
 {"id":407537,"date":"2018-11-07T03:00:23","date_gmt":"2018-11-07T02:00:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=407537"},"modified":"2018-11-07T16:53:36","modified_gmt":"2018-11-07T15:53:36","slug":"blockchains-bitcoins-primavera-de-filippi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/blockchains-bitcoins-primavera-de-filippi\/","title":{"rendered":"Dankzij blockchains zijn we weer echt vrij op het internet, maar niet zonder gevaren"},"content":{"rendered":"<p class=\"tekst\">Iedereen kent de filmpjes van zwermen spreeuwen die een hogere ziel lijken te hebben. Iedere afzonderlijke spreeuw reageert alleen maar op de spreeuwen die hij om zich heen ziet, en misschien ook op de grote schaduw die hij in zijn ooghoeken waarneemt, maar op een of andere manier wordt de gezamenlijke beweging steeds geco\u00f6rdineerder en ontstaat er een schouwspel dat een roofvogel angst inboezemt.<\/p>\nhttps:\/\/www.vn.nl\/product\/vrij-nederland-nr-11-2018\/\n<p class=\"tekst\">Iets soortgelijks geldt voor Zuid-Afrikaanse termieten die heuvels bouwen met hoogontwikkelde ventilatiesystemen, zonder dat er een plan, een tekening of een bouwopzichter is. \u2018Stigmergie\u2019 noemde de Belgische entomoloog Pierre-Paul Grass\u00e9 het verschijnsel in 1959: een complexe geco\u00f6rdineerde activiteit waarvoor geen planning nodig is, geen communicatie, geen gelijktijdige aanwezigheid, geen bewustzijn en geen leiding.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Ook mensen zijn in staat om in grote groepen indrukwekkende dingen te bouwen. Denk aan de piramides in Gizeh, het Colosseum in Rome of de Trump Tower in New York. Maar deze bouwwerken zijn niet het resultaat van stigmergie. Ze zijn gebouwd door een soort slaven. Het internet komt al meer in de buurt van een stigmergetisch proces.<\/p>\n<blockquote><p>Als het woord &#8216;blockchain&#8217; valt, stoppen de meeste mensen met denken.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Wikipedia heeft wel iets van een termietenheuvel, waarin werkers voortborduren op het werk van voorgangers. Hoe onbenullig, onnauwkeurig en misleidend sommige bijdragen ook zijn, er groeide een indrukwekkende encyclopedie uit, die uiteindelijk rijker is dan de machtige centraal geco\u00f6rdineerde <span class=\"Cursief\">Encyclopedia Britannica.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\">Op dezelfde manier is er Linux, het open source besturingssysteem waarop de meeste internetservers draaien, gebouwd door tienduizenden programmeurs die ongeco\u00f6rdineerd samenwerkten, op een manier die v\u00f3\u00f3r internet onmogelijk was.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Tot aan de Arabische lente leek het er even op dat internet een grotere individuele vrijheid bracht. Maar uiteindelijk wisten de overheden en de grote bedrijven het internet redelijk te temmen. Overheden kunnen internetdiensten aan hun regels onderwerpen omdat de software op centrale computers draait en er mensen zijn die erop aangesproken kunnen worden. De algoritmes van Facebook vallen onder de verantwoordelijkheid van Mark Zuckerberg en de datacentra in Forest City, Altoona en Lulea vallen onder de Amerikaanse of Zweedse wet.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_640 wp-image-409545\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/USA_Primavera_De_Filippi_2018_00120-640x959.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/USA_Primavera_De_Filippi_2018_00120-320x480.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/USA_Primavera_De_Filippi_2018_00120-640x959.jpg 640w\" alt=\"Blockchain\" width=\"640\" height=\"959\" \/><\/p>\n<h5>Cypherpunks<\/h5>\n<p class=\"tekst\">De cypherpunks zagen dit eind jaren tachtig al aankomen. Cypherpunks \u2013 niet te verwarren met cyberpunks \u2013 waren programmeurs die vochten voor een open samenleving in het elektronische tijdperk. Ze begrepen al vroeg dat het internet afstevende op een systeem van <span class=\"Cursief\">corporate surveillance<\/span>, waarbij grote bedrijven en overheden alles in de gaten konden houden. Het enige antwoord daarop was encryptie, die het mogelijk maakte om anoniem te zijn op internet.<\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018We kunnen niet verwachten dat overheden, bedrijven of andere grote gezichtsloze organisaties ons privacy zullen verlenen,\u2019 schreef Eric Hughes in 1993 in <span class=\"Cursief\">A Cypherpunk\u2019s Manifesto.