{"id":424049,"date":"2019-05-01T03:00:12","date_gmt":"2019-05-01T01:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=424049"},"modified":"2020-01-14T11:10:13","modified_gmt":"2020-01-14T10:10:13","slug":"anil-ramdas-nooit-meer-thuis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/anil-ramdas-nooit-meer-thuis\/","title":{"rendered":"Anil Ramdas, enfant terrible van het multiculturele debat"},"content":{"rendered":"

We hadden op een doordeweekse dag afgesproken in Zandvoort, in het vroege voorjaar van 2011. We dwaalden wat door de uitgestorven badplaats en gingen zitten op het terras van Danzee, het inmiddels failliete caf\u00e9 waar zowel Anil Ramdas als Badal, de hoofdpersoon van zijn grote roman, wel vaker neerstreek. Later die dag zou Ramdas zich voor Vrij Nederland<\/em> laten fotograferen bij de plaatselijke Febo.<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Anil Ramdas: 'We zijn allemaal expats'<\/span>18 mei 2011<\/span><\/span><\/a>\n

Zandvoort was een inmiddels vertrouwde omgeving: Ramdas was er tijdelijk in ballingschap gegaan om zich helemaal in te leven in zijn alter ego, de essayist en televisiepresentator Badal. Die moest van zijn schepper in de enigszins verlopen badplaats gaan wonen om van de drank af te komen en eindelijk weer eens een invloedrijk essay te schrijven: over het culturele drama van de white trash<\/em>, in de ogen van Badal \u2013 en eigenlijk ook wel van Anil Ramdas zelf \u00ad\u2013 de achterban van een reeks populisten, van Fortuyn via Verdonk naar Wilders, door wie hij zich bedreigd voelde in zijn bestaan.<\/p>\n

Een gefaalde migrant<\/strong><\/h5>\n

Voor het gemak had hij zijn eigen biografie gebruikt om zijn hoofdpersoon naar te modelleren, vanaf het moment dat hij in 1977 als jongetje naar Nederland was gekomen, beaamde Ramdas op dat Zandvoortse terras. \u2018Alles wat er op Wikipedia over mij staat, heb ik verwerkt in dat romanpersonage. Maar hoe interessant is dat nou eigenlijk?\u2019<\/p>\n

Want, vond hij, de verschillen waren uiteindelijk veel groter dan de overeenkomsten. Badal was een gefaalde migrant, waar hijzelf was geslaagd. Badal liet hij ten onder gegaan aan een fatale mix van ambitie en ontworteling. \u2018Ik weet nog dat ik aan mijn gezin vertelde dat Badal dood was \u2013 dat was een drama. Mijn dochter vroeg: waarom moest dat nou? Dat bepaal je toch helemaal zelf?\u2019<\/p>\n

\u2018Vroeger was ik nog zo bescheiden om te zeggen: ik schrijf nooit een roman, dat is voor mij te hoog gegrepen.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Hijzelf, de schrijver, zat hier ondertussen levend en wel met een cappuccino en een voltooide roman en een journalist die zijn boek kennelijk zo interessant vond dat hij het had volgeplakt met blauwe Post-its. \u2018Het treurige einde van Badal, die aan het slot van het boek de zee inloopt, maakt ten overvloede duidelijk dat ik het niet zelf ben.\u2019<\/p>\n

Bij die ene roman zou het wat hem betreft blijven, zei Ramdas. Alles wat hij tot nu toe had bedacht, eerst als talentvolle wetenschapper en daarna als succesvol journalist, was samengebald in de ruim vierhonderd pagina\u2019s van Badal<\/em>. \u2018Vroeger was ik nog zo bescheiden om te zeggen: ik schrijf nooit een roman, dat is voor mij te hoog gegrepen. Dat is het allerhoogste binnen het schrijverschap. En wat was ik? Niet meer dan een eenvoudige essayist, misschien een stapje hoger dan verslaggever.\u2019<\/p>\n

Hij was het eens met de stelling dat er in ieder persoon \u00e9\u00e9n boek zit, zei Ramdas. Dat gaf wel aan dat hij hoog had ingezet. \u2018Alle andere boeken zijn dan voorstudies of nabeschouwingen. Augie March<\/em> is h\u00e9t boek van Saul Bellow. Heart of Darkness<\/em> h\u00e9t boek van Joseph Conrad, waarin hij liet zien dat het kolonialisme twee kanten heeft: vooruitgang en vernietiging. V.S. Naipaul heeft voor hij A House for Mr Biswas<\/em> kon schrijven een hele hoop journalistiek kladwerk gedaan.\u2019 Natuurlijk wilde hij zich niet vergelijken met die grote voorbeelden. \u2018Maar ik heb inmiddels wel genoeg voorstudies gedaan om nu dat ene boek te kunnen maken. Hier blijft het dan ook bij \u2013 behalve als de lezer zegt, nee, dit was het niet.\u2019<\/p>\n

\"Anil<\/p>\n

Zuinigjes<\/strong><\/h5>\n

De eerste lezers, de recensenten, reageerden zuinigjes tot negatief. De Volkskrant <\/em>bijvoorbeeld besprak niet alleen de roman maar speelde ook op de man door te schrijven over de \u2018verwording\u2019 van de schrijver van het boek, die ooit \u2018pronte essays\u2019 schreef over de multiculturele samenleving. \u2018Hopelijk is het met Anil Ramdas minder erg gesteld dan met de zelfgenoegzame, humorloze en verloederde Harry Badal,\u2019 stond boven de recensie, maar het klonk niet of de recensent daar erg in geloofde.<\/p>\n

Hij had in Badal<\/em> zijn alter ego niet als zelfportret beschreven, maar als angstbeeld, als waarschuwend baken: zo had het ook met hemzelf kunnen gaan, zo had het kunnen aflopen.<\/p><\/blockquote>\n

Dat de recensies het autobiografische karakter van het boek als uitgangspunt zouden nemen, had voor de hand gelegen, maar was toch hard aangekomen bij Ramdas, die de roman had willen uittillen boven het autobiografische. Hij had in Badal<\/em> zijn alter ego niet als zelfportret beschreven, maar als angstbeeld, als waarschuwend baken: zo had het ook met hemzelf kunnen gaan, zo had het kunnen aflopen.<\/p>\n

Of w\u00e1s het zo gegaan? Het grootste verschil tussen de springlevende auteur op het Zandvoortse terras en de tragisch aan zijn eind gekomen hoofdpersoon werd nog geen jaar na het gesprek bij caf\u00e9 Danzee uitgewist toen Anil Ramdas op 16 februari 2012, de dag van zijn 54ste verjaardag, een einde aan zijn leven maakte. Zoals website Geenstijl schreef, naast collega-auteur Joost Zwagerman een van zijn vele tegenstanders in het multiculturele debat: \u2018Geenstijlhater van het eerste uur Anil Ramdas (54) gisteren overleden.\u2019 En als trap na, met een verwijzing naar zijn hindoe\u00efstische roots: \u2018Opdat hij moge re\u00efncarneren in een veel aardiger persoon.\u2019<\/p>\n