{"id":439385,"date":"2019-08-06T03:00:08","date_gmt":"2019-08-06T01:00:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=439385"},"modified":"2020-01-22T14:03:56","modified_gmt":"2020-01-22T13:03:56","slug":"reggaeton-gelijkheid-seksen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/reggaeton-gelijkheid-seksen\/","title":{"rendered":"Het gaat niet meer alleen over tieten en konten. Reggaeton wordt steeds vrouwvriendelijker"},"content":{"rendered":"

Ze houdt van benzine (Geef me meer benzine!)
\nZe is zo dol op benzine (Geef me meer benzine!)<\/em><\/p>\n

Niemand leek precies te weten wat Daddy Yankee met \u2018Gasolina<\/a>\u2019 probeerde te zeggen. Maar het liedje van de Puerto Ricaan klonk zomers en het onmiskenbare reggaetonritme was in 2005 in Europa nog vrijwel nieuw. Dus wie ervan hield, danste wekenlang de billen uit de heupbroek. En wie het maar niets vond, hoopte dat het snel over zou waaien.<\/p>\n

Slecht nieuws voor de haters. Veertien jaar later staat Daddy Yankee nog altijd in de hitlijsten en vallen veel liedjes uit de door hem in Europa ge\u00efntroduceerde reggaetonscene onder de categorie mainstream. Op Spotify heeft de playlist Baila Reggaeton 9,5 miljoen volgers. Daddy Yankee is er goed voor ruim 45 miljoen luisteraars per maand. J Balvin, d\u00e9 reggaetonero<\/em> van het moment, heeft er bijna 54 miljoen en is de vierde meest gestreamde artiest ter wereld.<\/p>\n

Boom-ch-boom-chick <\/strong><\/h5>\n

Misschien toch maar eens iets mee doen, zal Pinkpop-directeur Jan Smeets gedacht hebben. En dus stond J Balvin op 9 juni op het podium in Landgraaf. Het was de eerste reggaeton-act ooit op het festival en wie beweert dat het geen feest was, liegt.<\/p>\n

Wie had dat tien jaar geleden gedacht? Reggaeton was nou niet het soort muziek waar je mee moest aankomen als je wilde doorgaan voor iemand met een goede smaak. Want die combinatie van samplers en synthesizers, een fantasieloos ritme – boom-ch-boom-chick boom-ch-boom-chick<\/em> (Dem Bow genaamd) \u2013 hier en daar een kreunende vrouw en een paar Spaanstalige kreten \u2013 \u00a1Dale! \u00a1Arriba! <\/em>\u2013 was te makkelijk en ordinair bovendien.<\/p>\n

De \u2018hondendans\u2019<\/strong><\/h5>\n

In Spanje, en nog eerder in Latijns-Amerika, had reggaeton zijn intrede al lang v\u00f3\u00f3r \u2018Gasolina\u2019 gedaan. De term werd begin jaren negentig voor het eerst gebruikt in Puerto Rico door artiesten die zich lieten inspireren door reggae, dancehall, hiphop en Puerto Ricaanse muziek. Hele generaties latino\u2019s weten inmiddels niet beter dan dat het Dem Bow-ritme altijd en overal klinkt: thuis, op straat, in winkels en uit blikkerige speakers op het strand. Zodra kleine meisjes kunnen lopen, kijken ze bij grote zussen en nichtjes de perreo<\/em> (de \u2018hondendans\u2019) af, een soort twerking. En mama doet vrolijk mee. Wie het gezellig wil houden, staat beter niet stil bij wat er precies gezongen wordt.<\/p>\n

Straf haar!
\nGeef haar een zweepslag!
\nZe vraagt erom! <\/em><\/p><\/blockquote>\n

Want de teksten zijn vaak seksistisch en niet zelden worden vrouwen ronduit gedenigreerd. Neem Daddy Yankee, die er zeker in de jaren v\u00f3\u00f3r zijn grote doorbraak niet voor terugdeinsde om zijn mamacitas <\/em>eens te laten horen wie de ware alfa was.<\/p>\n

Straf haar!
\nGeef haar een zweepslag!
\nZe vraagt erom!
\n<\/em>(\u2018Latigazo\u2019, 2002)<\/p>\n

Of deze, samen met Nicky Jam:
\nZe vindt het fijn om gebeft te worden. Ze wil hard genomen worden. Ik wil de complete combi. Wat? Kutje! Kont! Tiet! Ik wil de complete combi!<\/em>
\n(\u2018En la cama\u2019, 2001)<\/p>\n

