{"id":391381,"date":"2018-05-22T16:37:37","date_gmt":"2018-05-22T14:37:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=391381"},"modified":"2018-05-24T11:37:55","modified_gmt":"2018-05-24T09:37:55","slug":"poeziepodcast-23","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/poeziepodcast-23\/","title":{"rendered":"Po\u00ebziepodcast 23: Po\u00ebzie over politiek, kan dat?"},"content":{"rendered":"<p><iframe src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/445402212&amp;color=%23ec1c27&amp;auto_play=false&amp;hide_related=true&amp;show_comments=false&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;show_teaser=false\" width=\"100%\" height=\"166\" frameborder=\"no\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p>Bij hoge uitzondering heb ik mijn gast van deze maand, Nachoem Wijnberg, toegestaan om ergens anders af te spreken dan op mijn vaste locatie, Splendor. Nachoem, naast dichter ook hoogleraar Cultural Entrepreneurship and Management aan de Universiteit van Amsterdam, heeft een mooie werkkamer op de bovenste verdieping met een prachtig uitzicht over Amsterdam.<\/p>\n<p>Ten minste, dat over dat uitzicht heb ik verzonnen want op de dag van onze afspraak blijken alle UvA-locaties dicht vanwege Hemelvaart, en zo zitten we na wat geharrewar alsnog bij Splendor, maar dan wel in de kelder want dat was de enige ruimte die zo overhaast nog beschikbaar was. Gelukkig is het er muisstil en kunnen we in alle rust praten over het gedicht dat Nachoem heeft meegenomen.<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<h5>The choirmaster\u2019s burial<\/h5>\n<p>He often would ask us<br \/>\nThat, when he died,<br \/>\nAfter playing so many<br \/>\nTo their last rest,<br \/>\nIf out of us any<br \/>\nShould here abide,<br \/>\nAnd it would not task us,<br \/>\nWe would with our lutes<br \/>\nPlay over him<br \/>\nBy his grave-brim<br \/>\nThe psalm he liked best\u2014<br \/>\nThe one whose sense suits<br \/>\n\u201cMount Ephraim\u201d\u2014<br \/>\nAnd perhaps we should seem<br \/>\nTo him, in Death\u2019s dream,<br \/>\nLike the seraphim.<\/p>\n<p>As soon as I knew<br \/>\nThat his spirit was gone<br \/>\nI thought this his due,<br \/>\nAnd spoke, thereupon.<br \/>\n\u201cI think,\u201d said the vicar,<br \/>\n\u201cA read service quicker<br \/>\nThan viols out-of-doors<br \/>\nIn these frosts and hoars.<br \/>\nThat old-fashioned way<br \/>\nRequires a fine day,<br \/>\nAnd it seems to me<br \/>\nIt had better not be.\u201d<\/p>\n<p>Hence, that afternoon,<br \/>\nThough never knew he<br \/>\nThat his wish could not be,<br \/>\nTo get through it faster<br \/>\nThey buried the master<br \/>\nWithout any tune.<\/p>\n<p>But \u2019twas said that, when<br \/>\nAt the dead of next night<br \/>\nThe vicar looked out,<br \/>\nThere struck on his ken<br \/>\nThronged roundabout,<br \/>\nWhere the frost was graying<br \/>\nThe headstoned grass,<br \/>\nA band all in white<br \/>\nLike the saints in church-glass,<br \/>\nSinging and playing<br \/>\nThe ancient stave<br \/>\nBy the choirmaster\u2019s grave.<\/p>\n<p>Such the tenor man told<br \/>\nWhen he had grown old.<\/p>\n<p>Thomas Hardy<\/p>\n<\/div>\n<p>Hoewel het voor een vluchtige lezer misschien een wat stijf en ouderwets gedicht lijkt, zit er verrassend veel spannends in. Hardy speelt regelmatig met rijmparen en ouderwetsigheden die bewust uit de toon vallen en een beetje lelijk zijn, maar wel altijd in dienst van het gedicht. Van Nachoem mag ik dat niet pesterig noemen, en het gedicht als geheel niet arcadisch, en daar heeft hij eigenlijk ook wel gelijk in. Ik roep alleen af en toe iets wat kort door de bocht is om een beetje te pesten, en zodat ons gesprek niet te arcadisch wordt.