{"id":385260,"date":"2018-03-02T03:00:26","date_gmt":"2018-03-02T02:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=385260"},"modified":"2018-03-03T13:28:22","modified_gmt":"2018-03-03T12:28:22","slug":"thierry-baudet-d66","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/thierry-baudet-d66\/","title":{"rendered":"Waarom Thierry Baudet en D66 meer gemeen hebben dan ze zelf willen toegeven"},"content":{"rendered":"<p>Op het oprichtingscongres van D66 in december 1966 in de RAI sprak Hans van Mierlo met bronzen stem over het \u2018groeiend onbehagen ten aanzien van het vastgeroeste partijbestel,\u2019 over \u2018de volstrekte ontoereikendheid van onze staatsrechtelijke regels\u2019 en over \u2018de frustrerende dictatuur van het politieke establishment\u2019. Er klonk groot applaus, want dat was wat de oprichters en de eerste sympathisanten bewoog: niets minder dan het \u2018opblazen van het stelsel,\u2019 zoals Van Mierlo het zelf uitdrukte.<\/p>\n<a data-ga-category=\"embedded-article\" data-ga-action=\"clicked\" data-ga-label=\"\" href=\"https:\/\/www.vn.nl\/lubbers-rutte-leider-zonder-visie\/\" class=\"article-embed article-embed--right\"><span class=\"article-embed__image\" style=\"background-image:url(https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/fly-images\/385288\/HH-42831942-scaled-520x520-cc.jpg);\"><\/span><span class=\"article-embed__content\"><span class=\"article-embed__read-more\">Lees ook<\/span><span class=\"article-embed__title\">Meer <em>Macht op vrijdag<\/em>: Een leider zonder visie (hoi Mark), daar had Ruud Lubbers een hekel aan<\/span><span class=\"article-embed__date\">2 maart 2018<\/span><\/span><\/a>\n<p>Niet lang daarna wandelde de jonge vernieuwer als een Nederlandse Alain Delon in regenjas langs de gracht voor zijn beroemde campagnespot\u00a0en haalde de partij vanuit het niets zeven zetels, tot grote verontrusting van genoemd establishment.<\/p>\n<p><iframe title=\"D66 Campagne-spot Hans van Mierlo 1967\" width=\"500\" height=\"375\" src=\"https:\/\/www.youtube-nocookie.com\/embed\/wxO2hIoScpE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Maar een halve eeuw later is van het \u2018opblazen van het stelsel\u2019 nog weinig terecht gekomen, en blijkt het de D66-kiezers zelfs weinig meer te kunnen schelen. Dat laatste was misschien wel de opvallendste bevinding van <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/nieuwe-vormen-democratie\/\">het onderzoek<\/a> dat Vrij Nederland en <em>Nieuwsuur<\/em> onlangs door I&amp;O Research lieten doen naar de opvattingen van de Nederlanders over democratische vernieuwing.<\/p>\n<p>Maar liefst 64 procent van de D66-stemmers vindt tegenwoordig dat het politieke stelsel niet hoeft te worden aangepast: het hoogste percentage van alle middenpartijen. Zelfs onder de kiezers van het behoudende CDA, dat zich al decennia verzet tegen referenda en andere nieuwlichterij, blijkt het animo voor democratische vernieuwing groter te zijn dan bij de Democraten. Alleen de achterban van de ChristenUnie en de gezagsgetrouwe SGP heeft n\u00f3g minder zin in democratische experimenten.<\/p>\n<figure id=\"attachment_385266\" aria-describedby=\"caption-attachment-385266\" style=\"width: 1280px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-image_1280 wp-image-385266\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PolitiekeVoorkeur-1280x1367.png\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PolitiekeVoorkeur-320x342.png 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PolitiekeVoorkeur-640x683.png 640w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PolitiekeVoorkeur-1280x1367.png 1280w\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"1367\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-385266\" class=\"wp-caption-text\">Infographic uit: <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/nieuwe-vormen-democratie\/\">&#8216;We hebben graag een mening, maar zelfbesturen valt niet mee.&#8217;<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p>Het is een wrange vaststelling, een halve eeuw na Van Mierlo\u2019s beroemde speech. Geen wonder dat het via de sociale media schampere reacties regende toen we de onderzoeksresultaten presenteerden, zoals: \u2018D66 ontpopt zich in Rutte3 tot minst democratische partij\u2019 en \u2018D66 bevindt zich nu in het rechts-gristelijk kamp\u2019, alsmede de hartenkreet: \u2018Wat is er toch gebeurd met D66?