{"id":4313,"date":"2015-06-27T15:25:47","date_gmt":"2015-06-27T13:25:47","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/?post_type=shortread&p=4313"},"modified":"2015-06-27T15:25:47","modified_gmt":"2015-06-27T13:25:47","slug":"de-nederlandse-vogelsoorten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-nederlandse-vogelsoorten\/","title":{"rendered":"De Hollandse vogel dankt veel aan de mens"},"content":{"rendered":"
\n

De onlangs in Trouw tot\u00a0‘vogel des vaderlands’ gekroonde grutto dankt zijn aanvankelijke opkomst aan de intensivering van de landbouw. En een blik op de archieven levert meer opmerkelijke vogelfeiten\u00a0op. Sinds 1850 nam het aantal soorten in Nederland toe.<\/p>\n<\/div>\n

Aandelenkoersen, daarmee vergelijkt hij het wel eens. De vogelpopulatie van de verschillende soorten in Nederland kent evenveel pieken en dalen, bedoelt\u00a0Jan de Rijk. Deze week promoveerde de historicus op de wisselwerking tussen mens en vogels in de periode 1500 tot 1920.<\/p>\n

Voor zijn onderzoek maakte De Rijk gebruik van jachtwetten, jaarverslagen\u00a0en in archieven beschikbare lijsten met overtredingen van de regels. En dat levert opmerkelijke\u00a0conclusies<\/a> op. Bijvoorbeeld dat de vogelpopulatie in Nederland veel geprofiteerd heeft van menselijke ingrijpen. Door strenge jachtregels en de inzet van vele jachtopzieners konden broedvogels beschermd worden. Op roofvogels werd weliswaar lange tijd gejaagd, vanaf halverwege de negentiende eeuw werden ook hiervoor strenge regels opgesteld die het nuttige effect van de vogels op de landbouw juist moet behouden.<\/p>\n

Ook wat betreft soortenrijkdom levert het langetermijnvisie van De Rijk opmerkelijke conclusies. \u2018Anders dan je misschien zou verwachten, is het aantal soorten vogels sinds 1850 toegenomen,\u2019 vertelt hij. Door een gebrek aan tellingen is het v\u00f3\u00f3r die tijd lastig betrouwbare schattingen te maken. En het betekent ook niet dat er sindsdien geen vogels verdwenen zijn, benadrukt De Rijk. \u2018Maar uiteindelijk is de balans positief. Er zijn meer soorten\u00a0bijgekomen dan verdwenen.\u2019<\/p>\n

Dat nieuwe vogels\u00a0in de twintigste eeuw voet aan de grond kregen in Nederland, komt bovenal door een intensivering van de landbouw. Het gebruik van kunstmest leverde\u00a0veel weidevogels een veel rijker aanbod aan voedsel. De kievit en de onlangs tot \u2018vogel des vaderlands\u2019 uitgeroepen grutto, namen pas vanaf toen gigantisch toe in aantal.<\/p>\n

Het is een vreemd proces, legt De Rijk uit. Als de intensiteit van landbouw toeneemt, zal het aantal vogelsoorten in eerste instantie ook groeien. Pas als de intensiteit een bepaald kritiek niveau bereikt kan dat weer omslaan. Maar, benadrukt De Rijk: dat het aantal grutto\u2019s nu zo spectaculair daalt, komt bovenal omdat er halverwege de twintigste eeuw een grote piek zat in haar aantal. \u2018De grafiekjes beginnen allemaal pas daar. Op de lange termijn zie je iets anders.’<\/p>\n

Andere vogels profiteren juist van de toegenomen landbouwintensiteit, zoals de eenden en ganzen. Een soort aandelenkoersen dus, zegt De Rijk. Dat er wordt nagedacht over het remmen van de groei van die vogels, bijvoorbeeld door jacht, vindt hij dan ook vanzelfsprekend. Maar als vogelaar begrijpt hij het belang van de bescherming van de uitstervende grutto ook. \u2018Dat hij er dankzij onze eigen landbouw is maakt daarvoor niet uit. Omdat we in Nederland zo\u2019n unieke populatie grutto\u2019s hebben gekregen hebben we ook een verantwoordelijkheid die te bewaren.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De onlangs in Trouw tot\u00a0‘vogel des vaderlands’ gekroonde grutto dankt zijn aanvankelijke opkomst aan de intensivering van de landbouw. En een blik op de archieven levert meer opmerkelijke vogelfeiten\u00a0op. Sinds 1850 nam het aantal soorten in Nederland toe. Aandelenkoersen, daarmee vergelijkt hij het wel eens. De vogelpopulatie van de verschillende soorten in Nederland kent evenveel […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-4313","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Clara van de Wiel","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/4313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=4313"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/4313\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Clara van de Wiel","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=4313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=4313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}