{"id":407079,"date":"2018-10-14T03:51:17","date_gmt":"2018-10-14T01:51:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=407079"},"modified":"2019-02-13T14:53:10","modified_gmt":"2019-02-13T13:53:10","slug":"jetta-goudal-diva","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/jetta-goudal-diva\/","title":{"rendered":"Waarom bijna niemand deze Nederlandse Hollywoodster uit de \u2018roaring twenties\u2019 kent"},"content":{"rendered":"

Schrijver Erik Brouwer\u00a0kwam de hoofdpersoon van Diva\u00a0<\/em>op het spoor\u00a0toen hij in 2009 voor zijn boek Spartacus<\/em>, de familiegeschiedenis van twee joodse olympi\u00ebrs<\/em>\u00a0met een familielid van de turnster Isodore Goudeket sprak. Dit familielid vertelde over de voorname familie Goudeket en ook \u2018walgend\u2019 over zijn verre nicht Julie Henriette, een Hollywooddiva uit de tijd van de zwijgende film. Brouwer ging op het internet op zoek naar deze Julie Goudeket, maar kon niets vinden.<\/p>\n

Toen hij een dag later zijn aantekeningen nog een keertje doorlas, bleek dat ze ook bekend stond als Jetta Goudal. En onder die naam vond hij tal van verwijzingen. Ze zou een femme fatale zijn geweest. Een ster die beweerde dat ze was geboren in Versailles, maar ook de strijd aan was gegaan met Cecil B. DeMille, studiobaas en halfgod van Hollywood. Ze heeft als enige Nederlands actrice een tegel op de Hollywood Walk of Fame.<\/p>\n\n

\n
\n
Messcherp en bloedstollend<\/div>\n \n
Ontvang het hele jaar door onze nieuwsbrief over spannende detectives en de akeligste thrillers.<\/div>\n <\/div>\n\n
\n
\n Schrijf je in ><\/a>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n

Wie was deze vrouw? Hoe kon het dat er in Nederland niets over haar bekend was? In de jaren tachtig was er door Hans Vogel van Het Parool<\/em> onderzoek naar Jetta Goudal gedaan en hij had vastgesteld dat ze was geboren in Amsterdam. Hij schreef er in 1985 een stuk over met als kop: \u2018Jetje: Niks Parijs, Plantage Middenlaan!\u2019 Maar Vogel stierf in 1999 en ook andere onderzoekers die zich met de zaak hadden beziggehouden gingen dood. Jetta Goudal raakte in de vergetelheid.<\/p>\n

Journalisten van de lange adem<\/h5>\n

Brouwer besloot de handschoen op te pakken en de zaak grondig uit te zoeken. Met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten (lang leve dit fonds, een zegen voor journalisten van de lange adem) dook hij de archieven in. Ook spoorde hij de nicht van Jetta Goudal op. Deze Gertrude Zeehandelaar-Beffie was met \u00e9\u00e9n van de laatste schepen naar Cuba gevlucht voor de nazi’s en van daaruit naar de VS gegaan waar ze een nieuw leven had opgebouwd.<\/p>\n

https:\/\/youtu.be\/ycdPTVbVWf8<\/p>\n

Gertrudes tante Jetta, die in de jaren veertig een jetset-leven leidde in Hollywood, wilde niets met haar nichtje te maken hebben en reageerde niet op haar brieven. Jetta had al die jaren haar Nederlandse \u2013 en vooral ook haar joodse \u2013achtergrond verdonkeremaand. In Amerikaanse kranten en tijdschriften was jarenlang gespeculeerd over het mysterieuze verleden van deze diva, en ze zat blijkbaar niet te wachten op een aan de holocaust ontsnapt nichtje.<\/p>\n

Voor Brouwer was Getrude de enige verbinding met een wereld die verder uit schimmen bestond. Jetta\u2019s verdere familie was omgekomen in de concentratiekampen en de acteurs, actrices, filmbazen en anderen die het Hollywood van de jaren twintig bevolkten waren allang gestorven. Jetta zelf overleed in 1985 op 94-jarige leeftijd.<\/p>\n

Diva<\/em> is vaardig geschreven en dendert voort als een psychologisch drama van de bovenste plank.<\/p><\/blockquote>\n

Desondanks mag het resultaat van Brouwers zoektocht er zijn. Hij vond een schat aan informatie. Jetta bleek her en der archieven te hebben ondergebracht en gaf talloze interviews. Diva<\/em> is vaardig geschreven en dendert voort als een psychologisch drama van de bovenste plank. Het is een verhaal in de beste Hollywood-traditie: meisje uit Amsterdam ontsnapt aan haar orthodox-joodse milieu, gaat naar New York, valt daar op met haar bijzondere kleding en levensstijl, belandt in de filmwereld en groeit uit tot een echte vamp in de zwijgende film. We maken kennis met een hoogst intelligente vrouw die een brandende ambitie heeft en zich vanuit het niets in een paar jaar een weg baant in de glitter- en glamourwereld van de roaring twenties<\/em>.<\/p>\n

Jetta verhulde dat ze joods was<\/h5>\n

In die jaren had Jetta Goudal, zoals ze zichzelf inmiddels liet noemen, geen enkel contact met haar familie in Amsterdam. Haar films werden wel vertoond in Amsterdamse theaters en ook werd in de Nederlandse pers geschreven over \u2018onze Jet\u2019 die een groot actrice is geworden, maar haar ware levensverhaal drong niet door aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Daar bleef Goudal zich hardnekkig voordoen als een actrice van Franse komaf, inclusief Frans accent. Ook verhulde ze dat ze joods was. Dat laatste is niet onbegrijpelijk: antisemitisme tierde welig, ook in het Amerika van de jaren twintig.<\/p>\n