\u2019<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/twitter.com\/LenetteSchuijt\/status\/966773936729010177\">https:\/\/twitter.com\/LenetteSchuijt\/status\/966773936729010177<\/a><\/p>\n<p>Olie op het vuur was uiteraard dat uitgerekend D66, opgericht als kampioen van de democratische vernieuwing, in het nieuwe regeerakkoord haar handtekening zette onder het schrappen van het raadgevend referendum, het democratische instrument dat in 2015 met steun van dezelfde Democraten werd ingevoerd.<\/p>\n<p>D66-leider Alexander Pechtold kreeg het al een jaar of tien geleden voor de kiezen, toen hij moest uitleggen waarom bestuurlijke vernieuwing onder zijn beginnend fractievoorzitterschap minder aandacht kreeg dan voorheen: de kroonjuwelen lagen \u2018nu niet in de etalage\u2019 maar waren \u2018altijd op voorraad leverbaar\u2019. Die uitspraak werd indertijd al door critici gezien als teloorgang van de democratische idealen: waren Pechtold c.s. definitief tot het establishment toegetreden?<\/p>\n<p>Nu D66 de afschaffing van het raadgevend referendum steunt klinkt dezelfde kritiek, het meest luidruchtig uit de hoek van Forum voor Democratie. Volgens Thierry Baudet, de nieuwe uitdager van de gevestigde orde, zou D66 onderdeel zijn geworden van het \u2018partijkartel\u2019 en zou Alexander Pechtold zelfs bezig zijn \u2018de democratie af te schaffen.\u2019<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=jSEA9xgrVvw&#038;t=18s\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=jSEA9xgrVvw&amp;t=18s<\/a><\/p>\n<p>Het schrappen van het raadgevend referendum, zo kort na de introductie, is voor Pechtold inderdaad lastig uit te leggen. Maar het verwijt dat D66 haar democratische idealen zou verloochenen getuigt van een wel heel selectief geheugen. Sinds de beruchte uitspraak van Pechtold over de kroonjuwelen heeft D66 zich wel degelijk ingezet voor democratische vernieuwing \u2013 zij het in de luwte. En dat bleek een stuk effectiever dan toen het nog w\u00e9l van de daken werd geschreeuwd, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/hard-op-weg-naar-een-nieuwe-democratie\/\" target=\"_blank\">zoals Vrij Nederland in 2015 uit de doeken deed<\/a>.<\/p>\n<p>Zo werd mede op initiatief van D66 in 2009 besloten dat alle ministeries tien procent van de wetten voor \u2018internetconsultatie\u2019 aan de burgers moeten voorleggen \u2013 een vergaande vorm van inspraak waar niemand in Den Haag het ooit over heeft. In 2012 was het Gerard Schouw, toenmalig D66-Kamerlid, die vrijwel geruisloos voor elkaar kreeg dat de geheimzinnige invloed van de Koning op de kabinetsformatie verdween, door een simpele wijziging van het Reglement van Orde van de Tweede Kamer. En eind 2014 verdedigde dezelfde Gerard Schouw het raadgevend referendum met succes in de senaat, nadat was gebleken dat voor bindende referenda geen draagvlak in de Kamer bestond. En dat alles terwijl de <em>kiezers<\/em> van D66 tegenwoordig, getuige ons onderzoek, niet eens op zulke vernieuwingen zitten te wachten.<\/p>\n<blockquote><p>Het zijn nog steeds de drie traditionele bestuurderspartijen die verreweg de meeste functies bekleden in de gremia rond de Haagse politiek.<\/p><\/blockquote>\n<a data-ga-category=\"embedded-article\" data-ga-action=\"clicked\" data-ga-label=\"\" href=\"https:\/\/www.vn.nl\/de-haagse-banencarrousel\/\" class=\"article-embed article-embed--right\"><span class=\"article-embed__image\" style=\"background-image:url(https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/fly-images\/372008\/Banencaroussel_preview-520x520-cc.jpg);\"><\/span><span class=\"article-embed__content\"><span class=\"article-embed__read-more\">Lees ook<\/span><span class=\"article-embed__title\">De Haagse banencarrousel<\/span><span class=\"article-embed__date\">23 november 2017<\/span><\/span><\/a>\n<p>Voor Thierry Baudet is het verleidelijk D66 bij het verfoeide \u2018partijkartel\u2019 in te delen, maar ook daar past enige relativering. Als je onder \u2018partijkartel\u2019 verstaat: de partijen die onderling de macht en de bestuurlijke posities verdelen, hoort D66 er nog steeds nauwelijks bij. Zoals blijkt uit <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/de-haagse-banencarrousel\" target=\"_blank\">een eerder onderzoek\u00a0in de serie Schaduwmacht van Vrij Nederland en Nieuwsuur<\/a> zijn het nog altijd de drie traditionele bestuurderspartijen CDA, PvdA en VVD die verreweg de meeste bestuurlijke functies bekleden in de gremia rond de Haagse politiek en bij lagere overheden. Ter illustratie: van de door de kroon benoemde burgemeesters in Nederland is nog steeds 87 procent van CDA- PvdA- of VVD-huize, terwijl die partijen bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 nog geen veertig procent van de stemmen haalden. Ook in burgemeestersland krijgt D66, een halve eeuw na de oprichting, nog steeds nauwelijks voet aan de grond.