u2018Ik was daarvoor totaal niet politiek bezig,\u2019 zegt Dibi. \u00dcnver: \u2018Je was altijd met kattenkwaad bezig.\u2019 Dibi: \u2018En proberen te spijbelen en rellen.\u2019 \u00dcnver: \u2018Niet alleen proberen, man. Maar jij werd altijd gepakt, ik niet.\u2019 Dibi: \u2018Ik ben heel transparant.\u2019<\/p>\n

Rauwheid<\/h5>\n

Nadat \u00dcnver werd \u2018gescout\u2019 door de PvdA belandde hij op zijn 24ste op een raadszetel in de Stopera. \u2018Ik weet nog dat ik mijn vader geld moest vragen om een pak te kopen. Ik heb het eerste jaar z\u00f3 rondgelopen,\u2019 \u2013 hij staat op en neemt een stijve houding aan \u2013 \u2018omdat ik dat pak niet wilde kreuken.\u2019<\/p>\n

Het pak veranderde hem. \u2018Ik ging dezelfde taal bezigen als de mensen tegen wie ik altijd schopte. Overdreven nuanceren: \u201cHet is complex\u201d. Voor je het weet, dien je moties in omdat je moties wilt indienen,\u2019 blikt hij terug. \u2018Ze pakken daar het rauwe van je af. Waarmee je je grootste asset<\/span> kwijtraakt.\u2019<\/p>\n

\u2018Wie denk je dat je tegenover je hebt? De volgende keer dat ik hier ben, kom ik voor je huis. Denk jij dat je hierna in Amsterdam nog een huis kunt vinden?\u201d<\/p><\/blockquote>\n

Als stadsdeelvoorzitter probeert \u00dcnver die rauwheid weer op te roepen. Hij is in zijn element als hij met de politie meegaat om bij overlastgevers aan te kloppen. \u2018Dan zeg ik: \u201cIk kom hier niet zomaar. Wie denk je dat je tegenover je hebt? De volgende keer dat ik hier ben, kom ik voor je huis. Denk jij dat je hierna in Amsterdam nog een huis kunt vinden?\u201d Ik weet wat ze raakt, want ik weet wat mij vroeger raakte.\u2019<\/p>\n

Rond dezelfde tijd dat \u00dcnver in de raad kwam, werd Dibi als nummer 7 van GroenLinks de Tweede Kamer ingestemd. Terwijl \u00dcnver zich ontwikkelde tot een klassieke sociaaldemocraat, was Dibi als Kamerlid eerder gericht op vrij(zinnig)heid, iets dat hij deelde met toenmalig partijleider Femke Halsema. Hij groeide uit tot een spraakmakend Kamerlid, maar het stoorde hem dat hij vooral naar voren werd geschoven als het ging over islam en integratie. (\u2018Ik werd de token-Marokkaan\u2019, zei hij in 2015.) Inmiddels heeft hij zijn politieke ambities voorgoed laten varen. \u2018Die vraag wil ik echt killen. Ik ben hier voor Emre gekomen en ik blijf met hem.\u2019<\/p>\n

\"\"
\u2018Ja, we gaan klappen krijgen, maar we doen het samen.\u2019<\/figcaption><\/figure>\n
Biculturele queers<\/h5>\n

Twee weken later. Tofik Dibi logt in op zijn computer op de afdeling Bestuursondersteuning. Het wordt een relatief rustige dag, zegt hij, want er zijn \u2018slechts\u2019 drie vergaderingen. In het begin verloor hij zich in de drukte van zijn nieuwe baan \u2013 waarnaast hij ook nog een documentaire<\/a> wilde maken over de homoscene. Eerder zegde hij drie keer een afspraak voor dit stuk af, achtereenvolgens vanwege drukte, drukte, en ziekte (als gevolg van drukte).<\/p>\n

Vandaag werkt hij aan de vrouwenagenda van het stadsdeel. Een probleem met hoge prioriteit is exposing<\/span>: het via WhatsApp en sociale media verspreiden van in vertrouwen verstuurde naaktfoto\u2019s van vrouwen en meisjes. Iets dat extra impact heeft binnen schaamteculturen, legt Dibi uit. Sinds kort rijdt in het stadsdeel de zogeheten Meidenbus rond waar jonge vrouwen een luisterend oor vinden.<\/p>\n

