{"id":381729,"date":"2018-01-30T11:13:39","date_gmt":"2018-01-30T10:13:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=381729"},"modified":"2018-02-15T14:55:27","modified_gmt":"2018-02-15T13:55:27","slug":"ferhad-voelt-zich-meer-koerdisch-dan-syrisch-nu-geboortegrond-afrin-vuur-ligt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/ferhad-voelt-zich-meer-koerdisch-dan-syrisch-nu-geboortegrond-afrin-vuur-ligt\/","title":{"rendered":"Ferhad voelt zich meer Koerdisch dan Syrisch, nu zijn geboortegrond Afrin onder vuur ligt"},"content":{"rendered":"
\n

Tijdens haar werk als correspondent in Syri\u00eb leerde Minka Nijhuis de Koerdische journalist Ferhad kennen. Twee\u00ebneenhalf jaar geleden kwam hij naar Nederland, waar hij nu met ontzetting kijkt naar de beelden van de Turkse aanval op Afrin, de Koerdische enclave in Syri\u00eb. \u2018Dat land van mijn familie komt nooit meer terug.\u2019<\/p>\n<\/div>\n

\u2018Ik ken daar elke berg, elke weg, elke boom en elke steen,\u2019 zegt Ferhad ge\u00ebmotioneerd. Al dagenlang ontvangt hij beelden hoe van Afrin, de Koerdische enclave in het noordwesten van Syri\u00eb, wordt aangevallen door Turkse militairen en troepen van het Vrije Syrische Leger. Even buiten Afrin ligt het dorp waar zijn voorouders zo\u2019n vierhonderd jaar geleden een landhuis bouwden.<\/p>\n

Een groot deel van zijn familie beheert er nog altijd de uitgestrekte olijfgaarden. Maar ruim een week geleden lieten zo\u2019n twintig van zijn neven hun werk op het land in de steek om in de frontlinie te vechten. De rest van de familie is net als duizenden andere burgers gevlucht. Naar de stad Afrin of naar grotten in de omgeving. Het verlaten landhuis heeft al inkomend vuur ge\u00efncasseerd, maar volgens de laatste berichten is de opmars tot staan gekomen.<\/p>\n

Met een diepe frons op zijn voorhoofd tuurt Ferhad (1982) naar nieuwe beelden op zijn smartphone. Rebellen van het Vrije Syrische Leger die als stoottroepen fungeren bij het offensief, schreeuwen: \u2018Ongelovigen. Varkens. We zullen jullie vermoorden.\u2019 Hun ogen puilen uit hun kassen van de adrenaline.<\/p>\n

Het was genoeg<\/h3>\n

Twee\u00ebneenhalf geleden arriveerde Ferhad op het Amsterdamse Centraal Station met een rugzakje waarin twee T-shirts, twee onderbroeken, een korte broek, een paar jeans en een tandenborstel. Hij zucht: \u2018Het was genoeg. Geloof me, echt genoeg.\u2019<\/p>\n

Het was hem allemaal te veel geworden: het verdriet over de destructie van zijn woonplaats Aleppo, de woede over het opportunisme en religieuze fanatisme van talloze krijgsheren, de ontluisterende manier waarop het verzet tegen het bewind van Assad was ontaard in een oorlog van rebellengroepen die ook elkaar te lijf gingen, en de stress van het onzekere leven als journalist in Turkije.<\/p>\n

Terwijl bijna niemand zich meer in Aleppo waagde, hield\u00a0Ferhad daar het hoofd koel.<\/q><\/p>\n

En dat het hem te veel werd, wil wat zeggen. Want sinds ik Ferhad in 2013 leerde kennen, had hij in Syri\u00eb en Turkije onder de hachelijkste omstandigheden gewerkt zonder een kik te geven. Terwijl bijna niemand zich meer in Aleppo waagde, hield hij daar het hoofd koel \u2013 ook toen dichtbij bommen en explosies dreunden.<\/p>\n

Klein hartje<\/h3>\n

Ferhad en zijn vrienden hadden vooraan gestaan toen de demonstraties in Aleppo in 2011 begonnen. Nadat rebellen in 2012 vanaf het platteland de oorlog naar de stad brachten en steeds meer burgers ontheemd raakten, begonnen ze hulpprojecten. Kamikazeteam werden ze gedoopt, omdat ze in de gevaarlijkste wijken van Aleppo hulp verleenden.<\/p>\n