<\/span> Dus bouwden cypherpunks manieren om anoniem te browsen op Tor en bestanden te delen via BitTorrent. De heilige graal bleef een anoniem betaalsysteem, dat niet afhankelijk was van een bank. Dat bleek moeilijk. Een groot probleem is bijvoorbeeld dat geld in een elektronisch systeem bestaat uit eentjes en nulletjes. Er zijn geen individuele papiertjes die gewatermerkt kunnen worden. Elektronisch geld was makkelijk eindeloos te kopi\u00ebren, en dat was lastig te voorkomen zonder centrale autoriteit die de transacties bijhield en goedkeurde.<\/p>\n<h5>Het vertrouwen van wiskunde<\/h5>\n<p class=\"tekst\">In 2009 verscheen er een artikel op internet van ene Satoshi Nakamoto. Hij wist cryptografie, digitale handtekeningen en <span class=\"Cursief\">peer-to-peer<\/span> technologie samen te bundelen tot een waterdicht geldsysteem dat niet afhankelijk was van een centrale bank of <span class=\"Cursief\">middle man<\/span>, waarin iedereen evenveel de baas was, en waarop je kon vertrouwen omdat alle transacties gecontroleerd en verzegeld waren volgens keiharde wiskundige regels.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Een belangrijk gereedschap was de \u2018cryptografische <span class=\"Cursief\">hash<\/span>\u2019, een soort geheimtaal die zo gemaakt is dat de code van een stuk tekst altijd even lang is. In het geval van de bitcoin een code van 64 cijfers en getallen. De vertaling van \u00e9\u00e9n woord, of zelfs leesteken, is 64 letters en cijfers lang. De hele Bijbel in codetaal is \u00f3\u00f3k 64 letters en cijfers lang. Aan het codewoord is niet te zien of het staat voor een letter of voor de gehele inhoud van de Encyclopedia Britannica.<\/p>\n<blockquote><p>Als je ook maar \u00e9\u00e9n letter in \u00e9\u00e9n van die documenten verandert, verandert de hele ketting die erop volgt. Dit is het principe van de blockchain.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Het is onmogelijk om aan de hand van de code te zien wat de brontekst is. W\u00e9l is het zo dat als je maar \u00e9\u00e9n komma verschuift in de hele Bijbel, de <span class=\"Cursief\">hash <\/span>compleet anders wordt. Als je nu van een document de hashcode berekent, en die als eerste regel in een ander document afdrukt, en van dit nieuwe samengestelde document weer de hashcode berekent om die weer als eerste regel in een derde document te gebruiken, enzovoort, koppel je de documenten aan elkaar.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Als je ook maar \u00e9\u00e9n letter in \u00e9\u00e9n van die documenten verandert, verandert de hele ketting die erop volgt. Dit is het principe van de blockchain. Elke minuscule verandering is meteen duidelijk. Door dezelfde documenten over veel computers te verspreiden en continu met elkaar te vergelijken, wordt bedrog moeilijk. <span class=\"Cursief\">Vires in numeris<\/span> (kracht in getallen), noemden de eerste bitcoin-enthousiastelingen het. Als het op geld aankomt, kan alleen maar de wiskunde vertrouwd worden.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Kort na de introductie van de bitcoin kregen velen in de gaten dat de doorbraak niet zo zeer het anonieme geldsysteem was, maar de achterliggende technologie. De gedeelde database waarover iedere deelnemer evenveel te zeggen had: de blockchain. Het was een verschuiving van het vertrouwen van mensen naar het vertrouwen van wiskunde.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_640 wp-image-409547\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/USA_Primavera_De_Filippi_2018_00184B-640x959.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/USA_Primavera_De_Filippi_2018_00184B-320x480.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/USA_Primavera_De_Filippi_2018_00184B-640x959.jpg 640w\" alt=\"Blockchain\" width=\"640\" height=\"959\" \/><\/p>\n<h5>Planto\u00efde huurt kunstenaar<\/h5>\n<p class=\"tekst\">De Frans-Italiaanse Primavera De Filippi is onderzoeker bij het National Center of Scientific Research (CNRS) in Parijs, maar verblijft in Boston bij het Bergman-Klein Center for Internet &amp; Society aan de Harvard universiteit. Volgens <span class=\"Cursief\">Fortune<\/span> is ze een van de belangrijkste denkers die zich bezighouden met de blockchain. \u2018Ik was al <span class=\"Cursief\">geek <\/span>voordat ik jurist was,\u2019 zegt ze over de telefoon. De Filippi dook diep in de juridische consequenties van peer-to-peer netwerken als BitTorrent en raakte zo ge\u00efnteresseerd in de blockchain-technologie.