Emre \u00dcnver overlegt die ochtend langdurig met zijn twee collega\u2019s Erik Bobeldijk (SP) en Ronald Mauer (D66), met wie hij het dagelijks bestuur van Nieuw-West vormt. Na afloop loopt hij uitgelaten op zijn bestuursadviseur af. Die legt hem een verzoek voor van een organisatie van \u2018biculturele queers\u2019 die in Nieuw-West bijeenkomsten willen organiseren. \u2018Faciliteren we graag,\u2019 zegt \u00dcnver. \u2018Ik wil ook de koppeling maken met ongedocumenteerden en statushouders.\u2019<\/p>\n

\u2018Het gesprek ging door merg en been. Ze vertelden me dat een meisje op de grond spuugde toen ze hen zag. In de context van het Midden-Oosten is dat zo\u2019n disrespect.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

De combinatie van seksuele identiteit en migratie-achtergrond kan relevant zijn. In de wijk Osdorp werden twee Syrische transgenderjongens gepest en fysiek lastiggevallen. Na een seintje van een ambtenaar gingen \u00dcnver en Dibi er langs. \u2018Dat gesprek ging door merg en been,\u2019 zegt \u00dcnver. \u2018Ze vertelden dat een meisje op de grond spuugde toen ze hen zag. In de context van het Midden-Oosten is dat zo\u2019n disrespect. Z\u00f3\u2019n disrespect.\u2019 Hij zucht. Dibi: \u2018Ze zeiden ook iets wat ik vroeger zelf ook voelde: zodra ze met de tram voorbij Lelylaan waren (de ov-halte waar Nieuw-West eindigt, MvdB) konden ze rustig ademhalen. Tot dat moment zaten ze bang in de tram.\u2019<\/p>\n

Behalve een hart onder de riem is zo\u2019n persoonlijk bezoek ook een signaal aan de buurt: pas op, deze mensen zijn off limits<\/span>. Het is een vorm van directe invloed die lokaal bestuurswerk volgens het tweetal dankbaarder maakt dan Kamerlid zijn.<\/p>\n

Nog iets, zegt Dibi tegen zijn baas. Premier Mark Rutte is door Young Amsterdam, een lokaal jongerencollectief, gestrikt voor een live interview in een theater in Osdorp. Gelet op Ruttes oneliners door de jaren heen, van invechten tot oppleuren, kan dat een hete avond worden. \u2018Wil jij hem ontvangen?\u2019 vraagt Dibi. \u2018Niet zo\u2019n zin in, eigenlijk,\u2019 zegt \u00dcnver. Dibi: \u2018De premier komt naar Nieuw-West…\u2019 \u00dcnver: \u2018Ach.\u2019<\/p>\n

Grijstinten<\/h5>\n

Terwijl zijn baas buiten een \u2018nicotineshot\u2019 gaat halen, vertelt Dibi dat hij heeft genoten van het Pauw<\/span>-televisiedebat tussen Rutte en Baudet aan de vooravond van de Europese verkiezingen. \u2018Ik had heel lang geen politiek debat gekeken. I was ready. <\/span>Dit soort lange debatten die echt ergens over gaan, mogen van mij veel vaker gehouden worden.\u2019<\/p>\n

Lachend zegt hij dat de social justice warriors <\/span>hem <\/span>voor die uitspraak zullen vermoorden, verwijzend naar de kritiek die op het organiseren van het debat werd geleverd. \u2018Nee hoor, grapje. Ik ben een biculturele, cisgender<\/span>, islamitische queer<\/span>, mij behandelen ze met fluwelen handschoenen.\u2019<\/p>\n

Dibi rondt deze zomer een roman af over het fenomeen van social justice warriors, <\/span>online activisten die aandacht vragen voor maatschappelijke ongelijkheid die met name minderheden raakt. Het monster van Woke Ness<\/span> \u2013 \u2018wokeness\u2019 betekent zoveel als: je bewust zijn van ongelijkheid \u2013 moet in het najaar in de winkels liggen. Dibi wilde met het boek onderzoeken waarom social justice warriors mensen vaak kwaad maken. Zelf vindt hij dat hun inspanningen ten behoeve van minderheden soms doorschieten in \u2018haat jegens witte mensen\u2019.<\/p>\n

