{"id":405229,"date":"2018-09-24T15:20:55","date_gmt":"2018-09-24T13:20:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=405229"},"modified":"2019-02-13T14:53:29","modified_gmt":"2019-02-13T13:53:29","slug":"poeziepodcast-27-maria-barnas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/poeziepodcast-27-maria-barnas\/","title":{"rendered":"Po\u00ebziepodcast 27: Een oefening in om je heen kijken met Maria Barnas"},"content":{"rendered":"<p><iframe src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/503009553&amp;color=%23ec1c27&amp;auto_play=false&amp;hide_related=true&amp;show_comments=false&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;show_teaser=false\" width=\"100%\" height=\"166\" frameborder=\"no\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p>Bij Splendor was het feest vanwege het vijfjarig bestaan, dus alle zalen waren bezet. Gelukkig is mijn gast deze maand een fondsgenoot van me bij uitgeverij Van Oorschot, dus daar konden we terecht in een gezellig achterkamertje. Hoewel het in zo\u2019n bedrijvige uitgeverij natuurlijk wel wat rumoeriger is dan in de goed ge\u00efsoleerde zalen van Splendor, heeft het ook wel iets gezelligs.<\/p>\n<p><u><a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/poeziepodcast-26-emma-crebolder\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Vorige maand<\/a><\/u> sprak ik, ook al in een rumoerige omgeving, met Emma Crebolder. We waren toen live te bewonderen op het Zomerparkfeest in Venlo, waar Emma behalve een gedicht van haarzelf ook een gedicht van Maria Barnas las. Bij thuiskomst lag haar nieuwe bundel <em>Nachtboot <\/em>op de deurmat, wat ik maar gewoon als een teken heb opgevat en zodoende zit ik deze maand met Maria Barnas aan tafel.<\/p>\n<p>Voor we een gedicht uit Nachtboot gaan bespreken leest Maria eerst een gedicht van Monika Rinck, die niet mijn gast van volgende maand zal zijn want ik blijf niet aan de gang, maar wel dit prachtige, al even mooi door Miek Zwamborn vertaalde gedicht heeft geschreven:<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<h5>Het meer<\/h5>\n<p>Horen jullie dat, zo honen honingprotocollen, die twee jonge mannen<br \/>\nstaken van wal op een trampoline. Die had een verend dek<br \/>\nwaarop zij lagen, drie masten en ja, die masten tilden en kiepten<br \/>\nhet ding op zijn kant, en nee, die twee vielen niet overboord.<br \/>\nEerst zag ik dat alles van onderaf, toen was ik alg. Daarna zag ik het<br \/>\ngestreept van opzij, toen was ik riet. Later toen ik hemel was,<br \/>\nzag ik die twee van bovenaf. Zij zeilden punterend en vlot, schenen<br \/>\nhet in de vingers te hebben. Maar daarna zag ik hoe ze kiepten en zonken!<br \/>\nHet meer sloot de trampoline in zijn hart. Toen dat geschiedde, was ik<br \/>\noever. Ik zweer het, het meer was ik nooit! Wat moest ik doen?<br \/>\nIk werd grond en groef mij het meer in. Daarna snelde ik terug,<br \/>\nja bijna als een trampoline en spuwde die twee met een hoge boog<br \/>\nop de promenade. Het meer kwam tot zichzelf, stroomde weer in mij samen.<br \/>\nAlleen het riet, verder niets, verroerde zich. De hemel rustte daarboven.<\/p>\n<p>Monika Rinck, uit: <em>Honingprotocollen<\/em>. Vertaald door Miek Zwamborn. Perdu, 2015.