<\/p>\n<p>Zo is Nachoem het er ook beslist niet mee eens dat ik impliceer dat er weinig overeenkomsten zijn tussen dit gedicht van Hardy en het gedicht van eigen makelij dat Nachoem heeft uitgekozen. Dat is, volgens hem, allemaal maar uiterlijke schijn. De gedichten lijken visueel gezien misschien weinig op elkaar, maar wie goed kijkt ziet toch allerlei overeenkomsten. Al was het maar, en dit laatste is dan weer mijn toevoeging, het meesterschap.<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<h5>ZET ZE MAAR TEGEN DE MUUR<\/h5>\n<p>(Het verschil tussen een dictator als Napoleon<br \/>\nen een als Lenin of Hitler?) De rechtvaardiging van<br \/>\nNapoleons leiderschap is dat hij zelf zegt<br \/>\ndat hij zoveel groter dan anderen is<br \/>\nen daarom als eerste de zwaktes ziet<br \/>\nin de opstelling van de tegenstanders,<br \/>\ndie van Hitler &#8211; en van Lenin, langs de omweg<br \/>\nvan de dictatuur van het proletariaat &#8211; is dat er een leider moet zijn<br \/>\ndie het idee is en het idee is de leider<br \/>\n(en willen beslissen of de leider trouw is aan het idee<br \/>\nis de ergste democratie, waarvoor bij ons geen plaats is,<br \/>\nzoals Hitler uitlegde aan Otto Strasser) en hij is de leider<br \/>\n(groter dan anderen, maar dat komt dan pas,<br \/>\nniet aan het begin van de redenering), omdat iedereen blijft waar hij is<br \/>\nterwijl hij zo lang spreekt als hij kan. Hoe kwam Hitler<br \/>\nook alweer aan de macht? Je mag enkel met Hitler vergelijken<br \/>\nals je niets anders meer weet? Hij zei dat hij niet<br \/>\nin een regering wilde, behalve met hem als rijkskanselier,<br \/>\nen ze zeiden: nee, nee,<br \/>\nmaar later vonden ze het te moeilijk nee te blijven zeggen<br \/>\n(terwijl Hitlers positie zwakker geworden was<br \/>\nals hij langer had moeten wachten). Hoe kan je die vergelijking<br \/>\nmaken? Je hebt niet met Hitler te maken,<br \/>\nenkel met duizenden regels boekhouding die overgebleven moeten zijn<br \/>\nvan beslissingen, misschien ook van jou,<br \/>\nmaar van de meeste weet je niet waar ze precies over gaan<br \/>\nen als je nee blijft zeggen is de kans groot<br \/>\ndat je straks moet beslissen over waar je nog minder<br \/>\nvan weet. Vanwege zijn afhankelijkheid<br \/>\nvan staatstautologie\u00ebn lijkt Donald Trump (je hoopt dat je die naam<br \/>\nsnel kan vervangen door een ander, zoals toen Ghalib zich verdedigde,<br \/>\nomdat hij in een gedicht een of andere maharaja geprezen had,<br \/>\nin verwachting van een bedankje,<br \/>\nen toen hij hoorde dat de maharaja net doodgegaan was,<br \/>\ndiens naam vervangen had door die van zijn zoon:<br \/>\n<em>de naam van de zoon paste ook in het vers,<br \/>\n<\/em><em>en als God die man mag vervangen door een ander,<br \/>\n<\/em><em>mag ik dat toch ook<\/em>) meer op Hitler of Lenin,<br \/>\nmaar het is moeilijker voor hem<br \/>\nomdat hij zo snel aan het einde van een zin komt<br \/>\ndie hij drie of vier keer met kleine veranderingen kan herhalen,<br \/>\nmaar wat dan (alsof iemand bij een einde komt<br \/>\nen nog moet bedenken<br \/>\nwat hem gelukkig had kunnen maken)? Alleen kleine mensen verwachten<br \/>\ndat er nog iets komt. (Het spijt je, maar je moet toegeven<br \/>\ndat \u00e1ls je een portret van een terroristische dictator<br \/>\nin je werkkamer moest ophangen,<br \/>\nde hoekkamer op de bovenste verdieping,<br \/>\ndie je je deze zomer heb toege\u00ebigend,<br \/>\nhet er een van Napoleon zou zijn.)