\u2018Niet iedere zwarte vrouw heeft het moeilijk. Een queer <\/span>vluchteling kan duizend keer weerbaarder zijn dan een witte oude man.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Het schrijfproces nam een onverwachte wending. Dibi kwam erachter dat hij zich nog veel m\u00e9\u00e9r ergerde aan wat hij \u2018het redelijke midden\u2019 noemt: politici en anderen die verandering tegenhouden onder het mom van nuance en weloverwogenheid. Hij herinnerde zich dat schreeuwen soms nodig is. \u2018Er is nooit een nette, stijlvolle manier geweest om dingen te veranderen. Dat is altijd messy <\/span>geweest.\u2019<\/p>\n

Het \u2018redelijke midden\u2019 is bang de eigen machtspositie te verliezen, meent Dibi. Hun houding maakt die activisten, hoe irritant en dogmatisch ook, tot een noodzakelijk breekijzer. Al vindt hij het nog steeds ongezond wanneer zij mensen reduceren tot een categorie van slachtoffers, zonder de grijstinten op individueel niveau te willen zien. \u2018Niet iedere zwarte vrouw heeft het moeilijk. Een queer <\/span>vluchteling kan duizend keer weerbaarder zijn dan een witte oude man.\u2019<\/p>\n

Scheldkanonnades<\/h5>\n

Zelf is Tofik Dibi het mikpunt van zowel opiniemakers als een deel van de Marokkaans-Nederlandse jongeren, die in hem een gezamenlijke vijand vinden. Over de scheldkanonnades die hij online en op straat meemaakt, spreekt hij nonchalant. \u2018Het raakt me veel minder dan vroeger.\u2019 Onderkoeld vertelt hij dat hij op Koningsdag nog door een bekende rechtse Twitteraar uitgescholden werd \u2013 om later excuses te ontvangen via een DM op Instagram.<\/p>\n

Zelf is Dibi online overigens geen heilige. Zo noemde hij voetbalanalist Johan Derksen na diens badinerende opmerkingen over homo\u2019s een \u2018grote rat\u2019 en maakte hij op Twitter harde grappen over de hond van PVV-fractievertegenwoordiger Henk Bres. Niet meer dan reacties op eerder getreiter, werpt Dibi tegen. \u2018Mensen hebben online heel lang achter mij aan gezeten, heel lang geprikt. Ik dacht steeds: ik ben stil, ik ben stil, ik sta erboven, ik sta erboven. En toen: nee. Ik kan ook vies doen.\u2019<\/p>\n

Maar toch: mensen voor rat uitmaken is niet erg \u2018verbindend\u2019. Dibi: \u2018Ik sta er volledig achter. Die man verstaat mij pas als ik praat zoals hij praat.\u2019 \u00dcnver: \u2018Johan is zoals die jongen in de wijk die pas luistert als je hem eerst een klap hebt gegeven.’<\/p>\n

\"\"
Emre \u00dcnver: \u2018Ik neem hem bewust niet mee naar elk ambtelijk overleg, want dan wordt hij ingekapseld. Op deze manier blijft hij mijn geweten.\u2019<\/figcaption><\/figure>\n
Roze agenda<\/h5>\n

Ook Emre \u00dcnver krijgt het online regelmatig te verduren. \u00dcnver is stelselmatig kritisch<\/a> op Erdogan-aanhangers in de linkse politiek. Ook nam hij deel aan de Gay Pride in Turkije, duikend voor rubberen politiekogels, en breidt Nieuw-West onder zijn leiding de \u2018roze agenda\u2019 uit. Dingen die niet lekker liggen bij de conservatief-nationalistische segmenten van de Turkse gemeenschap. \u2018Man, als je mij googelt… ik ben een landverrader, een afvallige.\u2019<\/p>\n

Op 16 maart 2014 werd hij fysiek belaagd door zijn haters. Turkse Nederlanders demonstreerden op het Leidseplein tegen president Erdogan. Aanleiding was de herdenking van een 15-jarige jongen die tijdens de massale Gezi-protesten in Turkije in 2013 werd gedood door een politiekogel.<\/p>\n