<\/p>\n<\/div>\n<p>Maria koos dit gedicht omdat het na lezing van <em>Honingprotocollen<\/em> zo was blijven hangen. Het beeld van de twee mannen die op een trampoline een meer gaan bevaren spreekt inderdaad erg tot de verbeelding, en daarnaast zie ik een overeenkomst tussen de rol van de ik in dit gedicht en wat Emma en ik vorige maand over het gedicht van Maria zeiden: dat het draait om heel zorgvuldig kijken. Monika Rinck gaat in dit gedicht nog een stapje verder en geeft de ik verschillende camerastandpunten, en zelfs verschillende gedaantes om maar alle aspecten van wat er gebeurt goed te kunnen registreren. En tegelijk zit er een vreemd soort verantwoording in, alsof de ik uit wil leggen geen aandeel te hebben gehad, of juist een goedaardige rol te hebben gespeeld.<\/p>\n<p>Ook het gedicht van Maria zelf is weer een oefening in goed om je heen kijken, want het beschrijft een wandeling door Maria\u2019s tijdelijke woonplaats Berlijn, die ze optekende terwijl ze alweer terug in Nederland was en met koorts in bed lag. Het is een heel lang gedicht in tien afdelingen waarin, werkelijk zoals op straat, een bont pluimage aan Berlijnachtigheden voorbij trekt.<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<h5>Gute Nacht Einsamkeit<\/h5>\n<p>I<br \/>\nHet is de dag dat ik begin met schrijven<br \/>\nin boeken met een potlood weliswaar<br \/>\nmaar met een scherpe punt<br \/>\nen in velerlei opzicht onomkeerbaar.<\/p>\n<p>Het is <em>Der Untergeher<\/em> de eerste roman<br \/>\ndie ik lees in het Duits<br \/>\nwaarin ik in de kantlijn<br \/>\nmogelijkheden plaats als in een vaas.<\/p>\n<p>Het is de taal die ik mij woorden<br \/>\nsprokkelend in <em>Kreuzberg<\/em> eigen maak.<\/p>\n<p>Het is de <em>Nostitzstra\u00dfe<\/em> waar ik er veel vind.<br \/>\n<em>Gute Nacht Einsamkeit ich bin so gern allein mit dir<br \/>\n<\/em>heeft iemand netjes op de muur naast de cocktailbar<br \/>\ngeschreven waar geen mannen komen<br \/>\nalleen vrouwen die meisjes lijken.<\/p>\n<p>Het is de stad waar ik wel wil leven<br \/>\nmaar ik blijf steken bij <em>Klavierradikalismus<\/em>.<\/p>\n<p>II<br \/>\nIn de <em>Nostitzstra\u00dfe<\/em> lees ik ook: <em>Kohl und Holz<br \/>\n<\/em>in een gotische letter die afbladdert.<\/p>\n<p>Elke dag vraag ik in een kelder waar spullen zwemmen<br \/>\nin spullen naar de prijs van de oranje lamp<br \/>\neen bol in een bol die als de schaduw van een planeet<br \/>\nom de kleine man schuift die <em>heute drei\u00dfig Euro zegt<\/em>.<\/p>\n<p>Ik heb niet eens de helft daarvan<br \/>\nin mijn zak om ham voor mijn man<br \/>\nvan te kopen rauwe plakken<br \/>\nleven uit het Zwarte Woud.<\/p>\n<p>III<br \/>\nIk ben benieuwd welke aanbiedingen<br \/>\nvan <em>Tchibo<\/em> ik in de schappen van <em>Kaisers<\/em> aantref<br \/>\nen twijfel tussen de dubbelwandige mok<br \/>\nde beha met transparante plastic bandjes<br \/>\nen de sokken met noppen opdat je niet uitglijdt<br \/>\nen opdat je je veilig voelt in het algemeen<br \/>\nmocht je geen gladde vloer hebben<br \/>\nomdat je je kinderen liever in de gang<br \/>\nen de aaneengeschakelde kamers laat<br \/>\nfietsen dan langs de <em>Gneisenaustra\u00dfe<br \/>\n<\/em>die brullend en zonder omwegen<br \/>\nnaar het einde van Duitsland leidt.<\/p>\n<p>IV<br \/>\nIk raap enkele woorden op<br \/>\nbij <em>Kita Sonnenschein<\/em> waar kleuters<br \/>\nwordt ontraden moeilijke puzzels te doen<br \/>\nen Yussuf met de rode krullen en de stralende<br \/>\nlach me op kniehoogte omhelst<br \/>\nen vraagt of hij met mij mee mag<br \/>\nwaar zijn moeder bij staat<br \/>\nen het ruikt naar zure bloemkoolsoep.<\/p>\n<p>De kleuterleidster wast zich niet en waarom ook<br \/>\nze stinkt al zo lang en haar haren plakken<br \/>\ndaar hoeft ze helemaal niets aan te doen.<\/p>\n<p>V<br \/>\nSchrijven: dat ik gelukkig ben<br \/>\nmet een scherp geslepen potlood en een zo goed<br \/>\nals nieuw boek van de <em>Berliner B\u00fcchertisch<br \/>\n<\/em>om langzaam in te verdwijnen.