\"reggaeton\"
‘Ik ben verliefd op vier schatjes. Ze geven me altijd wat ik wil. Ze neuken als ik dat zeg. Niet \u00e9\u00e9n stribbelt tegen.’ <\/em>Uit ‘Cuatro Babys’ van Maluma<\/figcaption><\/figure>\n
Doe niet zo verheven<\/strong><\/h5>\n

De Colombiaanse Jiggy Drama schopte het in de hitlijsten nooit zo ver als Daddy Yankee, maar zijn liedjes werden niettemin miljoenen keren beluisterd. Een greep uit zijn oeuvre:<\/p>\n

Je gaat niet ontsnappen, je gaat nergens heen.
\nVerzet je niet, of ik straf je. [\u2026]
\nAls je je zo blijft gedragen verkracht ik je.
\nDus doe niet zo verheven.<\/em>
\n(\u2018Contra la pared\u2019, 2009)<\/p>\n

Ik ga zonder rem.
\nWat denk je als ik mijn melk in jouw ceviche stop.
\nNah! Smaakt een beetje raar.
\nAls je \u2018je dagen\u2019 hebt, ga ik via de zolder.
\nLangzaam. Ik zal geen lawaai maken.
\n<\/em>(\u2018La fuga\u2019, 2010)<\/p>\n

En maar twerken.<\/p>\n

Neuken als ik dat zeg<\/strong><\/h5>\n

Vrouwonterende teksten behoren niet exclusief toe aan de reggaetonscene. Hiphoppers kunnen er natuurlijk ook wat van. Maar in Spanje en Latijns-Amerika lijken (macho)cultuur en (macho)muziek nog meer met elkaar verweven. En nu er binnen die cultuur heel langzaamaan wat aan het verschuiven is, gebeurt dat ook voorzichtig met de muziek.<\/p>\n

Toen de Colombiaanse superster Maluma in 2016 het liedje \u2018Cuatro Babys<\/a>\u2019 uitbracht, kwam hem dat op flinke kritiek uit feministische hoek te staan.<\/p>\n

Ik ben verliefd op vier schatjes. Ze geven me altijd wat ik wil.
\nZe neuken als ik dat zeg. Niet \u00e9\u00e9n stribbelt tegen.<\/em><\/p>\n

Genoeg reden voor de Spaanse Laura P\u00e9rez S\u00e1nchez om een petitie te beginnen met als doel het lied en de bijbehorende videoclip offline te halen. 75.000 mensen zetten hun digitale handtekening. Vorig jaar was het weer raak. In de clip van het lied \u2018Mala M\u00eda<\/a>\u2019 liggen zeven vrouwen bij Maluma in bed. Ze zijn bloedmooi, halfnaakt en\u2026 zeggen geen woord. Als reactie hierop werd op Instagram en Twitter de hashtag #MejorSolaQueConMaluma (\u2018Liever alleen dan met Maluma\u2019) in het leven geroepen. Veel activisten, journalisten, actrices en docenten postten selfies waarop ze alleen in hun bed liggen en hun middelvinger opsteken.<\/p>\n

\u2018Als we naar dit soort liedjes blijven luisteren, is het logisch dat er nog steeds vrouwen door hun partner worden gedood,\u2019 reageerde iemand onder de petitie tegen \u2018Cuatro Babys\u2019.<\/p><\/blockquote>\n

Maluma lag er niet wakker van. In een interview met de Spaanse krant El Pa\u00eds<\/em> reageerde hij laconiek dat \u2018je niet h\u00f3eft te luisteren naar zijn muziek\u2019 en dat hij heus goed was opgevoed door zijn moeder. \u2018Cuatro Babys\u2019 werd op YouTube 884 miljoen keer bekeken en voor \u2018Mala M\u00eda\u2019 staat de teller op 272 miljoen keer. Maar dat er \u00fcberhaupt weerstand komt, is een recente ontwikkeling.<\/p>\n

\u2018Als we naar dit soort liedjes blijven luisteren, is het logisch dat er nog steeds vrouwen door hun partner worden gedood,\u2019 reageerde iemand onder de petitie tegen \u2018Cuatro Babys\u2019.<\/p>\n

