Kennelijk heeft Harari begrepen dat hij een toekomst aan het beschrijven was waar mensen er niet meer zo toe doen. Hij was even van de werkelijkheid losgeraakt. Hij is teruggekeerd uit de toekomst en heeft zich in zijn nieuwe boek 21 Lessons for the 21ste Century<\/em> weer in het hier en nu van mensen van vlees en bloed begeven. Mensen zijn niet meer alleen de speelbal van de algoritmen. Ze hebben weer gevoelens. \u2018Wanneer je die wegneemt blijf je zitten met een handvol moleculen\u2019, schrijft hij nu. Toch kan Harari het niet laten om de mens ook tot moleculen terug te brengen. Hij schept er een sardonisch genoegen in om mensen het \u2018product\u2019 van chemische processen te laten zijn. Alsof dat ergens goed voor zou zijn.<\/p>\n Mensen zijn niet meer alleen de speelbal van de algoritmen. Ze hebben weer gevoelens.<\/p><\/blockquote>\n 21 Lessons for the 21st Century <\/em>heeft zichzelf geschreven, want het is gebaseerd op de vele vragen die Harari kreeg naar aanleiding van Sapiens<\/em> en Homo Deus<\/em>. Hier duiken dan alle re\u00eble hedendaagse problemen op die samenhangen met de drie grote revoluties (of existenti\u00eble dreigingen) van onze tijd: de nucleaire dreiging, technologische uitdaging en de ecologische ontwrichting van de aarde.<\/p>\n We leven volgens Harari \u2018in een tijd van verbijstering (\u2018bewilderment<\/em>\u2019), waarin de oude verhalen zijn bezweken en de nieuwe nog niet zijn opgedoken om ze te vervangen.\u2019 Het gaat in dit boek over onze persoonlijke levens en de mondiale dimensies ervan: vrijheid, gelijkheid, nationalisme, digitalisering, religie, immigratie, terrorisme, secularisme, beschaving, waarheid en post-waarheid, onwetendheid en betekenis. Alles waarmee iets grondig aan de hand is.<\/p>\n De vrijheid is in het geding bij de maar doorgaande digitalisering. Het staat iemand binnenkort niet meer vrij om geen computer te hebben. Geen computer, geen contact, geen communicatie. En hoeveel vrijheid is er nog over als \u2018big data is watching you?\u2019 Hoe staat het met de vrijheid wanneer je beslissingen ongemerkt worden gemanipuleerd door subtiele hackers?<\/p>\n Hoe staat het met de vrijheid wanneer je beslissingen ongemerkt worden gemanipuleerd door subtiele hackers?<\/p><\/blockquote>\n Gelijkheid is nu al ver te zoeken met een handvol rijken dat evenveel bezit als vier miljard sappelaars. Maar hoe zal het gaan wanneer binnenkort door die rijken het leven zelf gekocht kan worden door middel van fysieke opwaardering en vergroting van de hersencapaciteit? Dan zal de mensheid volgens Harari worden opgedeeld in \u2018biologische kastes\u2019 die ge\u00efsoleerd van elkaar leven in \u2018gated communities<\/em>\u2019: \u2018In 2100 zal de rijkste \u00e9\u00e9n procent niet alleen het meeste rijkdom van de wereld hebben, maar ook de meeste schoonheid, creativiteit en gezondheid.\u2019<\/p>\n Omdat Harari een generalist is probeert hij tientallen ballen in de lucht te houden. Dat is lastig. Dan kan het voorkomen dat hij in de inleiding schrijft dat hij het verband wil leggen tussen de grote uitdagingen en veranderingen van onze tijd en het gedrag van individuen. Hij geeft als voorbeeld Mohamed Bouazizi, de man die in Tunesi\u00eb de aanzet heeft gegeven tot de Arabische Lente. Maar vele tientallen pagina\u2019s verder heeft Harari het uitvoerig over het onmachtige individuele denken en komt alles van de groep.<\/p>\n \u2018Humans rarely think for themselves\u2019, schrijft hij, we denken altijd in groepen. \u2018Zoals je een groep nodig hebt om een kind op te voeden, zo heb je een groep nodig om gereedschap uit te vinden, een probleem op te lossen, of een ziekte te genezen.\u2019 Ook al zijn mensen sociale wezens, hier zal de alleenstaande moeder, de uitvinder en de dokter het niet mee eens zijn. Individuen, de Bouazizi\u2019s, zijn minstens zo belangrijk als de groep.<\/p>\n Bij Harari gaat het wereldomvattende denken samen met een hondentrouw aan wat de wetenschap door de microscoop heeft ontdekt over het menselijk organisme. Dus zijn onze beslissingen geen daden die we zelf hebben bedacht en uitgevoerd, maar zijn die \u2018gedicteerd\u2019 en \u2018het product van miljarden neuronen die biochemische signalen uitwisselen.