\u2018Tijdens raadsvergaderingen had ik het over lantaarnpalen. Vervolgens ging ik demonstreren in het centrum, schreeuwend voor de rechten van de mens.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Het was een periode waarin de activist in \u00dcnver terugkeerde. \u2018Tijdens raadsvergaderingen had ik het over lantaarnpalen. Vervolgens ging ik demonstreren in het centrum, schreeuwend voor de rechten van de mens. En daarna ging ik weer terug naar het stadhuis, voor de tweede termijn lantaarnpalen.\u2019<\/p>\n

Die dag op het Leidseplein kwamen er Turks-Nederlandse jongens op hem af. \u2018Ik werd aan beide kanten vastgehouden, en de stoten begonnen al.\u2019 (Zelf zeiden de jongens achteraf dat \u00dcnver hen provoceerde.) Nu wordt Nederland wakker, dacht hij na afloop. \u2018Maar Nederland werd niet wakker. \u201cTurks raadslid in gevecht met Turkse jongeren\u201d was een van de koppen. Als het een raadslid met een andere achternaam was geweest, had het hele land zich erop gestort. Je blijft van onze volksvertegenwoordigers af! Maar dat gebeurde niet. Want dit was een \u201cTurks dingetje\u201d. Toen knakte er iets bij mij.\u2019<\/p>\n

Sodom en Gomorra<\/h5>\n

Lunchtijd. We verplaatsen ons naar een tentje aan de overkant. Dibi neemt linzensoep, \u00dcnver de omelet. Zonder ham. Hoewel hij geen praktiserend moslim is, krijgt hij bepaalde eetregels niet meer uit zijn systeem: \u2018De geuren staan me gewoon tegen.\u2019<\/p>\n

Dibi is nog wat slap van de ramadan, die de dag ervoor is ge\u00ebindigd. Hij komt niet verder dan een paar happen soep. Een paar dagen eerder had hij een nachtmerrie waarin hij per ongeluk tijdens de ramadan een snoepje at, waarop een Marokkaanse jongen op straat hem fotografeerde en exposete<\/span> op Facebook.<\/p>\n

Tijdens het eten vertelt het duo over de geloofsdiscussies die ze vroeger voerden. \u2018We waren anti-autoritair,\u2019 zegt \u00dcnver. \u2018Ik dacht: waarom zou ik een imam of geleerde zeggenschap geven over mijn leven?\u2019 Hij ontdekte naar eigen zeggen dat veel islamitische dogma\u2019s op basis van Koranpassages misverstanden zijn. \u2018Ken je het verhaal van Sodom en Gomorra? Dat gaat helemaal niet over homoseksualiteit, maar over het verkrachten van reizigers!\u2019 Religies varen op fake news<\/span>, zegt Dibi.<\/p>\n

\u00dcnver rekent af. Het bonnetje gooit hij weg: voor de zekerheid declareert hij niets, ook al mag het. Hij weet dat journalisten erin kunnen duiken en wil zeker weten dat zijn record brandschoon is. \u2018Daar weeg ik mijn achtergrond ook in mee.\u2019<\/p>\n

Hotshots<\/h5>\n

Terwijl Dibi zich naar het Tuinstadhuis spoedt voor een overleg, maakt \u00dcnver nog even een nicotinerondje op het plein. \u2018Ik heb een stukje van mezelf in hem gezet, om het daar te bewaren,\u2019 vertelt hij al wandelend. \u2018Ik neem hem bewust niet mee naar elk ambtelijk overleg, want dan wordt hij ingekapseld. Op deze manier blijft hij mijn geweten.\u2019<\/p>\n

We lopen langs Caf\u00e9 Plein 40-45, een bruine kroeg aan de voet van het Tuinstadhuis. Het interieur ademt de tijdloosheid van eenvoud. Piano in de hoek, kalender met foto\u2019s van stamgasten boven de toog.<\/p>\n

Toen \u00dcnver net stadsdeelvoorzitter was, kwam hij hier regelmatig, want: bier. Rond het plein zitten verder vooral shisha-restaurants waar geen alcohol wordt geschonken.<\/p>\n