Maar het is niet fair om die verantwoordelijkheid neer te leggen bij een artiest. Gelukkig bestaat er zoiets als artistieke vrijheid en is het niet Maluma\u2019s taak om zijn fans op te voeden. Hij maakt wat zijn publiek wil horen, dus als het anders moet, dan is het aan de samenleving om hem dat te laten weten.<\/p>\n

Dodelijke machocultuur<\/strong><\/h5>\n

Vorige maand werd de duizendste vrouw geteld die in de afgelopen zestien jaar (sinds de telling wordt bijgehouden) in Spanje door haar partner om het leven werd gebracht. Volgens ECLAC, het VN-orgaan voor Latijns-Amerika en de Cariben, ging het in 2017 (de meest recente cijfers) om 2795 gevallen, verdeeld over 23 landen.<\/p>\n

Reggaeton-artiesten lijken te beseffen dat, als ze het grote publiek aan zich willen binden, ze in deze tijden minder makkelijk wegkomen met teksten over het kleineren, mishandelen of denigreren van vrouwen.<\/p><\/blockquote>\n

Waar we in de Verenigde Staten en Europa #MeToo hebben, is in Spanje en Latijns-Amerika #NiUnaMenos (niet \u00e9\u00e9n minder) veel bekender. Die beweging, in 2015 ontstaan in Argentini\u00eb nadat de veertienjarige en zwangere Chiara P\u00e1ez door haar vriend was vermoord, vraagt aandacht voor de dodelijke machocultuur. In korte tijd spreidde #NiUnaMenos zich als een olievlek uit over heel Latijns-Amerika en maakte het de oversteek naar Spanje.<\/p>\n

Mede door de vierde feministische golf lijken reggaeton-artiesten te beseffen dat, als ze het grote publiek aan zich willen binden en grote samenwerkingen willen aangaan met artiesten uit de pop- en rockscene (en dat willen ze, want $$), ze in deze tijden minder makkelijk wegkomen met teksten over het kleineren, mishandelen of denigreren van vrouwen. Daddy Yankee, die tegenwoordig liedjes uitbrengt met Justin Bieber (\u2018Despacito<\/a>\u2019, 2017) en de brave Jonas Brothers (\u2018Runaway<\/a>\u2019, 2019) zal zich waarschijnlijk wel twee keer bedenken voor hij weer begint over zweepslagen uitdelen aan een ongehoorzame vrouw.<\/p>\n

\"reggaeton\"
‘Vrijgezel zijn is in de mode. Daarom wordt ze niet verliefd.’\u00a0<\/em>uit Soltera van Lunay, Daddy Yankee en Bad Bunny<\/figcaption><\/figure>\n
Feest, seks en konten<\/strong><\/h5>\n

Reinout van Gendt, in de scene beter bekend als Q-bah, is presentator en eventmanager bij de urban muziekzender FunX. Op grote festivals kondigt hij regelmatig reggaeton-artiesten aan. Daddy Yankee kent hij persoonlijk (\u2018Goeie gast, neemt zijn vrouw mee op tour en dan maken ze een rondvaarttocht door Amsterdam\u2019). Thema\u2019s als vrouwen en seks horen bij reggaeton, zegt hij. \u2018De muziek wordt gemaakt in warme landen, waar de rokjes korter zijn, waar er harder wordt gelachen en harder wordt gehuild. Mensen staan dichter bij hun gevoel en meisjes zijn eerder vrouw. Dus nat\u00fa\u00farlijk gaat het veel over seks. De Latijns-Amerikaanse cultuur is een machocultuur, maar is wel volop in ontwikkeling \u2013 en de muziek dus ook.\u2019<\/p>\n

De actuele Spotify-playlist Baila Reggaeton analyserend, blijken veruit de meeste liedjes nog altijd te gaan over feest, seks en konten (niemand krijgt een zweepslag). Maar zo nu en dan staat er eentje tussen waaruit je zou kunnen opmaken dat vrouwen zelf ook iets te vertellen hebben.<\/p>\n

Vrijgezel zijn is in de mode.
\nDaarom wordt ze niet verliefd. <\/em><\/p>\n

[\u2026]<\/em><\/p>\n

Geen engagement, ze wil alleen spelen.
\nOmdat ze niet weer teleurgesteld wil worden.
\nDrinken en gek doen, ze gaat zich niet binden.
\nEn voor nu gaat dat niet veranderen.
\n<\/em>(Lunay, Daddy Yankee & Bad Bunny \u2013 \u2018Soltera<\/a>\u2019, 2019)<\/p>\n