<\/p>\n<p>Dat dit ook het leven ontwijken is<br \/>\nzie ik aan de grauwe vrouwen die in de <em>U-Bahn<br \/>\n<\/em>achter een opengeslagen boek schuilgaan.<\/p>\n<p>Wanneer ze het lezen kortstondig staken<br \/>\nom bijvoorbeeld een mueslireep met chocola<br \/>\nuit een shopper tussen hun tweedehandsschoenen<br \/>\nop te graven kan ik tot mijn schrik een haast<br \/>\nonmerkbare knik van verstandhouding ontwaren.<\/p>\n<p>VI<br \/>\nIk wil wel weten welk leven ik heb<br \/>\nontweken want tussen de regels<br \/>\nvan Berlijn lees ik niets dan leegte.<\/p>\n<p>Op weg naar het <em>Viktoriapark<\/em> langs de watermeloenen<br \/>\neen straat in die omhoog sluipt langs villa\u2019s uit sprookjes<br \/>\nen een muur waarop staat dat Konrad Zuse<br \/>\ner woonde krijg ik het idee dat verandering ophanden is.<\/p>\n<p>Ik krijg iets hoopvols wanneer ik langs de <em>Kita<\/em> wandel<br \/>\nmet de <em>Streichelzoo<\/em> waar je je kinderen<br \/>\nruim voor de geboorte moet inschrijven<br \/>\nen de achteringang neem van het welvende park<\/p>\n<p>waar alles wat smeult en gist en alles wat straalt<br \/>\nen magistraal is in Berlijn samenstroomt<br \/>\nin de liniaalrechte met keien omzoomde waterval.<\/p>\n<p>Ik zie niet of de waterval echt is.<br \/>\nIemand heeft hem bedacht.<\/p>\n<p>Het park dat wild en romantisch moest worden<br \/>\nals kon Goethe er dwalen is wild en romantisch<br \/>\nomdat niemand er onkruid wiedt of scherven schept.<\/p>\n<p>De vrouw die krijsend flessen stuksmijt op de paden<br \/>\nen tegen de auto\u2019s aan de rand van het park<br \/>\nkrijst dat ze ons nog komt halen.<\/p>\n<p>VII<br \/>\nIk wil vandaag niet naar de <em>Bergmannstra\u00dfe<br \/>\n<\/em>omdat ik bang ben dat er een man voor de ingang<br \/>\nvan de dm staat die iets weet over Jezus<br \/>\nmet alle gevolgen vandien maar ik moet<br \/>\nfoto\u2019s afdrukken van de waterval.<\/p>\n<p>Hij staat er. Wijdbeens.<br \/>\nEen hemel klokkend in zijn keel.<\/p>\n<p>Met de uitslaande angst<br \/>\ndat de werkelijkheid mij levend begraaft<\/p>\n<p>ontken ik dat de wereld is bedacht<br \/>\nen dat ik rondsluip in dit verhaal<br \/>\nals een moeizame lezer.<\/p>\n<p>En dan heb ik het nog niet eens gehad<br \/>\nover het futuristische park tussen de sporen<br \/>\nmet het gladde gras en de joggers<br \/>\ndie geen rondjes maar rechthoeken lopen.<\/p>\n<p>VIII<br \/>\nOf het huis waar de <em>S-Bahn<\/em> dwars<br \/>\ndoor de onderste verdieping jaagt.<\/p>\n<p>Of het technisch museum waar je al je kleingeld<br \/>\nin een razende turbine kunt werpen<br \/>\nen niemand weet waarom.<\/p>\n<p>Of het <em>Prinzenbad<\/em> waar je in de zomer lijf<br \/>\naan lijf staat in een dobberende massa<br \/>\ndie het bad van hoek tot hoek vult als pruimen<br \/>\nop een <em>Torte<\/em> met hoofden die loom en bedeesd<br \/>\nlachen om zoveel intimiteit om nadien <em>Pommes<br \/>\n<\/em>te eten met thee uit een echte beker<br \/>\nen niemand anders zijn blote buik verbergt.<\/p>\n<p>IX<br \/>\nDe bleke bovenbenen van de grauwe vrouwen<br \/>\nrusten als platte broden op de plastic stoelen.<\/p>\n<p>Wanneer ze langzaam rijzen<br \/>\nstaan de leesstoelen als steden<br \/>\nmet andermans leven gebutst in de huid.<\/p>\n<p>De vrouwen rollen me losjes<br \/>\nin hun sneldrogende handdoek<br \/>\nen nemen me onder de arm geklemd mee.<\/p>\n<p>X<br \/>\nLaat me met rust<br \/>\nzou ik wel tegen iemand willen zeggen<br \/>\nals er iemand was<br \/>\nom Laat me met rust tegen te zeggen.<\/p>\n<p>Maria Barnas, uit: <em>Nachtboot<\/em>, uitgeverij Van Oorschot, 2018.