{"id":430051,"date":"2019-05-14T03:00:54","date_gmt":"2019-05-14T01:00:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=430051"},"modified":"2020-01-14T11:19:44","modified_gmt":"2020-01-14T10:19:44","slug":"roadtrip-rolstoel-mari-sanders","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/roadtrip-rolstoel-mari-sanders\/","title":{"rendered":"Roadtrip in een rolstoel: hoe vriendelijk is Europa voor mensen met een handicap?"},"content":{"rendered":"

\u2018Ik zie wel wat je probeert te doen, hoor,\u2019 zegt Mari Sanders halverwege ons gesprek. We zitten aan het raam bij filmmuseum EYE in Amsterdam-Noord. Hij roert met een brede grijns in zijn cappuccino. \u2018Je probeert mijn handicap zo\u2019n beetje in mijn levensverhaal te verweven. Zo van: Mari wilde filmmaker worden om te kunnen ontsnappen aan zijn rolstoel. Of omdat hij mensen wilde confronteren met de manier waarop hij de wereld ziet.\u2019 Hij grinnikt. \u2018Maar zo zit het gewoon niet.\u2019<\/p>\n

Probeer het maar eens: een zielig verhaal maken van Mari Sanders.<\/p><\/blockquote>\n

Hij heeft gelijk. Probeer het maar eens: een zielig verhaal maken van Mari Sanders (31). Van het vrolijke jongetje uit Eindhoven dat altijd veel te veel te vertellen had. Het jongetje dat op zijn veertiende besloot dat hij filmmaker wilde worden. Dat wordt toch niets, zeiden de leerkrachten op de speciale school waar hij naartoe ging.<\/p>\n

Mari heeft cerebrale parese. \u2018In Jip en Janneke-taal betekent dat dat de signalen vanuit je hersenen niet goed doorkomen,\u2019 legt hij uit. \u2018Je kan je benen niet goed aan- en ontspannen, waardoor je niet kan lopen.\u2019 Jip en Janneke-taal, dus, voor je hele leven in een rolstoel.<\/p>\n

Speeltuin<\/strong><\/h5>\n

Die leerkrachten zagen het niet gebeuren met Mari, maar Mari zelf wel. \u2018Ik zag die hele situatie eigenlijk al voor me als sc\u00e8ne,\u2019 vertelt hij. \u2018Voor een documentaire, of zo. Ik keek ernaar van een afstand en dacht: zoiets zeg je toch niet tegen een kind van veertien?\u2019<\/p>\n

\"\"
Mari met de bagage die nodig was voor de serie\u00a0Rolstoel Roadmovie<\/em><\/figcaption><\/figure>\n

Het was hetzelfde gevoel dat hij altijd had op toneelles. \u2018Daar zag ik in mijn hoofd ook altijd de sc\u00e8ne die we moesten opvoeren van buitenaf, in plaats van dat ik opging in het toneelspelen.\u2019 Het maakte hem een vrij slechte acteur, zegt hij. Maar een des te betere regisseur.<\/p>\n

Van zijn ouders mocht Mari een camera kopen, en een paar jaar later werd hij toegelaten tot de kunstacademie Sint Joost in Breda. Een \u2018speeltuin\u2019 vond hij het. \u2018En ik mocht altijd iets te laat komen, natuurlijk. Dan zei ik iets van: de lift deed het niet.\u2019 Weer een grappige sc\u00e8ne: Mari die op zijn gemak door de Sint Joost rolt, in de wetenschap dat niemand hem gaat aanrekenen dat hij weer het begin van de les heeft gemist.<\/p>\n\n

\n
\n
Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n \n
Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n <\/div>\n\n
\n
\n Ja, dit wil ik ><\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n
De lol van zijn gebrek<\/strong><\/h5>\n

Ook als het gaat om zijn lichamelijke beperking bekijkt Mari de situatie het liefst van buitenaf. Hij probeert \u2018de lol\u2019 van zijn gebrek in te zien, vooral te kijken hoe mensen op hem reageren in plaats van zich zorgen te maken over drempeltjes of de vraag of ergens wel een lift is. \u2018Overal waar ik kom, neem ik ongemakkelijkheid met me mee,\u2019 zegt hij.<\/p>\n