Na verloop van tijd begon Ferhad steeds meer voor buitenlandse media te werken. Op het eerste gezicht was hij een stoere verschijning, in zijn leren jack en spijkerbroek, onafgebroken Gauloises paffend. Maar al snel bleek daarin een klein hartje te schuilen.<\/p>\n

Mijn vader dacht een vrouw te redden, maar hij trok slechts twee benen uit de brokstukken van een gebouw.<\/q><\/p>\n

Zo kalm als hij in de frontlinie bleef, zo aangeslagen kon hij raken als ontheemde burgers hun verhalen deden. Zoals de twaalfjarige Ramien, die haar armen spreidde om de grootte van de beruchte vaatbom aan te geven. \u2018Ze vielen van \u2019s ochtends vroeg tot \u2019s avonds laat,\u2019 vulde haar moeder aan. \u2018We zijn net proefdieren op wie ze alles uitproberen.\u2019<\/p>\n

Of Mona van zestien, die vertelde hoe er geen beginnen aan was de lichaamsdelen die ze overal zag nog te bergen. \u2018Mijn vader dacht een vrouw te redden, maar hij trok slechts twee benen uit de brokstukken van een gebouw.\u2019<\/p>\n

Soms kwam ter sprake dat hij Koerdisch was. Op onze reizen langs de Syrische grens werd het een vast ritueel om de bergen van Afrin te groeten die in de verte de horizon domineerden. Op zijn mobiele telefoon zaten de foto\u2019s van het thuisland dat door de militaire situatie onbereikbaar was geworden. Het beeld van de Alaskaanse Huskies die rond de okergele muren van het landhuis snuffelden, was een van zijn favorieten.<\/p>\n

Een nieuw bestaan<\/h3>\n

Eenmaal in Nederland had hij maar \u00e9\u00e9n doel voor ogen: een nieuw bestaan met Juana en zijn dochtertje Jien, dat toen een jaar oud was, en dat hij niet aan de hachelijke reis naar Europa had willen blootstellen. Hij maakte omzwervingen langs de noodopvang en de AZC\u2019s, waardoor hij Nederland beter leerde kennen dan de gemiddelde scholier.<\/p>\n

Ruim een jaar later kwamen Juana en Jien over naar de flat die hij had gevonden. Al snel was het niet meer voor te stellen dat het knusse appartement enkele weken eerder nog een haveloze woning was. In de keuken dampten gerechten uit het vaderland. De roze geverfde kamer van Jien lag bezaaid met kleurige knuffels. De verwaarloosde achtertuin was netjes omgeploegd en omheind. Een kleine olijfboom herinnerde nog aan de landerijen van Afrin, maar het moest vooral een speelplaats worden voor Jien en haar kameraadjes.<\/p>\n

Jien kreeg het naar haar zin op de peuterschool en ook de smaak van het Sinterklaasfeest had ze onmiddellijk te pakken. Afgelopen zomer werd Jan geboren. Het is het Koerdische woord voor Ziel, maar Ferhad en Juana vonden het een mooi idee dat de naam ook een Nederlandse oorsprong heeft.<\/p>\n

Bebloede kinderen<\/h3>\n

Als het lot van achterblijvers en schuldgevoel over zijn vertrek hem weer eens naar de keel vlogen, zei Ferhad tegen zichzelf: \u2018lk kan niets meer doen. Ik ben nu eenmaal vertrokken.\u2019 En als hij zich toch weer te veel liet meeslepen door de tragische ontwikkelingen in Syri\u00eb, herinnerde Juana hem met nuchtere woorden aan hun levensdoel: \u2018We moeten het hier gaan redden.\u2019<\/p>\n

Wie huilt met mij mee nu Koerdisch gebied aangevallen wordt?<\/q><\/p>\n

Maar ondanks die voornemens heeft de oorlog het kleine huishouden van Ferhad in zijn greep gekregen. Zelfs de zachtmoedige Juana, die zich de afgelopen jaren verre hield van alle berichten over politieke intriges en geweld, slaapt naast haar smartphone om op de hoogte te blijven. Op Facebook post ze foto\u2019s van bebloede kinderen en voeten die uit het puin steken; \u00a0#saveafrin staat er onder haar profielfoto, waarop ze Jien met haar Shirley Temple pijpenkrullen op de arm draagt. De peuter is van slag nu haar ouders voortdurend door telefoontjes en internetberichten in beslag genomen worden. Juana schrijft: \u2018Toen de oorlog begon, huilde ik om alle plaatsen van Syri\u00eb. Nu huil ik weer. Maar wie huilt met mij mee nu Koerdisch gebied aangevallen wordt?\u2019<\/p>\n