\u2018Ik neem hem bewust niet mee naar elk ambtelijk overleg, want dan wordt hij ingekapseld. Op deze manier blijft hij mijn geweten.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Voor het Tuinstadhuis staan we stil. \u00dcnver zuigt de laatste rook uit zijn sigaret en wijst naar het Vrijheidscarillon, het klokkenspel waar Plein 40-45 bekend om is. Na het monument op de Dam was dit het tweede oorlogsmonument van Amsterdam. \u2018In mijn begintijd ging ik twee keer per week de markt op, en een van de dingen die ik mensen vroeg, was of ze de naam van het plein begrepen. Tweederde wist het niet. Dat is niet goed. Heel veel eerste-generatie-gastarbeiders hebben dat gewoon nooit geleerd.\u2019<\/p>\n

Reden om in Nieuw-West een zo groots mogelijke 5 mei-viering te organiseren met veel hotshots. \u00dcnver somt ze op: burgemeester Halsema, staatssecretaris Paul Blokhuis, en, het belangrijkst, oud-burgemeester Job Cohen \u2013 in Nieuw-West een held. \u2018Men associeert Cohen met de tijd dat er nog m\u00e9t hen werd gesproken, in plaats van \u00f3ver hen.\u2019<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Hoe Femke Halsema verbindend werd. 'Zodra ik mijn keten omhang verdwijnt de afstand'<\/span>25 april 2019<\/span><\/span><\/a>\n

Het carillon luidt half twee. \u2018Ik wil \u2019m binnenkort laten oppimpen. Likje verf erop.\u2019<\/p>\n

Vriendjespolitiek<\/h5>\n

Een stadsdeelmedewerker omschrijft Dibi en \u00dcnver als \u2018onafscheidelijk\u2019: \u2018Dat maakt ze heel sterk, al kan het ook lastig zijn voor collega\u2019s om ertussen te komen.\u2019<\/p>\n

Dibi mag zijn bestuursadviseursrol relatief vrij invullen. Zo schuift hij regelmatig aan bij zogeheten portefeuillehoudersoverleggen met collegeleden, wat niet gebruikelijk is. \u2018Het is normaal meer ondergeschikt. Als ik voor Emre iets moet kopi\u00ebren, doe ik dat, maar ik zou dat niet snel voor iemand anders doen.\u2019<\/p>\n

\u00dcnver: \u2018We doen hetzelfde als toen we jongens waren. We hebben andere rollen, maar we voeren dezelfde strijd. Het is op het schoolplein blijven wanneer het nodig is: ja, we gaan klappen krijgen, maar we doen het samen. Dat is vriendschap.\u2019<\/p>\n

Van de associatie met \u2018vriendjespolitiek\u2019 zijn ze zich bewust. In het persbericht over Dibi\u2019s aanstelling werd benadrukt dat deze de procedure had doorlopen. \u00dcnver: \u2018De schifting wordt gedaan door ambtenaren. Ik zit als stadsdeelvoorzitter pas aan het einde van het traject. Het enige wat ik doe, is het \u201cklikgesprek\u201d.\u2019<\/p>\n

\u2018Het is op het schoolplein blijven wanneer het nodig is: ja, we gaan klappen krijgen, maar we doen het samen. Dat is vriendschap.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Hij tipte Dibi over de vacature en hield vanaf dat moment naar eigen zeggen afstand \u2013 \u2018het zou dom zijn om iets geks te doen\u2019 \u2013 al wist hij dat de kans groot was dat Dibi het zou worden. Want dat het zou klikken, wist hij al, \u2018en er moest iets geks gebeuren, wanneer je kijkt naar zijn ervaring, als hij niet door de selectie zou komen.\u2019 Dibi\u2019s teammanager bevestigt desgevraagd dat de procedure volgens gemeentelijk protocol is verlopen.<\/p>\n

Vriendschap in de politiek staat natuurlijk niet gelijk aan vriendjespolitiek. Maar de vraagtekens zijn begrijpelijk. In de politiek bestaat tot op zekere hoogte een \u2018banencarrousel\u2019, bleek uit onderzoek van Vrij Nederland<\/em>.<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Spelen politici elkaar baantjes toe? Op zoek naar de Haagse banendraaimolen<\/span>23 november 2017<\/span><\/span><\/a>\n

Dibi en \u00dcnver werpen tegen dat Dibi met zijn zes jaar Tweede Kamer-ervaring feitelijk onder zijn niveau werkt. \u2018Als ik echt in een baantjescarrousel had gezeten, had ik allang een veel hogere functie gehad. Echt, er zijn geen illuminati die mij een baantje bezorgen.\u2019<\/p>\n