<\/p>\n<p>Conclusie: de \u2018dictatuur van het politieke establishment\u2019 is nog veel hardnekkiger dan Hans van Mierlo in 1966 dacht toen hij in de Rai zijn beroemde speech hield.<\/p>\n<figure id=\"attachment_385370\" aria-describedby=\"caption-attachment-385370\" style=\"width: 1280px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-image_1280 wp-image-385370\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/HeaderFvD66-1280x670.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/HeaderFvD66-320x167.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/HeaderFvD66-640x335.jpg 640w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/HeaderFvD66-1280x670.jpg 1280w\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"670\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-385370\" class=\"wp-caption-text\">Illustratie: Tammo Schuringa<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ironisch genoeg was het Thierry Baudet, de felste criticus van D66, die afgelopen november \u00f3\u00f3k in de Rai het eerste grote congres van zijn eigen partij toesprak, en tegen de gevestigde politiek van leer trok in vrijwel dezelfde bewoordingen als Hans van Mierlo vijftig jaar eerder. \u2018Het vastgeroeste partijbestel\u2019 heette nu \u2018partijkartel\u2019 en de \u2018frustrerende dictatuur van het politieke establishment\u2019 een \u2018gijzeling door een politieke, journalistieke en culturele kongsi\u2019.<\/p>\n<p>In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen doen Forum voor Democratie en D66 hun best elkaar als de grote vijand neer te zetten, en daar zouden ze electoraal best eens garen bij kunnen spinnen. Hoe succesvol zo\u2019n polariserende strategie in het huidige verhitte medialandschap kan zijn wordt treffend beschreven in \u2018<a href=\"https:\/\/nl.aup.nl\/books\/9789462988361-megafoonpolitiek.html\" target=\"_blank\">Megafoonpolitiek<\/a>\u2019, het zojuist verschenen en voor politieke aficionado\u2019s onmisbare boek van communicatiestrateeg Kaj Leers. Gevolgd door een waarschuwing van de auteur: de nuance dreigt uit de politiek te verdwijnen, en de <em>common ground<\/em> al helemaal.<\/p>\n\n<div class=\"newsletter-teaser bg-gray\">\n    <div class=\"teaser__content__container\">\n                    <div class=\"teaser__header\">Thijs volgen? Lees onze nieuwsbrief Macht op vrijdag<\/div>\n        \n                    <div class=\"teaser__text\">Iedere vrijdag de belangrijkste politieke verhalen in je mailbox.<\/div>\n            <\/div>\n\n    <div class=\"teaser__btn__container\">\n                    <div class=\"teaser__btn\">\n                <a class=\"btn btn--rounded btn--white-bg\" \n                    href=\"\/service\/nieuwsbrieven\"\n                    data-ga-category=\"banner-newsletter-button\" \n                    data-ga-label=\"Thijs volgen? Lees onze nieuwsbrief Macht op vrijdag\" \n                    data-ga-action=\"clicked\">Meld je aan ><\/a>\n            <\/div>\n            <\/div>\n<\/div>\n<p>Dat is dus wat we de komende weken zullen zien, in de aanloop naar 21 maart: D66 en Forum voor Democratie die elkaar fel te lijf gaan. Maar in werkelijkheid hebben de partijen van Thierry Baudet en Hans van Mierlo \u2013 naast al hun verschillen \u2013 veel meer gemeen dan ze willen toegeven.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Op het oprichtingscongres van D66 in december 1966 in de RAI sprak Hans van Mierlo met bronzen stem over het \u2018groeiend onbehagen ten aanzien van het vastgeroeste partijbestel,\u2019 over \u2018de volstrekte ontoereikendheid van onze staatsrechtelijke regels\u2019 en over \u2018de frustrerende dictatuur van het politieke establishment\u2019. Er klonk groot applaus, want dat was wat de oprichters [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2850,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-385260","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/385260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=385260"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/385260\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/2850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=385260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=385260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}