De Koerdische troepen vormden de afgelopen jaren de belangrijkste militaire bondgenoot in de strijd van westerse troepen tegen IS. Het steekt dat er op bezorgde woorden na niet meer internationale steun komt nu Turkije de enclave in West-Syri\u00eb is binnengevallen. Turkije heeft verklaard met het offensief de Turkse PKK te willen bestrijden.<\/p>\n

De Syrische milities YPG die ook in de enclave van Afrin gelegerd zijn, worden door de regering van president Erdogan beschouwd als terroristen en een verlengstuk van de PKK. Maar door de luchtaanvallen worden ook civiele doelen geraakt. Daardoor zouden al enkele tientallen burgers zijn omgekomen. De nieuwe stroom ontheemden zet rustige enclave, die in 2012 een semiautonome status kreeg en de afgelopen jaren ook al het toevluchtsoord was voor tienduizenden burgers uit de oorlogen in het aangrenzende Aleppo en Idlib, verder onder druk.<\/p>\n

\n
\"\"
Foto: Max Nijhuis<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

Gemengde gevoelens<\/h3>\n

Op een kille zaterdagmiddag schaart Ferhad zich met zo\u2019n duizend anderen achter het spandoek met: \u2018Stop de Turkse invasie in Afrin.\u2019<\/p>\n

\u2018Zo doe ik tenminste iets,\u2019 zegt hij. Af en toe zet hij zijn handen aan de mond om mee te roepen. \u2018Erdogan, moordenaar.\u2019 Vanaf de donkerblauwe Mercedes pick-up op de kop van de stoet schallen boze leuzen: \u2018Waarom zijn de Koerden verraden?\u2019 en \u2018Waarom laat Nederland niets horen?\u2019<\/p>\n

Een venijnige wind doet de Koerdische vlaggen wapperen terwijl de demonstranten over de Amsterdamse grachten naar het Museumplein trekken. Ook het besnorde gezicht van \u00d6calan, de leider van de PKK die in Turkije gevangen zit, wappert mee. Ferhad heeft er gemengde gevoelens over. Als het aan hem lag, was het een protest zonder partijpolitieke kleur gebleven. Maar tegelijkertijd snapt hij ook dat veel demonstranten met de vlag van \u00d6calan verzet tegen de Turkse president Erdogan en zijn regime willen plegen.<\/p>\n

Mijn echte thuis<\/h3>\n

Na afloop van het protest piekert hij verder bij een zoveelste sigaret. \u2018Ik woonde in Aleppo, maar Afrin voelde als mijn echte thuis.\u2019 Hij zwijgt even en vervolgt: \u2018Het is nu to be or not to be<\/em>. Als we deze plek kwijtraken, hebben we geen wortels meer. Dat land van mijn familie komt nooit meer terug.\u2019<\/p>\n

Als we deze plek kwijtraken, hebben we geen wortels meer.\u00a0Dat land van mijn familie komt nooit meer terug.<\/q><\/p>\n

In zijn hart verlangde hij net als zo veel Koerden naar een onafhankelijke staat, maar hij besefte dat een federatie veel realistischer was. En bovendien had hij genoeg niet-Koerdische vrienden om zichzelf toch ook als Syri\u00ebr te blijven zien. \u2018Maar door deze nieuwe oorlog voel ik me meer Koerdisch dan Syrisch.\u2019 Bitter concludeert hij: \u2018Syri\u00eb is weg.\u2019<\/p>\n

\n
\"\"
Illustratie: ZenkOne<\/figcaption><\/figure>\n

In 2016 schreef Minka over haar bezoek aan Aleppo<\/a>, waar ze zag hoe de mensen zich bleven verzetten en doorleefden tussen de puinhopen en het geweld.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tijdens haar werk als correspondent in Syri\u00eb leerde Minka Nijhuis de Koerdische journalist Ferhad kennen. Twee\u00ebneenhalf jaar geleden kwam hij naar Nederland, waar hij nu met ontzetting kijkt naar de beelden van de Turkse aanval op Afrin, de Koerdische enclave in Syri\u00eb. \u2018Dat land van mijn familie komt nooit meer terug.\u2019 \u2018Ik ken daar elke […]<\/p>\n","protected":false},"author":139,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[12313,12311,6852,12315,4168],"class_list":["post-381729","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-afrin","tag-aleppo","tag-oorlog","tag-pkk","tag-syrie"],"acf":[],"author_name":"Minka Nijhuis","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/381729","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=381729"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/381729\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Minka Nijhuis","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=381729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=381729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}