Na zijn politieke loopbaan solliciteerde hij in de culturele sector, maar als voormalig uitgesproken Kamerlid had hij het idee dat hij damaged goods<\/span> was. \u2018Ik werd nergens uitgenodigd. Dat ik voor deze functie geschikt werd bevonden, was heel belangrijk voor mijn eigenwaarde.\u2019<\/p>\n

\"\"
Dibi: \u2018Ik houd niet van het mono-etnische\u2019 <\/span>\u00dcnver: \u2018Zorg dat verschillende groepen met elkaar een portiek delen.\u2019<\/figcaption><\/figure>\n
Ongegeneerd links<\/h5>\n

Ook \u00dcnver werd, toen hij na zijn raadsperiode solliciteerde op banen in het openbaar bestuur, zelden uitgenodigd. E\u00e9n werkgever gaf toe dat zijn uitgesproken politieke profiel een risico was. Hij raakte bezorgd. \u2018Ik dacht: ik ga terug de wijk in, terug naar leven in een joggingbroek. Dat ene pak dat ik had gaat weer stof vangen.\u2019<\/p>\n

Tot wethouder Rutger Groot Wassink \u00dcnver vroeg om stadsdeelvoorzitter te worden. De gewezen PvdA\u2019er moest dat wel namens GroenLinks doen. Dat hij daarmee instemde vindt \u00dcnver geen opportunisme, want hij had al eerder afstand genomen van de PvdA. \u2018De laatste jaren werd ik steeds lastiger in de PvdA. Ik vond dat wij het aan onze stand verplicht waren om het sterkste geluid te zijn tegen het opkomende fascisme. In een sterk gepolariseerde setting moet je effe ophouden met nuances.\u2019<\/p>\n

Wat de sociaal-democraten niet deden, zag hij wel gebeuren bij het GroenLinks van Groot Wassink, vaandeldrager<\/a> van de meest linkse vleugel van de partij. \u2018Ik voelde bij hem weer de ruimte om mezelf te zijn, om ongegeneerd links te zijn. Die linkervuist in de lucht,\u2019 zegt hij. \u2018Rutger raakt mij meer dan Jesse Klaver.\u2019<\/p>\n

\u2018In een sterk gepolariseerde setting moet je kleur bekennen, en effe ophouden met nuances.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Groot Wassink \u2013 ook wel \u2018Lenin aan de Amstel\u2019 genoemd \u2013 bekritiseerde Klavers leiderschap\u00a0onlangs in Vrij Nederland.<\/span><\/span>Lees ook<\/span>Hoe GroenLinks een marketingmachine in dienst van de leider dreigt te worden<\/span>20 juni 2019<\/span><\/span><\/a>\u00a0De partijtop wilde niet dat de Amsterdamse afdeling van GroenLinks mee zou lopen in een antiracisme-demonstratie waarvan het organiserend comit\u00e9 zich tegen PVV en FvD had gekeerd. Ook de lokale SP en PvdA trokken zich om die reden terug. \u2018Ik zag dat links weer aan het zwichten was voor druk vanuit rechts,\u2019 zegt \u00dcnver, die net als Groot Wassink \u2018gewoon\u2019 meeliep. \u2018Ik laat die dag niet kapen.\u2019<\/p>\n

Samen een plofkraak doen<\/h5>\n

Om 14:00 uur leidt \u00dcnver een ambtelijk overleg over \u2018democratisering\u2019. Van tevoren laat hij nog snel een beker automaatkoffie vollopen \u2013 nummer tien van vandaag.<\/p>\n

Een van de agendapunten is een pilotproject met buurtbudgetten in de wijk Slotermeer-Noordoost. Bewoners kunnen idee\u00ebn indienen via een papieren formulier, internet of WhatsApp. Een spraakbericht appen mag ook \u2013 handig voor laaggeletterden. Het stadsdeel selecteert vervolgens veertig idee\u00ebn, waarover elke bewoner van 12 jaar en ouder mag stemmen. \u2018Je geeft ze van jongs af aan mee dat ze iets te zeggen hebben,\u2019 zegt de stadsdeelvoorzitter. \u2018Ik vind het goud.\u2019<\/p>\n