Mari hoeft de kamer maar in te rollen en er ontstaat een filmsc\u00e8ne. \u2018Waar ik ook ben, wie ik ook ontmoet \u2013 ik zal altijd een awkward<\/em> reactie uitlokken.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Mari hoeft de kamer maar in te rollen en er ontstaat een filmsc\u00e8ne. \u2018Waar ik ook ben, wie ik ook ontmoet \u2013 ik zal altijd een awkward<\/em> reactie uitlokken.\u2019<\/p>\n

Die awkward reacties zag Mari veel toen hij op pad was voor zijn Rolstoel Roadmovie<\/em> \u2013 een driedelige documentaireserie die vanaf vanavond wordt uitgezonden door de EO op NPO2. De eerste aflevering opent met Mari die op een brug staat in Veneti\u00eb en aan een voorbijganger vraagt of hij zijn rolstoel even naar beneden wil dragen \u2013 dan kruipt hij zelf de stenen traptreden van de brug af. Nee, zegt de man, ik draag je wel. Hoeft niet, zegt Mari, ik kan prima kruipen. Dit gaat een tijdje zo door tot de man er genoeg van heeft en Mari \u2013 ondanks zijn herhaaldelijke it\u2019s okays <\/em>en no really I\u2019m fine<\/em>\u00a0\u2013 bij zijn middel oppakt en met een andere voorbijganger naar beneden draagt.<\/p>\n

\"\"
Mari kruipt de beroemde Rialto brug in Veneti\u00eb af – een man draagt zijn rolstoel<\/figcaption><\/figure>\n
Respect afdwingen<\/strong><\/h5>\n

Natuurlijk zijn er genoeg mensen geweest die hem waarschuwden voor het veeleisende vak van regisseur, en voor de harde wereld van film en televisie. Maar zelf zag hij nooit beren op de weg. \u2018Misschien na\u00efef.\u2019 En hij heeft nog steeds niet het idee dat hij in zijn werk belemmerd wordt door zijn handicap. \u2018Als ik regisseer, zit ik helemaal in mijn hoofd, dan vergeet ik die hele rolstoel, en mijn hele lichaam. Producenten moeten af en toe broodjes in mijn mond proppen, anders vergeet ik te eten.\u2019 Ja, alleen als hij in het oerwoud zou gaan filmen zou het lastig kunnen worden. \u2018Maar dat ben ik momenteel niet van plan.\u2019<\/p>\n

\u2018Als ik over de set richting een acteur kruip om iets te zeggen, dan wordt dat wel serieus genomen.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Door zijn handicap heeft hij juist een natuurlijke manier om respect af te dwingen tijdens het draaien, denkt hij. \u2018Als ik over de set richting een acteur kruip om iets te zeggen, dan wordt dat wel serieus genomen. En als camera- en geluidsmannen mij zo over de grond zien tijgeren, gaan ze echt niet meer zeiken dat de jus bij de catering te lauw is.\u2019<\/p>\n

Ironische distantie<\/strong><\/h5>\n

Lang hield hij het maken van films over zijn rolstoel zo veel mogelijk af. \u2018Dat leek me zo makkelijk scoren.\u2019 Voor zijn toelating bij de Sint Joost stuurde hij een \u2018belachelijk clich\u00e9\u2019 filmpje in over een man die verliefd is op een vrouw die uiteindelijk niet blijkt te bestaan.<\/p>\n

Inmiddels ziet hij wel de meerwaarde in van de handicap als thema in zijn werk.<\/p><\/blockquote>\n

Later maakte hij (korte) films over bijvoorbeeld vrijwillig levenseinde, meisjes die schoonzwemmen, een jongetje dat stiekem op zwemles gaat.<\/p>\n

Films of televisie over handicaps associeerde hij met EenVandaag<\/em>, \u2018waar de violen direct uit de kast komen als iemand met een rolstoel in beeld komt.\u2019 Of met Je zal het maar hebben. <\/em>\u2018Moet je die intro eens kijken, waarin zo\u2019n heel knappe presentator over de wereld loopt met een of andere zwakzinnige baby.\u2019<\/p>\n

Inmiddels ziet hij wel de meerwaarde in van de handicap als thema in zijn werk. Voor Rolstoel Roadmovie <\/em>maakte hij al de documentaire 80% ongeschikt, <\/em>over zijn eigen Wajong-uitkering, en zijn afstudeerfilm Rue des Invalides, <\/em>over een jongen in een rolstoel die naar Parijs gaat. \u2018Het is toch onderdeel van mijn eigen narratief,\u2019 zegt hij. \u2018Ik ontkom er niet echt aan.\u2019<\/p>\n