Jetta was eigenzinnig en niet bang: ze onderhandelde met de grote filmbaas Cecil B. DeMille over de filmrollen die ze moest spelen. Ze vond de scenario\u2019s ondermaats, de regisseur niet goed, of haar kleding niet passend. Met DeMille had ze een ingewikkelde werkverhouding, zo blijkt uit de correspondenties die Brouwer boven water heeft gehaald. Van de ene kant neemt DeMille heel wat van haar suggesties over, maar haar bemoeizucht en overheersende karakter leidden ook tot flinke aanvaringen op de filmset.<\/p>\n

Jetta werd een stokebrand en een \u2018wilde kat\u2019 genoemd, maar ze kreeg ook laaiende recensies.<\/p><\/blockquote>\n

Een columnist van The Los Angeles Times<\/em> schreef over Goudal dat ze \u2018in negen van de tien gevallen\u2019 gelijk had en een vrouw was met \u2018superieure intelligentie\u2019, maar dat ze werd beperkt door \u2018een bepaald soort wantrouwen\u2019 in het door mannen gedomineerde filmwereldje. De conflicten op de set lekten uit naar de pers en ze werd een stokebrand en een ‘wilde kat’ genoemd. Maar ze kreeg ook laaiende recensies. Na de premi\u00e8re van de \u2013 totaal vergeten \u2013 film White Gold<\/em> in het Roxy-theater in Los Angeles met zesduizend toeschouwers schreef een recensent: \u2018Het zal niet lang duren voor ze de beroemdste dramatische actrice van ons land zal zijn.\u2019<\/p>\n

Niet langer de zwijgende vamp<\/h5>\n

Een paar maanden later ontstond er een hevig conflict tussen Goudal en De Mille, de producent die ze in haar brieven steeds liefkozend \u2018pappa\u2019 had genoemd. DeMille’s mensen hadden genoeg van de dwarse actrice en hij besluit haar te ontslaan. Een medewerker hield haar een document voor en zegt dat ze bij het kruisje moet tekenen. Ze weigerde en begon een rechtszaak. Vanaf dat moment was ze niet langer de zwijgende vamp, maar ontpopte ze zich tot een activiste die in opstand kwam tegen het studio-systeem.<\/p>\n

Het leverde haar de bijnaam \u2018de Bolsjewiste van Hollywood\u2019 op. Volgens haar advocaat had ze 95 procent kans om de rechtszaak te winnen, maar: \u2018Je zult geen studio meer vinden om voor te werken.\u2019 Ze zette door en won de zaak in eerste aanleg \u00e9n in hoger beroep. Later zou ze zich ook laten gelden als aanjager van de oprichting van een vakbond voor medewerkers van filmstudio\u2019s in Hollywood.<\/p>\n

\u2018Het probleem is dat God me hersens gaf, had hij dat niet gedaan dan was ik veel beter af geweest.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

In de jaren die volgden werd Jetta inderdaad geboycot, precies zoals haar advocaat had voorspeld, ze speelde nog maar een enkele keer een filmrol, en nooit meer als leading lady<\/em>. \u2018Het probleem is dat God me hersens gaf,\u2019 zei ze in een interview. \u2018Had hij dat niet gedaan dan was ik veel beter af geweest.\u2019 Gelukkig liep het goed af met Jetta Goudal; ze trouwde met de beroemdste binnenhuisarchitect van Hollywood, hielp hem bij het inrichten van huizen en sleet de rest van haar leven in luxe.<\/p>\n

Met haar familie nam ze nooit contact op, ook niet toen in Europa de Jodenvervolging begon. Ze stak als gezegd geen vinger uit naar haar nichtje die de nazi\u2019s was ontvlucht en in New York was beland. Toen Jetta na de oorlog werd benaderd vanwege de erfenis van haar overleden vader (hij stierf op hoge leeftijd in zijn eigen bed in 1942, vlak voor de deportaties begonnen) weigerde ze die. Verder weigerde \u00fcberhaupt te erkennen dat ze was geboren als Julie Henriette Goudeket en gaf te kennen dat ze for<\/em> once and for all<\/em> met rust gelaten wilde worden. De diva Jetta Goudal was zo in haar eigen sprookje gaan geloven dat ze niets meer met haar verleden te maken wilde hebben. En daarin ging ze heel ver.<\/p>\n

\n

Diva. Het onthullende verhaal over hoe Amsterdamse Jetje heel Hollywood op stelten zette en een wereldberoemde filmster werd<\/a>\u00a0<\/em>van Erik Brouwer verschijnt 19 oktober bij Uitgeverij Bern.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Schrijver Erik Brouwer\u00a0kwam de hoofdpersoon van Diva\u00a0op het spoor\u00a0toen hij in 2009 voor zijn boek Spartacus, de familiegeschiedenis van twee joodse olympi\u00ebrs\u00a0met een familielid van de turnster Isodore Goudeket sprak. Dit familielid vertelde over de voorname familie Goudeket en ook \u2018walgend\u2019 over zijn verre nicht Julie Henriette, een Hollywooddiva uit de tijd van de zwijgende […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-407079","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Harm Ede Botje","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/407079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=407079"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/407079\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Harm Ede Botje","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=407079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=407079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}