Een van de categorie\u00ebn is \u2018Samen dingen doen\u2019. \u2018Dat kunnen ook foute dingen zijn, h\u00e8,\u2019 zegt Dibi met een ingehouden lach. \u2018Hmm, samen een plofkraak doen.\u2019<\/p>\n

Nieuw-West heeft met het project (budget: 500.000 euro) de primeur in Amsterdam. Ambtenaren met een allochtone achtergrond worden ingezet om de boodschap te verspreiden en om spraakberichtjes te vertalen. Om alle bewoners te bereiken, zal de site ook in het Turks, Arabisch en Engels beschikbaar worden.<\/p>\n

Ter tafel komt de mogelijkheid dat dat laatste een backlash<\/span> gaat veroorzaken. \u2018Misschien moeten we daar alvast een antwoord op formuleren,\u2019 zegt de perswoordvoerder. Dibi: \u2018Je kunt zowel aan de Nederlandse geletterdheid werken als aan meedoen in de eigen taal. Dat sluit elkaar niet uit.\u2019 Even klinkt hij weer als een Kamerlid dat een mediageniek betoog houdt. Een ambtenaar voegt toe dat \u2018meedoen\u2019 juist essentieel is voor het leren van de taal. Dibi: \u2018Je weet ook dat als het alleen Engels was, niemand erover zou piepen.\u2019<\/p>\n

Een week na het overleg stelt de Amsterdamse VVD raadsvragen over het project: informatie in het Turks en Arabisch verstrekken geeft volgens de partij een verkeerd signaal af.<\/p>\n

\u2018Die gek\u2019<\/h5>\n

Rond vieren trekken Dibi en \u00dcnver zich kort terug voor een gesprek onder vier ogen over het omstreden Cornelius Haga-lyceum in Nieuw-West, waarover de AIVD waarschuwde dat er salafistisch onderwijs werd gegeven. De islamitische school met grofgebekte directie (burgemeester Halsema werd \u2018domme gans\u2019 genoemd) is al maanden een hoofdpijndossier. Op het moment van schrijven is de school door de onderwijsinspectie vrijgepleit van salafisme, maar wel berispt om financieel wanbeleid en ondermaats burgerschapsonderwijs.<\/p>\n

De mening van Dibi en \u00dcnver over Haga is ambivalent. \u2018Islamitisch onderwijs hoort bij Amsterdam, maar dat betekent niet dat iedereen die daar rondloopt ok\u00e9 is,\u2019 zegt Dibi. (Eerder op de dag ging het kort over Haga-medestander en raadslid in Den Haag Arnoud van Doorn, aan wie het duo refereert als \u2018die gek\u2019.) \u2018In het belang van de kinderen houden we wel altijd een oog in het zeil.\u2019<\/p>\n

\u2018Vroeger woonden hier alleen maar Nederlandse mensen, toen kwamen alle allochtone mensen, en nu komen de Nederlanders weer terug.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Het loopt inmiddels tegen vijven. \u00dcnver biedt een koud biertje aan uit de koelkast in zijn kantoor. Zelf heeft hij koffie gepakt. Nummertje veertien. Dibi adviseert hem om voor \u00e9\u00e9n doodsoorzaak te kiezen: of te veel sigaretten, of te veel koffie.<\/p>\n

Buiten op Plein 40-45 wordt langzaam de markt afgebroken, om de volgende dag in de ochtendschemer weer te verrijzen. De markt is van levensbelang voor de vele buurtbewoners met een laag inkomen. Voor een paar euro kunnen ze hier groenten en fruit voor de hele week kopen. Er zijn messensets, theepotten en douchekoppen te koop en aan kledingrekken wapperen hijabs, lingerie en Fortnite-T-shirts.<\/p>\n

De populariteit van het stadsdeel verandert het publiek, ook op de markt. Zoals een marktkoopman het zegt: \u2018Vroeger woonden hier alleen maar Nederlandse mensen, toen kwamen alle allochtone mensen, en nu komen de Nederlanders weer terug.\u2019<\/p>\n

De uitbaatster van de bruine kroeg, die in de jaren negentig uit Libanon naar Nederland verhuisde, ziet de buurt veranderen. \u2018Het is hier duurder geworden,\u2019 zegt ze. \u2018Er zijn, zeg maar, blanke mensen teruggekomen. \u2019s Avonds zie ik ze terugfietsen van het uitgaan. En veel jonge gezinnen. Ik houd daar wel van.\u2019<\/p>\n