Ze heeft een paar vriendjes, maar wil geen relatie.
\nWaar ze gaat, trekt ze de aandacht. In haar ogen zie je het verlangen.
\nMaar ze belde haar vriendin.
\nOm te vergeten, dit is haar liedje.
\nEn dans, dans, dans.
\n<\/em>(Ozuna, Daddy Yankee, J Balvin, Farruko, Anuel AA \u2013 \u2018Baila, baila, baila<\/a>\u2019, 2019)<\/p>\n

Ook Maluma, die eerder omschreef hoe zijn vier schatjes nooit tegenstribbelen, lijkt te snappen dat niet ieder meisje mannelijke aandacht nodig heeft om het leuk te hebben.<\/p>\n

Ze zoekt geen vriendje.
\nZe wil uitgaan en lol maken.
\nZe wil die kneus vergeten.
\nWant de eikel was haar ontrouw.
\n<\/em>(\u2018HP<\/a>\u2019, 2019)<\/p>\n

\u2018Die gasten worden ouder en hebben het niet meer zo nodig.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

<\/h5>\n

Dat er beweging zit in de scene, is ook te zien aan samenwerkingen die grote reggaetoneros<\/em> aangaan met artiesten uit andere stromingen. Daddy Yankee dus met Justin Bieber, J Balvin met de Spaanse trap- en flamencosensatie Rosal\u00eda en Maluma met Madonna. Reggaeton \u2018verpopt\u2019. \u2018Con Calma<\/a>\u2019 van Daddy Yankee (met meer dan een half miljard streams op Spotify en meer dan een miljard\u00a0views<\/em>\u00a0op YouTube, CT) is een pure popplaat,\u2019 zegt Patrick Coelho, music director<\/em> en daarnaast dj bij FunX. \u2018Maar dat gaat over de bovenlaag. Onder die wereldberoemde namen zit nog een dikke laag van vaak beginnende artiesten die zich nog wel willen bewijzen met stoere teksten over vrouwen.\u2019<\/p>\n

Van Gendt noemt Wisin en Don Omar, beslist geen kleintjes in de reggaetonscene, die in hun beginjaren ook \u2018vooral aan het schreeuwen\u2019 waren. \u2018Maar die gasten worden ouder en hebben het niet meer zo nodig.\u2019<\/p>\n

Op eenzame hoogte<\/strong><\/h5>\n

Tot zover de vrouw als lijdend voorwerp. Want de tijd dat vrouwen alleen mochten komen opdraven om in lingerie rondom hun latin lover<\/em> te draaien, is voorbij. Jarenlang had Ivy Queen als vrouwelijke reggaeton-artiest \u00e9n feministe op eenzame hoogte gestaan. Haar grootste hit was \u2018Yo quiero bailar<\/a>\u2019, in 2003.<\/p>\n

Ik wil dansen,
\nJij wilt zweten.
\nEn aan mij plakken,
\nHet lichaam wrijven.
\nIk zeg, je kunt me provoceren
\nMaar dat betekent niet dat ik met je naar bed ga.
\n<\/em>(\u2018Yo quiero bailar\u2019, 2003)<\/p>\n

Tegenwoordig hoef je niet lang te zoeken naar vrouwelijke artiesten in de scene. Karol G, Becky G, Nikki Natasha en Anitta zijn namen waar vijf jaar geleden nog weinig mensen van gehoord hadden en die nu hit na hit scoren. Hun mannelijke evenknie\u00ebn gaan maar al te graag samenwerkingen met ze aan: Anitta met J Balvin, Natti Natasha met Farruko, Daddy Yankee en Ozuna en Karol G met Anuel AA, J Balvin, Nicky Jam, Yandel, Maluma en Ozuna. Qua vulgaire teksten doen deze dames vaak niet onder voor de mannen. Becky G moest in een populair programma op de Spaanse televisie een gecensureerde versie van haar liedje \u2018Mayores<\/a>\u2019 zingen omdat het origineel niet geschikt werd bevonden voor de kijkers.<\/p>\n

\u2018Mijn seksualiteit is van mij, niemand anders bepaalt waardoor ik me sexy voel.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

