We drinken prik en bladeren door boeken en krantenarchieven die ik heb opgeduikeld. Mijn bezoek is niet alledaags: een 82-jarige man die als kind jarenlang in alle uithoeken van Nederland werd verstopt. Letterlijk. In kruipruimten, kelders en kasten. Als gevaar dreigde: door naar een volgend, onbekend adres bij onbekende mensen. Terwijl we praten, borrelt af en toe een sc\u00e8ne op uit zijn geheugen. Korte mededelingen met de inslag van een vatenbom. Vader en moeder worden op Amsterdam CS opgepakt. Vader op de trein naar Sobibor, moeder een tijdje later richting Auschwitz. Vier jonge kinderen uit elkaar gehaald en in de onderduik.<\/p>\n
We bladeren verder. The<\/em> New York Times<\/span> van 14 november 1938: \u2018Jews on knees beg Netherlands entry. […] Netherland frontier guards have been doubled and strict orders have been given to prevent any refugee invasion.\u2019<\/p>\n Een regeringsverklaring op de voorpagina van De Telegraaf<\/span>, drie dagen later: \u2018Afgekeurd moet worden het gedrag van Nederlanders die per auto of trein Joodsche kinderen naar Nederland proberen over te brengen. Een dergelijke ongeordende aanvoer van vluchtelingen kan uiteraard niet worden geduld. Alleen een geordende toevoer is toelaatbaar en dan nog in zeer beperkte mate.\u2019<\/p>\n Mijn gast en ik praten over een boek uit 2009, dat de internationale samenhang van grensbeleid vlak voor de Tweede Wereldoorlog in kaart bracht. Daaruit bleek dat de beslissing van het ene Europese land direct effect had op de beslissing van het andere. Op 17 december 1938 sloot ook Nederland de grenzen.<\/p>\n De volgende ochtend dreunt de ontmoeting na, door koffie en deadlines heen; ik besluit er iets over op sociale media te zetten. Ik open Twitter en zie het voorstel van de VVD, over de strafbaarstelling van mensen die migranten op zee redden. Het criminaliseren van migranten is geslaagd, het criminaliseren van helpers is de volgende stap.<\/p>\nEen vonk bij kerosine<\/h5>\n