Witte bubbels<\/h5>\n

Nieuw-West gentrificeert. Nu het stadscentrum dichtslibt, trekken (hoogopgeleide) bewoners steeds meer richting de randen. Voormalige volksbuurten worden daardoor hip. De wijk Bos en Lommer, grenzend aan Nieuw-West, was niet zo lang geleden nog een zuiver achterstandsgebied. Inmiddels kun je in \u2018BoLo\u2019 minimalistisch filterkoffie drinken uit plexiglas kopjes. Voortekenen van een soortgelijke verhipping in Nieuw-West zijn de in 2016 op de grens van West en Nieuw-West geopende eet- en dans-hotspot De School, het vergelijkbare Radion dat sinds 2014 in Nieuw Sloten zit, en de d\u00e9pendance die cultureel platform Pakhuis de Zwijger vorig jaar opende in Slotermeer.<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Een etmaal kopje onder in De School, waar drugsgebruik en yoga hand in hand gaan<\/span>27 oktober 2018<\/span><\/span><\/a>\n

Is Bos en Lommer het droombeeld voor Nieuw-West? N\u00e9\u00e9, zeggen Dibi en \u00dcnver in koor. Ongeremde gentrificatie is eerder een nachtmerriescenario. Dibi: \u2018Het probleem is niet dat er nieuwe mensen komen \u2013 want ik houd niet van het mono-etnische \u2013 maar het wegdrukken van de oude. Het gevaar daarvan is dat je nieuwe achterstandswijken krijgt aan de buitenranden.\u2019<\/p>\n

\u2018Gentrificatie gaat verkeerd wanneer je een koffietent krijgt waar een jongen uit de wijk<\/span> niet binnengaat omdat een bagel drie euro kost,\u2019 vult \u00dcnver aan. Hij waakt voor het ontstaan van \u2018compounds\u2019 waar relatief koopkrachtige en kosmopolitische nieuwkomers zich concentreren. \u2018De economische vooruitgang moet ieder\u00e9\u00e9n ten goede komen.\u2019<\/p>\n

\u2018Het probleem is niet dat er nieuwe mensen komen, maar het wegdrukken van de oude.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Hoogleraar diversiteit en onderwijs aan de Vrije Universiteit Maurice Crul waarschuwde onlangs in Het Parool<\/em><\/a> dat autochtone Amsterdammers gemiddeld genomen het minst goed mengen van alle bevolkingsgroepen in Amsterdam en dat er \u2018witte bubbels\u2019 ontstaan.\u00a0Nieuw-West strijdt tegen die scheidslijnen \u2013 tussen groepen onderling, maar ook tussen Nieuw-West en de rest van de stad.<\/p>\n

\u00dcnver: \u2018Als er in mijn jeugd een diplomaat in de straat had gewoond, had dat mijn perspectief verbreed. Maar dat was niet zo. En er waren ook geen advocaten bij ons in de wijk.\u2019 Die verbreding van perspectief werkt trouwens twee kanten op, zegt Dibi: \u2018Het idee moet zijn dat de witte yup er net zo veel aan kan hebben om hier te komen als omgekeerd. En niet dat de witte yup hier de wereld komt redden.\u2019<\/p>\n

Het stadsdeelbestuur kan dit soort processen niet beheersen, maar wel be\u00efnvloeden, zegt \u00dcnver. Bijvoorbeeld door het bouwbeleid te sturen. \u2018Het zit hem in hoe je de fysieke ruimte inricht, hoe je de nieuwbouw een plek geeft. Zorgen dat verschillende groepen met elkaar een portiek delen.\u2019<\/p>\n

En: \u2018Zorgen dat ze elkaar groeten.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ze waren boze jonge activisten uit Amsterdam Nieuw-West. Vijftien jaar later zijn Emre \u00dcnver en Tofik Dibi respectievelijk voorzitter en bestuursadviseur van het stadsdeel \u2013 waar sociale tegenstellingen op de vierkante meter zichtbaar zijn.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-439487","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-macht","dossier-samenleving","article_type-interview"],"acf":[],"author_name":"Menno van den Bos","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/439487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=439487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/439487\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Menno van den Bos","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=439487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=439487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}