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Naast de meest fantastische toepassingen zag ze ook donkere mogelijkheden. Als iemand anoniem een <span class=\"Cursief\">smart contract<\/span> verspreidde met gestolen liedjes, wie was er dan aansprakelijk? En hoe was het te stoppen? Bij de peer-to-peer dienst Napster waren er nog mensen die het netwerk beheerden en die de algoritmes konden veranderen. Wat na een rechtszaak ook gebeurde. Bij een blockchain is dat onmogelijk. Als blockchain de wereld ging veranderen, was het belangrijk dat de nieuwe technologie goed gebruikt ging worden. Maar als het woord \u2018blockchain\u2019 valt, stoppen de meeste mensen met denken. Dat frustreerde De Filippi. Gelukkig had ze een geheim wapen. De Filippi is naast jurist ook kunstenaar. En om haar verhaal tastbaar te maken, cre\u00eberde ze de planto\u00efde.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De planto\u00efde bestaat uit twee gedeelten. Het eerste is zijn lichaam in de echte wereld, een robotplant gemaakt van metaal. Het tweede is de \u2018ziel\u2019 van de planto\u00efde, die leeft op het internet in de vorm van een computerprogramma, dat op heel veel verschillende computers draait die aangesloten zijn op het blockchainplatform Ethereum.<\/p>\n<blockquote><p>De populairste blockchainapplicatie is Cryptokitties. Via de blockchain wordt bijgehouden wie de eigenaar van een digitale kat is.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">De planto\u00efde kent drie fases. In de eerste fase bedelt hij om geld. Door bewegingen te maken of met lampen te flikkeren, probeert hij de aandacht te trekken en mensen over te halen om bitcoins over te maken. Als de plant genoeg bitcoins heeft opgehaald, komt hij in de tweede fase. De plant wil paren. \u2018Kunstenaars kunnen idee\u00ebn en voorstellen indienen over hoe ze de volgende planto\u00efde willen maken.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Vervolgens kunnen de mensen die bitcoins gedoneerd hebben stemmen op de verschillende voorstellen. De planto\u00efde huurt de kunstenaar in die de meeste stemmen krijgt. Deze krijgt de opdracht om een planto\u00efde te cre\u00ebren. Er zijn er inmiddels twaalf gemaakt.\u2019 De maker krijgt een percentage van het geld dat naar de planto\u00efde gaat.<\/p>\n<p class=\"tekst\">In de derde fase krijgt de planto\u00efde een deel van de donaties van zijn afstammelingen, een prikkel om de kunstenaar te motiveren om zijn planto\u00efde zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Hoe meer afstammelingen, hoe meer royalty\u2019s de maker krijgt. Iedere planto\u00efde functioneert als een autonome entiteit. Als een planto\u00efde eenmaal gemaakt is, hoeft hij naar niets of niemand meer te luisteren, zelfs niet naar zijn maker.<\/p>\n\n<div class=\"newsletter-teaser bg-gray\">\n    <div class=\"teaser__content__container\">\n                    <div class=\"teaser__header\">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n        \n                    <div class=\"teaser__text\">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n            <\/div>\n\n    <div class=\"teaser__btn__container\">\n                    <div class=\"teaser__btn\">\n                <a class=\"btn btn--rounded btn--white-bg\" \n                    href=\"\/service\/nieuwsbrieven\"\n                    data-ga-category=\"banner-newsletter-button\" \n                    data-ga-label=\"Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.\" \n                    data-ga-action=\"clicked\">Ja, dit wil ik ><\/a>\n            <\/div>\n            <\/div>\n<\/div>\n<h5>Snoepautomaat<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Alle stappen liggen vast in een computerprogramma. Deze software is autonoom en gedistribueerd over alle knooppunten die meedoen om het onderliggende netwerk te steunen. Hetzelfde programmaatje loopt op alle computers. En de blockchain is een waarborg dat aan de computerprogramma\u2019s niet wordt gesleuteld. Door de eigenschappen van een blockchain is er geen machtige persoon of organisatie die het programma kan laten stoppen. Om iets te veranderen, is de meerderheid van de deelnemers nodig.