In het origineel suggereerde ze dat ze hield van grote piemels die niet in haar mond passen, maar daarvan werd gemaakt dat ze hield van grote mannen die haar met een kus op de mond laten vliegen door de lucht. Later liet Becky G in een YouTube-video weten dat de censuur haar kwaad had gemaakt. \u2018Mijn seksualiteit is van mij, niemand anders bepaalt waardoor ik me sexy voel.\u2019<\/p>\n

Ook de van oorsprong Braziliaanse reggaetonera <\/em>Anitta gebruikt haar muziek en video\u2019s om te pleiten voor seksuele vrijheid voor vrouwen. In de eerste tien seconden van de clip van \u2018Vai Malandra\u2019 is alleen haar achterwerk in beeld. Boe! riep feministisch Brazili\u00eb in eerste instantie. Maar al snel werd de artieste juist toegejuicht op sociale media, omdat ze zich niet druk leek te maken om de cellulitis in haar bovenbenen. Weer eens wat anders dan de strakke kontjes die bij Maluma in bed lagen.<\/p>\n\n

\n
\n
Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n \n
Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n <\/div>\n\n
\n
\n Ja, dit wil ik ><\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n

De Spaanse Brisa Fenoy laat zich niet in een hokje plaatsen. Ze is model, activiste en zingt en schrijft in verschillende genres. Haar aandeel binnen de reggaeton is van grote van betekenis geweest. Ze schreef het nummer \u2018Lo Malo<\/a>\u2019, dat door de Spaanse zangeressen Aitana en Ana Guerra werd vertolkt in de populaire talentenjacht Operaci\u00f3n Triunfo<\/em> en in de race was voor de Spaanse deelname aan het Eurovisie Songfestival 2018.<\/p>\n

De nacht is van mij, van niemand anders.<\/em><\/p>\n

Ik ga ophangen,
\nEr is geen weg terug.
\nAls je belt, neem ik niet op.
\n[\u2026]<\/em><\/p>\n

Ik bepaal wanneer, waar en met wie.
\nIk ga, ga, ga dansen.
\nWant jij hebt me vandaag boos gemaakt.
\nHet is duidelijk dat ik mijn tijd niet verdoe aan een slechte jongen nee, nee, nee.
\n<\/em>(Aitana & Ana Guerra, 2018)<\/p>\n

Op Spotify werd het nummer 80 miljoen keer gestreamd, op YouTube 85 miljoen keer. Miljoenen Spanjaarden, die normaal gesproken thuis geen reggaeton opzetten, hoorden het liedje op televisie.<\/p>\n

De evolutie van reggaeton is volgens Fenoy duidelijk zichtbaar. Dat leidt ze niet alleen af uit het succes van haar eigen bijdrage, maar meer nog aan dat van liedjes van vrouwen als Becky G en Anitta. \u2018Doordat reggaeton wordt gehyperseksualiseerd en door beide seksen wordt gezongen, worden belangrijke stappen gezet naar bewustwording en gelijkheid,\u2019 zegt ze. \u2018Muziek verbindt mensen. Het medium is bij uitstek geschikt om het verlangen naar een wereld die sociaal, economisch en ecologisch in evenwicht is, te verspreiden. Reggaeton is een van de muziekstromingen waarbinnen momenteel het hardst wordt gewerkt aan de gelijkheid tussen mannen en vrouwen.\u2019<\/p>\n

En wie zich nu nog afvroeg hoe het zat met Daddy Yankee en zijn gasolina: in een interview met het Spaanse persbureau EFE in 2017 ontkende de Puerto Ricaan ten stelligste machista<\/em> te zijn. \u2018Veel mensen hebben hun eigen betekenis aan het liedje gegeven, maar als ik zeg ze houdt van benzine<\/em>, dan bedoel ik: ze vindt het leuk om plezier te maken, ze is een rebellerend meisje dat volgens haar eigen regels leeft.\u2019 Precies wat we wilden horen, papi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ze houdt van benzine (Geef me meer benzine!) Ze is zo dol op benzine (Geef me meer benzine!) Niemand leek precies te weten wat Daddy Yankee met \u2018Gasolina\u2019 probeerde te zeggen. Maar het liedje van de Puerto Ricaan klonk zomers en het onmiskenbare reggaetonritme was in 2005 in Europa nog vrijwel nieuw. Dus wie ervan […]<\/p>\n","protected":false},"author":139,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-439385","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-cultuur","dossier-samenleving"],"acf":[],"author_name":"Carlijn Teeven","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/439385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=439385"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/439385\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carlijn Teeven","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=439385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=439385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}