<\/p>\n<\/div>\n<p>Als Maria het gedicht een tweede keer voorleest struikelt ze een tweede keer over dezelfde strofe aan het begin. Op haar verzoek heb ik dat in de aflevering laten staan, net als een latere onderbreking waarin Maria en ik er even bij stilstaan dat Van Oorschot zo gezellig luidruchtig is. Martin Michael Driessen meldde zich voor de lunch en werd hartelijk aan de deur ontvangen. Een mooi moment voor ons om ook een punt achter ons gesprek te zetten en ook aan de lunchtafel aan te schuiven.<\/p>\n<p>Wie na het luisteren van deze aflevering nog geen genoeg heeft van mijn chaotische presenteerstijl kan over een paar dagen terecht bij de nieuwe aflevering van <u><a href=\"https:\/\/soundcloud.com\/lebowskipublishers\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lopen met Lebowski<\/a><\/u>, de podcast van uitgeverij Lebowski. Normaliter gaat redacteur Jasper Henderson daar een stukje wandelen met een auteur, maar deze maand hebben Dennis Gaens van <u><a href=\"https:\/\/www.ondercast.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ondercast<\/a><\/u> en ikzelf de boel overgenomen, en lopen we met oude Po\u00ebziepodcastbekende <u><a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/de-poeziepodcast-4-jonathan-griffioen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Jonathan Griffioen<\/a><\/u> naar het huis van oude Po\u00ebziepodcastbekende <u><a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/poezie-podcast-doesborgh-spreekt-vis\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dani\u00ebl Vis<\/a><\/u>. Deze maand dus extra veel gepraat over po\u00ebzie in extra veel podcasts.<\/p>\n<p>Maar dat is nog niet alles: als dank voor verrichte werkzaamheden mag ik van uitgeverij Lebowski vijf exemplaren van Jonathans nieuwe bundel <em>gedichten met een mazda 626 <\/em>weggeven aan de luisteraars van de Po\u00ebziepodcast. Stuur me een mailtje op <u><a href=\"mailto:poeziepodcast@gmail.com\">poeziepodcast@gmail.com<\/a><\/u> en vertel me waarom uitgerekend jij zo\u2019n bundel moet ontvangen, en dan komt het allemaal in orde.<\/p>\n<p>Tot slot: een stel lieve onderzoekers aan de Rijksuniversiteit Groningen zijn bezig met een onderzoek naar podcasts in Nederland. Daarvoor willen ze onder andere meer te weten komen over de luisteraars van deze podcast. Tot half oktober kan je <u><a href=\"http:\/\/bit.ly\/podcastonderzoek\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hier<\/a><\/u> klikken om bij te dragen aan het onderzoek door het invullen van een korte vragenlijst. Namens de onderzoekers alvast ontzettend bedankt!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bij Splendor was het feest vanwege het vijfjarig bestaan, dus alle zalen waren bezet. Gelukkig is mijn gast deze maand een fondsgenoot van me bij uitgeverij Van Oorschot, dus daar konden we terecht in een gezellig achterkamertje. Hoewel het in zo\u2019n bedrijvige uitgeverij natuurlijk wel wat rumoeriger is dan in de goed ge\u00efsoleerde zalen van [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-405229","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Daan Doesborgh","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/405229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=405229"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/405229\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Daan Doesborgh","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=405229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=405229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}