<\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Er zijn drie verschillende categorie\u00ebn blockchaintoepassingen,\u2019 doceert De Filippi, \u2018allereerst zijn er de cryptomunten en financi\u00eble applicaties, zoals de bitcoin.\u2019 En, zoals dat gaat op internet: er zijn katten. De populairste blockchainapplicatie is CryptoKitties. Via de blockchain wordt bijgehouden wie de eigenaar van een digitale kat is. De katten kunnen verschillende vormen en kleuren aannemen, op basis van een genoom van 256 bits. Katten kunnen kleintjes krijgen. De baasjes bepalen welke katten kleintjes krijgen. Je kunt voor de kittens zorgen, ze goed laten opgroeien en weer verkopen. In mei werd er een kat via Christie\u2019s in New York verkocht voor 140.000 dollar.<\/p>\n<blockquote><p>Een <em>smart contract<\/em> is te vergelijken met een snoepautomaat. Je hoeft de intentie van een snoepautomaat niet te wantrouwen.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">De tweede categorie van blockchainapplicaties zijn logboeken, die processen en productieketens in kaart brengen. Via de blockchain kan gedocumenteerd worden hoe een sinaasappel van de boom, via een container, een perserij, een verpakkingenfabriek en een distributiecentrum, als sinaasappelsap in jouw supermarkt komt. In een database kan elke stap onomkeerbaar worden vastgelegd. \u2018Het blijft natuurlijk onmogelijk om te weten of de sinaasappel die je in handen hebt de goede sinaasappel is,\u2019 zegt De Filippi, \u2018sinaasappels zijn inwisselbaar. Wat wel vastligt, is dat bepaalde transacties hebben plaatsgevonden.\u2019 Als mensen zeggen dat de sinaasappels niet bespoten zijn, dan kun je gaan checken bij alle schakels in de blockchain of er niet een bedrijf tussen zit waar gif gebruikt wordt.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De derde categorie is die waar de echte opwinding over is: de gedecentraliseerde organisaties, zoals de planto\u00efde. Ze werken met <span class=\"Cursief\">smart contracts. <\/span>Een smart contract is te vergelijken met een snoepautomaat. Je hoeft de intentie van een snoepautomaat niet te wantrouwen. Als je er geld in gooit, gaat er een technisch mechanisme in werking dat ervoor zorgt dat jij een rol snoep krijgt als je genoeg geld in de automaat hebt geduwd. Een apparaat opereert helemaal zonder menselijke interactie.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Ze zijn zelfvoorzienend en kunnen geld vragen aan gebruikers voor de diensten die ze leveren, zodat het algoritme anderen weer kan betalen voor het gebruik van rekenkracht, bijvoorbeeld. Een eenvoudig voorbeeld van een smart contract is als je de opdracht geeft om de rekening van een kind aan te vullen als die onder een bepaald bedrag komt. Maar er zijn veel ingewikkelder smart contracts denkbaar.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Het is mogelijk om applicaties als Airbnb, Facebook of Uber te schrijven op de blockchain. Het verschil is dat deze programma\u2019s dan volledig autonoom lopen, zonder dat er een Mark Zuckerberg is die de baas speelt, of een programmeur die snode algoritmes programmeert om jouw gewoontes in kaart te brengen. De blockchain geeft mogelijkheden voor sociale media of ruilplatforms, die helemaal van de gebruikers zelf zijn. De computercodes zijn voor iedereen transparant, zijn niet te veranderen, en ze functioneren autonoom.<\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Het werkt hetzelfde als gewone software; het draait alleen niet op \u00e9\u00e9n server, het draait in de blockchain,\u2019 zegt De Filippi. \u2018Het is net als bij een gewone app: als je een app gemaakt hebt, moet je mensen zo ver krijgen om jouw software te gebruiken. Uiteindelijk is het niet heel anders dan bij de traditionele applicaties. Het enige is dat de <span class=\"Cursief\">backend<\/span> de structuur heeft van de blockchain. De meeste applicaties hebben een web-interface die communiceert met de blockchain. De gebruiker heeft alleen interactie met de actuele content. Je moet wel een ethereum-<span class=\"Cursief\">wallet<\/span> gebruiken, bijvoorbeeld via Metamask, een soort poort naar het ethereumnetwerk.