\u2019<\/p>\n Het \u2018liberale verhaal\u2019 dat wil dat we een \u2018zelf\u2019 hebben en ons in vrijheid kunnen uitdrukken, is volgens Harari een \u2018mythologische hersenschim\u2019, ontleend aan sprookjes van oude tijden. Maar dezelfde Harari zegt, wanneer het gaat om betekenis geven aan het bestaan, dat niemand anders dan hij die betekenis kan geven. Die betekenis ligt niet klaar: \u2018Niets buiten mijzelf kan die betekenis geven. Ik ben het die alles van betekenis voorziet door mijn vrije keuzes en door mijn gevoelens.\u2019<\/p>\n Hoe verhoudt zich dit tot de groep die noodzakelijk was om iets voor mekaar te kunnen krijgen? Wat moeten die miljarden neuronen en biochemische signalen nog bij iemand die zo zelfverzekerd zelf betekenis wil geven aan zijn bestaan?<\/p>\n In de categorie wereldomvattende problemen is voor Harari het meest urgent de vraag hoe het bezit van de data te regelen. De meeste data zijn nu in handen van Google, Facebook, Baidu, Tencent en vergelijkbare bedrijven. De vraag of ze daar als bezit wel kunnen blijven omdat ze ze gebruiken zonder echte toestemming van de eigenaren, de Google-gebruiker of het lid van Facebook. Moeten ze genationaliseerd worden? Moeten ze priv\u00e9bezit worden?<\/p>\n Harari roept advocaten, filosofen, politici en dichters op zich te verenigen voor het beantwoorden van deze grote vraag. Wat vroeger het bezit van land was, en wat vroeger het hebben van een fabriek was, is nu het bezit van data. Het nieuwe goud. Aangesloten zijn op Facebook betekent dat je voor Facebook een grondstof<\/em> bent, een bundel gegevens waarmee ze kunnen werken. Uit die grondstof ontstaat een product<\/em>. Dat product gaat in dienst staan van het ontwerpen van leven: \u2018to engineer life<\/em>.\u2019 Wanneer duikt het digitale dictatorschap op uit de hedendaagse verwarring?<\/p>\n Harari is goed in het uiteenzetten van de heikele routes die we af te leggen hebben. De fusie tussen kunstmatige intelligentie en biotechnologie doet hem huiveren. In deze \u2018dog-eat-dog world\u2019, waarin autoritaire regeringen in opkomst zijn, moet geen land opduiken dat begint met biomedische technologie waaraan hoge risico\u2019s verbonden zijn. Dan volgen er andere landen, die niet willen achterblijven. Het wordt noodzakelijk om op wereldschaal ethische richtlijnen te bedenken, anders, zegt Harari, \u2018will it be open season for Dr Frankenstein.\u2019<\/p>\n Harari verstrikt zich van tijd tot tijd in zijn rol van wereldomvattend denker. Het is niet altijd even duidelijk wat hij zelf denkt. Hij hangt vaak tussen het onvermijdelijke en het verontrustende van de ontwikkelingen in. Daarmee vertolkt hij de gevoelens van velen. 21 Lessons for the 21st<\/sup> Century<\/em> is een inventaris van wat ons te wachten staat aan pijnlijke zaken en beslissingen. Wil je je zorgen maken, dan is dit een goede handleiding. We hebben ons aardig in de nesten gewerkt.<\/p>\n 21 Lessons for the 21st Century<\/em> door Yuval Noah Harari is uitgegeven door Jonathan Cape en wordt ge\u00efmporteerd door Van Ditmar.\u00a0De Nederlandse vertaling is verschenen bij Uitgeverij Thomas Rap.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yuval Noah Harari heeft hersens die soms met hem op de loop gaan. Die gaan dan sneller dan hij kan bijbenen. Terwijl zijn hersens een einde aan van alles aan het maken zijn, hobbelt hij er een beetje achteraan. Want de toekomst, de toekomst van de mens die door de digitalisering tot \u2018homo deus\u2019, een […]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-402305","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/402305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=402305"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/402305\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=402305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=402305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Alles waarmee iets aan de hand is<\/h5>\n
![\"Yuval](\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/HH-68384503-1280x843.jpg\")
Een mythologische hersenschim<\/h5>\n
Wereldomvattende problemen<\/h5>\n