<\/p>\n<p>Nachoem Wijnberg, ongepubliceerd, 2018.<\/p>\n<\/div>\n<p>Voor mijzelf is het als dichter altijd een dilemma of je wel of niet over actuele zaken moet schrijven. Nu is dit niet echt een gedicht over de actualiteit, Napoleon, Lenin en Hitler zijn al een tijdje dood en dictatuur is van alle tijden, maar Trump komt er bijvoorbeeld wel in voor. Hoewel Nachoem dat in het gedicht ook al aanstipt (\u201cje hoopt dat je die naam \/ snel kan vervangen door een ander\u201d) vraag ik toch hoe hij zich daartoe verhoudt. Volgens Nachoem is po\u00ebzie een uitstekende methode om op een betere, mooiere manier iets te zeggen over een onderwerp dat je interesseert, en als dat onderwerp toevallig de politiek van het moment is dan kan po\u00ebzie zeker interessante inzichten opleveren, al loop je dan het risico dat de lezer van de soms al nabije toekomst niet meer weet waar het over gaat. Ik kan de proef op de som nemen en in dit artikel even bijvoorbeeld de naam Sarah Huckabee Sanders laten vallen. Ik hoop dat de doorgaans toch goed ge\u00efnformeerde VN-lezer al vrij binnenkort niet meer weet wie dat is.<\/p>\n<p>Minder enthousiast wordt Nachoem ervan als po\u00ebzie wordt gebruikt om een punt over te brengen. Dat kan toch echt beter in een debat, als je een argument zo helder mogelijk geformuleerd hebt is het een verspilling van de po\u00ebzie om er een gedicht van te maken<\/p>\n<p>Deze puntige stelling leek me een mooi einde van deze aflevering dus dat heb ik er dan ook maar van gemaakt. Wie na dit ruime halfuur nog geen genoeg heeft van Nachoem en zijn po\u00ebzie kan van 29 mei tot en met 3 juni terecht op Poetry International, h\u00e9t festival voor de internationale po\u00ebzie waar <a href=\"https:\/\/www.poetryinternationalweb.net\/pi\/pif3\/festival\/event\/361\">Nachoem<\/a> \u00e9\u00e9n van de dichters in <a href=\"https:\/\/www.poetryinternationalweb.net\/pi\/pif3\/festival\/events\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">het boordevolle programma<\/a> is. Ook de luisteraar die van mijn hakkelende interviewstijl nog geen genoeg heeft kan zijn hart ophalen op Poetry International, want ook ik ben daar aanwezig en zal enkele dichters <a href=\"https:\/\/www.poetryinternationalweb.net\/pi\/pif3\/festival\/event\/358\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">interviewen<\/a>.<\/p>\n<p>Daarnaast is deze aflevering een soort voorproefje op die van volgende maand. Dat wordt namelijk een extra lange Po\u00ebziepodcast, waarin ik vijf buitenlandse dichters uit het programma van Poetry International spreek. Wel in het Engels, dus spijker uw talenkennis nog even bij.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bij hoge uitzondering heb ik mijn gast van deze maand, Nachoem Wijnberg, toegestaan om ergens anders af te spreken dan op mijn vaste locatie, Splendor. Nachoem, naast dichter ook hoogleraar Cultural Entrepreneurship and Management aan de Universiteit van Amsterdam, heeft een mooie werkkamer op de bovenste verdieping met een prachtig uitzicht over Amsterdam. Ten minste, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-391381","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Daan Doesborgh","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/391381","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=391381"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/391381\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Daan Doesborgh","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=391381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=391381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}