\u2019<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_640 wp-image-409549\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/USA_Primavera_De_Filippi_2018_00164-640x959.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/USA_Primavera_De_Filippi_2018_00164-320x480.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/USA_Primavera_De_Filippi_2018_00164-640x959.jpg 640w\" alt=\"Blockchain\" width=\"640\" height=\"959\" \/><\/p>\n<h5>Wisdom of the crowd<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Toen mensen als de Russisch-Canadese Vitalik Buterin (24) als eersten het idee van de Decentralized Autonomous Organisation (DAO) voorstelden, leidde dat aanvankelijk tot euforie. De cypherpunks zagen weer de droom van een vrij en open internet, zoals het ooit was in de jaren negentig van de vorige eeuw.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De blockchain maakte niet alleen een gedecentraliseerde bank mogelijk, maar ook een gedecentraliseerde beurs, een gedecentraliseerde overheid en zelfs een gedecentraliseerde wet, die De Filippi in het boek <span class=\"Cursief\">Blockchain and the Law<\/span> (dat ze samen met Aaron Wright schreef) de <span class=\"Cursief\">lex cryptographica<\/span> noemde. Een wet die buiten de overheden omgaat. De regels die vastliggen in de computercode gaan een heel eigen leven leiden.<\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018De lex cryptographica is de extreme uitdrukking van de <span class=\"Cursief\">rule of code. <\/span>Op Facebook worden computerprogramma\u2019s beheerd door het bedrijf Facebook. Facebook is gereguleerd door de staat, en moet zich houden aan de wet. In lex cryptographica opereert de <span class=\"Cursief\">rule of code <\/span>onafhankelijk en autonoom, wat betekent dat de regels van de wet die niet kunnen raken.\u2019 Het is alsof je je buiten de territoriale wateren begeeft.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De Zweedse Susanne Tarkowski Tempelhof stichtte al BitNation, \u2019s werelds eerste gedecentraliseerde grenzeloze natie die werkt op basis van DAO\u2019s. BitNation werkt inmiddels samen met Estland om een digitale notarisdienst op te zetten en is ook partner van Liberland, zeven vierkante kilometer tussen Servi\u00eb en Kroati\u00eb, waar de Tsjechische politicus en activist V\u00edt Jedli\u010dka zijn eigen land stichtte.<\/p>\n<p class=\"tekst\">DAO\u2019s kunnen een geweldige manier zijn om grote groepen mensen te laten samenwerken zonder dat iemand de baas is. En dat is niet alleen maar goed. Sommige groepen zullen de DAO\u2019s gebruiken om de wet te ontduiken. Pokereum bijvoorbeeld is een pokerspel dat draait op de blockchain en nu in demoversie al draait. Het is een service die onmogelijk door een individu op te heffen is, ook al voldoet hij niet aan de wet.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De Filippi ziet nog meer donkere wolken opdoemen. \u2018Google maar eens op \u201cassassination market DAO\u201d,\u2019 zegt ze cryptisch.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Het wordt ook wel <span class=\"Cursief\">wisdom of the crowd<\/span> genoemd. Als je een grote pot knikkers neerzet, blijken individuen dat aantal slecht te kunnen schatten. Maar neem je het gemiddelde van de schatting van veel personen, dan blijkt dat aantal vaak een heel redelijke schatting. Economen zijn al langer in dit gegeven ge\u00efnteresseerd, en <span class=\"Cursief\">pools<\/span> van mensen die voorspellingen doen over de olieprijs, de waarde van de bitcoin of tot wanneer Trump president blijft, blijken een betere voorspellende waarde te hebben dan de voorspelling van \u00e9\u00e9n deskundige. De verklaring die hier weleens voor gegeven wordt, is dat de mensen gezamenlijk over veel meer kennis beschikken \u2013 toegang tot veel meer data hebben \u2013 dan \u00e9\u00e9n individu.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Sinds kort bestaat het blockchain-orakel Augur. Augur is opgezet door de Forecast Foundation. Je kunt er wedden op de blockchain. Op het succes van een nieuw product, of de uitkomst van een verkiezing. Degene die het goed raadt, kan een bedrag aan etheriums naar zijn wallet zien komen.<\/p>\n<blockquote><p>De toekomst wordt griezelig als je bedenkt wat er kan gebeuren als een land als China blockchain-technologie omarmt.