\u2018Ik kan me nog herinneren dat ik dacht: mijn zusje gaat een heel speciaal iemand worden, omdat ze altijd weet wat ze wil.\u2019 Aan het woord is Beyonc\u00e9, de zwarte zangeres en artiest die je dankzij haar opgebouwde muzikale imperium en supersterrenstatus een grensverlegger van de hoogste klasse mag noemen.<\/p>\n
Het zusje over wie Beyonc\u00e9 het heeft is Solange Knowles. Terwijl Beyonc\u00e9 stevig aan de weg timmerde met meidengroep Destiny\u2019s Child en later als soloartiest, opereerde Solange in de schaduw van haar oudere zus. Die domineerde de hitlijsten met popnummers als ‘Crazy in Love’ en ‘Single Ladies’ en reisde de wereld rond om op te treden op de grootste podia. Ondertussen zocht Solange naar haar eigen geluid \u2013 van moderne R&B op debuutplaat Solo Star<\/em> (2002) tot alternatievere indie-nummers op EP True<\/em>, tien jaar later.<\/p>\n Eindelijk was er iemand opgestaan die in haar muziek racisme aankaartte\u00a0en het ongemak beschreef dat je als zwarte vrouw ervaart wanneer je je daartegen wilt uitspreken.<\/p><\/blockquote>\n Solange zag, zo vertelde ze vorig jaar in een gesprek<\/a> met schrijver Ayana Mathis in The New York Times<\/em>, hoe haar zus al op jonge leeftijd offers moest brengen in haar zoektocht naar roem en erkenning. Die faam, het hoefde allemaal niet zo, besloot ze kort nadat ze zelf al op haar zestiende een album had uitgebracht. Mijn tijd komt nog wel.<\/p>\n Die tijd kwam drie jaar geleden. Onaangekondigd bracht Solange A Seat at the Table<\/em> uit, een album dat critici en fans wereldwijd verpletterde. De vergelijking met Nina Simone ging al snel op; eindelijk was er iemand opgestaan die in haar muziek racisme aankaartte en het ongemak beschreef dat je als zwarte vrouw ervaart wanneer je je daartegen wilt uitspreken. In het nummer ‘Mad’ deelt ze hoe ze moet vechten tegen het stereotype van de angry black woman<\/em>, die direct als boos en irrationeel wordt weggezet. Ze zingt: \u2018I ran into this girl, I said, \u201cI\u2019m tired of explaining\u201d \/ Man this shit is draining \/ But I\u2019m not really allowed to be mad\u2019<\/em>.<\/p>\n De plaat was nog geen week uit, of kon volgens toonaangevende media als Pitchfork<\/em> en The New Yorker<\/em> al de geschiedenisboeken in. Toen Solange eind vorig jaar voorzichtig de komst van een vervolgwerk aankondigde, rees dan ook de vraag waar ze ditmaal mee zou komen. De breekbare falsetstem waarmee ze haar kenmerkende hoge noten produceert is gebleven op When I Get Home<\/em>, nieuw is de overwegend jazzy sound. Wat vooral opvalt: hits ontbreken en veel nummers klinken als experimentele flarden. Toch kon dit werk volgens veel critici slechts van \u00e9\u00e9n artiest zijn.<\/p>\n Hoe typeren we die artiest? Wat maakt Solange zo eigen, zo ongepolijst, en daarom juist interessanter dan haar vele malen bekendere zus? Boeit het haar iets dat die zus ook nu nog steeds de aandacht opeist?<\/p>\n ‘Kom je aan mijn haar, dan kom je niet alleen aan mij, maar aan de zwarte cultuur.’<\/p><\/blockquote>\n \u2018Ze zegt gewoon \u00e9cht waar het op staat.\u2019 Stephanie Afrifa (30), cultuurwetenschapper, curator en presentator, zit bij De Wereld Draait Door<\/em> aan tafel om over het zojuist verschenen A Seat at the Table<\/em> te praten. Dat album, zo vertelt ze, voelt echt alsof het voor de zwarte vrouw, voor h\u00e1\u00e1r dus, is gemaakt. \u2018Don\u2019t touch my hair<\/em>\u2019, zegt Matthijs van Nieuwkerk tegen Afrifa, ter verwijzing naar een nummer op het album, waarop Afrifa speels, maar toch ook met een zekere lading antwoordt: \u2018Niet doen.\u2019 Achter dat haar gaat een hele geschiedenis schuil. Het is geen bezienswaardigheid. Kom je aan mijn haar, dan kom je niet alleen aan mij, maar aan de zwarte cultuur. Of zoals Solange zingt: \u2018They don\u2019t understand \/ What it means to me \/ Where we chose to go \/ Where we\u2019ve been to know\u2019<\/em>.<\/p>\n Maar, zegt Afrifa nu over de telefoon, wat dat album voor\u00e1l zo sterk maakt, is dat Solange een breed spectrum aan emoties toont en zich dus niet beperkt tot die boosheid in ‘Mad’. Ze is ook onzeker, bang soms. In een interview<\/a> met W Magazine<\/em> vertelt ze dat ook zij weleens wegkijkt wanneer er weer jonge, zwarte mannen worden doodgeschoten in de VS. Ze schreef er het nummer ‘Borderline (An Ode to Self Care)’ over: wil ze haar zoontje de volgende ochtend een fijne dag kunnen wensen, dan m\u00f3\u00e9t ze soms de ellende negeren en een veilige omgeving cre\u00ebren. Ze is niet perfect.<\/p>\n Stroomt ze juist over van positivisme en trots, dan horen we dat ook. \u2018Don\u2019t let anybody steal your magic, yeah \/ I got so much, ya\u2019ll \/ You can have it, yeah\u2019<\/em>, zingt ze met voelbaar plezier samen met vriendinnen Nia Andrews en Kelly Rowland \u2013 die tot 2005 deel uitmaakte van Beyonc\u00e9\u2019s Destiny\u2019s Child en als een zusje voor beiden is.<\/p>\n Solange is niet bang om haar publiek te betrekken bij haar eigen ontwikkeling als artiest \u00e9n de persoon achter die artiest.<\/p><\/blockquote>\n Die menselijkheid maakt Solange tot een rolmodel voor jonge, zwarte vrouwen als Afrifa. Niet alleen herkennen zij zich eerder in Solange dan in Beyonc\u00e9, die een bepaalde onaantastbaarheid geniet, ze zien een vrouw die niet bang is om haar publiek te betrekken bij haar eigen ontwikkeling als artiest \u00e9n de persoon achter die artiest. Of alles wat ze doet meteen een doorslaand succes wordt, is bijzaak. Een voortdurende drang naar zelfexpressie, noemt Afrifa het. \u2018Alles wat ze maakt, maakt ze voor zichzelf. Daardoor wordt ze ook minder geraakt door wat anderen van haar vinden, en hoeft ze niet zo nodig op nummer \u00e9\u00e9n in de hitlijsten te komen. Dat wat zij doet en maakt door sommigen zo wordt gewaardeerd, is voor haar de kers op de taart.\u2019<\/p>\nExperimentele flarden<\/h5>\n
Een breed spectrum aan emoties<\/h5>\n