{"id":3974,"date":"2015-06-24T16:21:42","date_gmt":"2015-06-24T14:21:42","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/?post_type=shortread&p=3974"},"modified":"2015-06-25T08:53:19","modified_gmt":"2015-06-25T06:53:19","slug":"maatschappelijk-verantwoord-ondernemen-en-aansprakelijkheid-fabrieksramp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/maatschappelijk-verantwoord-ondernemen-en-aansprakelijkheid-fabrieksramp\/","title":{"rendered":"Fabrieksramp? Sleep de multinational voor de rechter"},"content":{"rendered":"
\n

Bedrijven presenteren zich graag als maatschappelijk verantwoord ondernemers, maar geven niet thuis na een ramp in hun fabrieken.\u00a0Maar als de overheid niet met wetgeving komt, kunnen we de bedrijven\u00a0misschien wel aanklagen.<\/p>\n<\/div>\n

Eigenlijk, dacht een collega van Louise Vytopil ooit hardop, zouden er eerst slachtoffers moeten vallen voordat de urgentie hiervan echt tot het publiek doordringt. Prompt gebeurde de ramp met de Rana Plazafabriek in Bangladesh in 2013.<\/p>\n

Vytopil was toen al een paar jaar op weg met haar promotieonderzoek naar aansprakelijkheid van multinationals voor rampen verderop in de handelsketen. Veel verderop in de handelsketen, kan dat soms zijn. Een in Amsterdam gekocht shirt kan in een minifabriekje in de kleinste straatjes van de Bengaalse hoofdstad Dhaka gemaakt zijn.<\/p>\n

Het aantal bedrijven met duidelijke gedragscodes over veiligheid en arbeidsomstandigheden is sinds Rana Plaza gegroeid. Met zulke lange handelsketens is het handhaven daarvan echter lastig. Maar, benadrukt Vytopil: \u2018Als een multinational zegt dat ze zich inspant om maatschappelijk verantwoord te ondernemen, dan mag\u00a0je je afvragen of ze daar ook juridisch op moet worden afgerekend.\u2019<\/p>\n

Dat kan op dit moment amper, concludeert de juriste. Jurisprudentie is er nauwelijks en rechters zijn huiverig zich aan het onderwerp te branden. En dat is jammer, vindt Vytopil, want rechtszaken zouden een effectieve impuls voor verandering kunnen zijn. \u2018Van de consument hoef je volgens mij weinig te verwachten. Er blijft een grote groep mensen die zo goedkoop mogelijk kleding of voedsel wil.\u2019<\/p>\n

En hoezeer minister Ploumen zich ook inspant om bedrijven gedragscodes te laten opstellen, met daadwerkelijke wetgeving komt de overheid niet. Vytopil: \u2018Het standpunt van het ministerie van Buitenlandse Zaken blijft: wij faciliteren het overleg tussen de partijen en stimuleren bedrijven gedragscodes te handhaven. Maar daar stopt hun rol.\u2019 Dat is wrang: \u2018Aan de ene kant wil de overheid dat we voorloper zijn op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar daar worden geen consequenties aan verbonden, in elk geval niet op het gebied van wetgeving.\u2019<\/p>\n

Het recht zou wellicht een\u00a0breekijzer kunnen zijn, denkt Vytopil. Maar voorlopig is het dat niet. De eenvoudigste manier\u00a0is een zaak op grond van misleiding. Als bijvoorbeeld bewezen kan worden dat een supermarkt een product ten onrechte als \u2018puur en eerlijk\u2019 presenteert, kan ze daarvoor worden aangeklaagd als de werkelijkheid anders is. Maar, dat levert in praktijk vooral reputatieschade op. \u2018Een echte schadevergoeding voor slachtoffers van mensenrechtenschendingen kun je er niet mee afdwingen; je kunt er alleen de schade van de consument die het product kocht mee vergoed krijgen.\u2019<\/p>\n

Eerder deed Vytopil in een opiniestuk<\/a> al een oproep om via rechtszaken de aansprakelijkheid van bedrijven verder te onderzoeken. Daarmee eindigt ze ook haar proefschrift. Ze heeft goede hoop. Maar dat ook verdergaande wetgeving nodig is, dat is volgens haar de belangrijkste conclusie. \u2018There is no silver bullet<\/em>, citeer ik een VN-vertegenwoordiger, professor John Ruggie. Er zijn zoveel mensen een beetje schuldig aan deze rampen. Uiteindelijk moeten we het probleem daarom ook op meer vlakken aanpakken.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bedrijven presenteren zich graag als maatschappelijk verantwoord ondernemers, maar geven niet thuis na een ramp in hun fabrieken.\u00a0Maar als de overheid niet met wetgeving komt, kunnen we de bedrijven\u00a0misschien wel aanklagen. Eigenlijk, dacht een collega van Louise Vytopil ooit hardop, zouden er eerst slachtoffers moeten vallen voordat de urgentie hiervan echt tot het publiek doordringt. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-3974","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Clara van de Wiel","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/3974","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=3974"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/3974\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Clara van de Wiel","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=3974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=3974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}