Geen echte leesautobiografie<\/h5>\n
Wanneer Dani\u00ebl Rovers daarom een \u2018leesautobiografie\u2019 publiceert is er alle reden om op te kijken. Maar de verwarring treedt meteen op wanneer het boek Bakvis<\/em> heet, een titel die wel erg ver afstaat van een volwassen verslag van wat men heeft gelezen. Rovers is redacteur van De Witte Raaf<\/em>, het Vlaams-Nederlandse tijdschrift met lange en geduchte beschouwingen over kunst en cultuurfilosofie. Gezien dit intellectueel veeleisende werk zou Bakvis<\/em> als titel enige ironie moeten bevatten. Maar dat is niet het geval.<\/p>\n Het is ook geen echte leesautobiografie, daarvoor reflecteert Rovers te weinig. Hij zet zichzelf te weinig in als spiegel van zijn lectuur. De eerste vier essays gaan over zijn jeugdlectuur van Annie M.G. Schmidt, Anne Frank, Thea Beckman en de roman Bakvis<\/em> van Aleid Ages-Van Weel. Daarna komen normale beschouwingen over Hugo Claus, Hans Faverey, Frans Kellendonk, Kees Verheul, Walter Benjamin, W.G. Sebald, Penelope Fitzgerald, Danilo Kis, David Foster Wallace, Douglas Coupland, Anton Valens, Ni\u00f1a Weijers, Nanne Tepper, Erik Bindervoet en Virginia Woolf.<\/p>\n Hij wil een bakvis zijn, maar daarvoor maakt hij van de traditionele bakvis iets mooiers dan het is.<\/p><\/blockquote>\n Het boek sluit af met een essay over allerlei soorten liefdes bij Toergenjev, Hugo Claus, Roland Barthes, Alain de Botton, Theodor Adorno en Ian McEwan, eindigend met de doodlopende constatering: \u2018Liefde is ingewikkelder \u00e9n waarachtiger dan ze wordt voorgespiegeld in de meeste vertellingen.\u2019 Het lezen van al die liefdesverhalen heeft dus niets uitgehaald: nergens iets van herkenning.<\/p>\n Waarom de titel Bakvis<\/em> als het gaat over allerminst bakvisachtige schrijvers als Sebald, Benjamin, Coupland of Kellendonk? De verklaring moet zijn dat Rovers een essayist is die pendelt tussen zijn allersimpelste ziel en zijn alleringewikkeldste inborst. Hij wil een bakvis zijn, maar daarvoor maakt hij van de traditionele bakvis iets mooiers dan het is. Hij maakt er geen braaf blond springerig meisje met vlechten van dat zo leuk uit de hoek kan komen, zoals een traditionele bakvis. Bij Rovers is \u2018een bakvis wendbaar, optimistisch, inlevend en grappig, hij durft voor zijn gevoelens en gedachten uit te komen, of droomt in ieder geval van de dag waarop hij dat zal doen. Bakvissen zijn de gretigste lezers ter wereld.\u2019<\/p>\n Het is tamelijk ongerijmd om een volwassen lezer een bakvis te noemen, ook al tuigt Rovers hem op met bepaalde eigenschappen. \u2018Wendbaar\u2019, \u2018inlevend\u2019 en \u2018grappig\u2019: dat is niet genoeg om het te redden in de literatuur als je Hermans, C\u00e9line, Grunberg, Kafka, Dostojevski of Flaubert wilt lezen. Dan moet je wat eelt op je ziel hebben verzameld en misschien iets minder optimistisch zijn.<\/p>\n Had hij in die tijd \u2018een broer kunnen kiezen\u2019, dan was het Douglas Coupland geweest.<\/p><\/blockquote>\n Rovers huldigt op goede gronden de stelling dat in literatuur \u2018de vorm de inhoud voorbrengt\u2019, wat betekent dat elke schrijver een unieke, onverwisselbare manier heeft om zijn zinnen vorm te geven, zijn woorden te kiezen, zijn metaforen in te zetten, zijn komma\u2019s te plaatsen. En dat de lezer daar oog voor moet hebben. Rovers schrijft wel over Danilo Kis, Hans Faverey, W.G. Sebald en al die andere schrijvers die ik al noemde, maar er wordt maar zelden duidelijk wat hem nu precies<\/em> in hun werk bevalt.<\/p>\n Het lukt Rovers lang niet altijd hun uniciteit te bevatten. Hij houdt het veelal bij navertellen, beschrijven en parafraseren. Tot een persoonlijke, autobiografische verhouding of confrontatie met een schrijver komt het nauwelijks. Behalve met Nanne Tepper en enigszins met Douglas Coupland, de schrijver van Generation X.<\/em> Coupland bevalt hem vanwege \u2018de ontvankelijkheid en intimiteit die hij wist te bereiken.\u2019 Die boden hem rond 1994 een uitweg \u2018uit de toenmalige Nederlandse literatuur, waar het mode geworden was om blas\u00e9 en cynisch te zijn, en waar liefdeloosheid geloofwaardigheid leek te moeten garanderen.\u2019 Had hij in die tijd \u2018een broer kunnen kiezen\u2019, dan was het Coupland geweest.<\/p>\n Met de schrijvers die Rovers blas\u00e9 en cynisch noemt bedoelt Rovers \u2018Zwagerman, Grunberg, Giphart, Moens en Landvreugd\u2019, schrijvers die in die tijd tot de Generatie Nix werden gerekend. Die claimden in het tijdschrift Zoetermeer<\/em> \u2018vernieuwing met een mengeling van reviaanse ironie en Brat Pack-nihilisme.\u2019 Ze stonden haaks op de \u2018intimiteit\u2019 van Coupland en op Nanne Tepper, schrijver van De eeuwige jachtvelden<\/em>, \u2018die het onbeschroomd over echte gevoelens wilde hebben, die weigerde zijn verhaal te laten uitmonden in een Noordzee van hopeloosheid, die het eigen pathos niet bij voorbaat smoorde in ironie.\u2019 De personages van Tepper durven \u2018te verlangen naar geloof, hoop, liefde en gemeenschap.\u2019<\/p>\n Het lukt Rovers lang niet altijd de uniciteit van de schrijvers te bevatten. Hij houdt het veelal bij navertellen, beschrijven en parafraseren.<\/p><\/blockquote>\n Hier hebben we duidelijk een autobiografische ontboezeming die reli\u00ebf geeft aan Rovers als essayist. Deze sympathie voor Teppers \u2018echte gevoelens\u2019 verklaart ook waarom de schrijver van Infinite Jest<\/em>, David Foster Wallace, een aantal keren voorbij komt. Wallace is ook niet bepaald een cynicus, hij behoort tot de stroming van de New Sincerity. Met zijn vermaarde lezing Dit is water<\/em> voor studenten van Kenyon College brak Wallace met het nihilisme door voor mededogen te pleiten. Niet alleen met de caissi\u00e8re van de supermarkt, maar ook met de mensen die na een lange werkdag in de lange rij voor haar kassa staan. En voor mededogen met zichzelf, als onderdeel van die rij.<\/p>\n\nAllerminst bakvisachtige schrijvers<\/h5>\n
![\"Daniel](\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/20181113_LitKroniek_DanielRovers_3.14_preview-1-1280x961.jpg\")
Over echte gevoelens hebben<\/h5>\n