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Voorspellingen hebben vaak een zelfvervullend karakter en worden daarom nogal eens gemanipuleerd. Met een blockchain kan dat niet. Maar dit heeft ook een onbedoelde consequentie. Deze zomer doken er grimmige voorspellingen op, zoals: \u2018<span class=\"Cursief\">Will Donald Trump be killed at any point during 2018<\/span>?\u2019 Als je inzet op een honderd procent kans dat iemand Trump vermoordt, en Trump wordt vermoord, dan kun je veel geld verdienen. Het kan de situatie cre\u00ebren dat iemand heel veel geld kan verdienen als Trump vermoord wordt, wat iemand ertoe kan aanzetten te zorgen dat Trump wordt vermoord. De afrekening gaat automatisch en anoniem.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Het wordt een assassination market genoemd. Er zijn nu ook al assassination markets voor Jeff Bezos, Warren Buffet en Betty Whites. Spreeuwen in zwermen kunnen donkere wolken maken.<\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018DAO\u2019s zijn voor een regering heel moeilijk te reguleren,\u2019 zegt De Filippi. Toch zijn er manieren. Met het combineren van databases is het mogelijk om gebruikers van bepaalde netwerken te de-anonimiseren en medeaansprakelijk te maken voor bijvoorbeeld het instandhouden van een illegaal goknetwerk. Ook is het mogelijk om internetproviders te verplichten om bepaalde blockchaindiensten weg te filteren, zoals nu al China gebeurt met pornografisch en politiek gevoelig materiaal. En er kan gedacht worden aan een systeem waarbij een ontwikkelaar van DAO\u2019s een vergunning moet hebben.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De toekomst wordt griezelig als je bedenkt wat er kan gebeuren als een land als China blockchain-technologie omarmt. \u2018De regering kan iemand dwingen om interactie te hebben met de blockchain door een stel <span class=\"Cursief\">smart contracts<\/span> te maken die mensen moeten gebruiken om overheidsdiensten te krijgen. \u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Of, zoals in de laatste alinea van <span class=\"Cursief\">Blockchain and the Law<\/span> staat geschreven: \u2018Gedecentraliseerde applicaties gebaseerd op de blockchain kunnen ons bevrijden van de tirannie van gecentraliseerde tussenpersonen en autoriteiten, maar deze bevrijding kan de hoge prijs hebben van een veel grotere bedreiging \u2013 dat van vallen onder het juk van de tirannie van een computerprogramma.\u2019<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<p class=\"tekst\">Primavera De Filippi &amp; Aaron Wright, <em>Blockchain and the Law<\/em>, Harvard University Press<\/p>\n<\/div>\n\n<div class=\"newsletter-teaser bg-gray\">\n    <div class=\"teaser__content__container\">\n                    <div class=\"teaser__header\">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.<\/div>\n        \n                    <div class=\"teaser__text\">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je \u00e9\u00e9n artikel helemaal gratis.<\/div>\n            <\/div>\n\n    <div class=\"teaser__btn__container\">\n                    <div class=\"teaser__btn\">\n                <a class=\"btn btn--rounded btn--white-bg\" \n                    href=\"\/service\/nieuwsbrieven\"\n                    data-ga-category=\"banner-newsletter-button\" \n                    data-ga-label=\"Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.\" \n                    data-ga-action=\"clicked\">Ja, dit wil ik ><\/a>\n            <\/div>\n            <\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Programmerend kunstenaar en juriste Primavera de Filippi gebruikt de planto\u00efdes die ze cre\u00eberde \u2013 autonome, bitcoin-etende, zich vermenigvuldigende plantrobots \u2013 als illustratie van de schoonheid \u00e9n de donkere kanten van een Distributed Autonomous Organisation (DAO). <\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-407537","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Gerard Janssen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/407537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=407537"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/407537\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Gerard Janssen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=407537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=407537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}