Satire in Birma<\/p>\n
Drie uur lang halen agenten van de Birmese geheime dienst het huis van een bekende dissident overhoop op zoek naar subversief materiaal. De verdachte ligt languit op zijn bed en kijkt naar The Departed, de film over politie en criminelen die elkaars organisaties infiltreren. Opgewonden ontdekken de agenten een computerscherm. Ze sjouwen hun buit triomfantelijk naar buiten en ook de dissident moet mee. Ondanks zijn angst voor wat hem te wachten staat heeft de arrestant binnenpret. De ogen en oren van de junta hebben zo weinig benul van apparatuur dat ze de harddrive achterlaten. Het klinkt als een van de vermaarde grappen van de Birmese komiek Zarganar. In werkelijkheid is het een sc\u00e8ne uit zijn eigen leven, toen hij in 2007 werd opgepakt vanwege zijn steun aan protesterende monniken.<\/p>\n
Zarganar betekent pincet of tangetje. Het pseudoniem verwijst naar zijn studie tandheelkunde. De echte naam van Birma’s bekendste komiek is Maung Thura (52). In het begin van de jaren tachtig verruilde hij de collegebanken voor het toneel. ‘Als tandarts kan ik de mond van \u00e9\u00e9n persoon tegelijk openen, maar met mijn grappen krijg ik vele monden open,’ motiveerde hij destijds zijn keuze. Hij specialiseerde zich in de anyeint, een traditionele theatervorm die een mengeling is van humor, dans en dialoog. Doorgaans figureert er een nar in die ongestraft de koning kan bespotten. In het zwaar gecensureerde klimaat was de traditie onder het stof geraakt. De rol van nar bleek Zarganar op het lijf geschreven. Zijn gewaagde politieke satire trok meteen een breed publiek. Voortdurend stelt hij het gebrek aan vrijheid, de corruptie en de onkunde van de autoriteiten aan de orde, vaak door ingenieuze dubbelzinnige woordspelingen. Het bracht hem al snel in aanvaring met het bewind. Zijn optredens werden regelmatig verboden en de pers mocht zijn naam niet noemen. Hij werd talloze keren opgepakt en zat bij elkaar elf jaar vast. Zijn laatste vonnis luidde vijfendertig jaar. In november 2011 kwam hij na drie jaar vrij dankzij een presidentieel pardon.<\/p>\n
Hij praat over al die arrestaties op de wat laconieke toon waarmee ook veel andere politieke gevangenen in Birma pijnlijke herinneringen op afstand houden en reduceren tot een anekdote. Een van zijn favoriete verhalen gaat over een verhoor over zijn contacten met de monniken die in 2007 in opstand kwamen. ‘Wie is hun leider?’ wilden zijn ondervragers weten. ‘Gautama’ (Boeddha), antwoordde Zarganar. De komiek ging achter de tralies maar zijn grap circuleerde binnen de kortste keren in heel Birma. Behalve komiek is Zarganar ook acteur en filmproducent. Hij haalde zich de ergernis van veel Birmese boeddhisten op de hals door als een van de zeer weinigen te pleiten voor meer rechten voor de vervolgde moslimminderheid, de Rohingya’s. Inmiddels geniet hij internationale faam. Zijn iPad loopt over met uitnodigingen uit alle werelddelen en zijn twee mobiele telefoons rinkelen zo onafgebroken dat hij niet meer opneemt als hij de nummers niet herkent.<\/p>\n
Zijn nieuwste theater Home ligt in een drukke straat in het hartje van Rangoon. Het moet een podium bieden voor stand-up comedy, een in Birma onbekende manier van optreden waar Zarganar tijdens een recente reis naar de Verenigde Staten door gegrepen werd.<\/p>\n
De afgelopen jaren ontving hij diverse internationale onderscheidingen en prijzen waaronder in 2012 die van het Prins Claus Fonds. Op 27 maart testte hij het nieuwe politieke klimaat met een mega-optreden aan de voet van de Shwedagon-pagode in Rangoon. Zelfs de keuze van de datum was een statement: de Dag van de Strijdkrachten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
De nar Zarganar stelt de onkunde van de autoriteiten woordspelig aan de orde.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-40513","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Minka Nijhuis","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/40513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=40513"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/40513\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Minka Nijhuis","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=40513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=40513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}