
 {"id":377223,"date":"2018-09-01T07:00:24","date_gmt":"2018-09-01T05:00:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=377223"},"modified":"2018-09-01T11:56:04","modified_gmt":"2018-09-01T09:56:04","slug":"we-zijn-te-veel-als-ingenieurs-te-werk-gegaan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/we-zijn-te-veel-als-ingenieurs-te-werk-gegaan\/","title":{"rendered":"Jeroen Dijsselbloem: \u2018We zijn te veel als ingenieurs te werk gegaan\u2019"},"content":{"rendered":"<p class=\"tekst\">Vanaf de Wageningse Berg kan je het huis van Jeroen Dijsselbloem al zien liggen, ver weg in de uiterwaarden. Een slingerend weggetje door de weilanden leidt naar de terp waar ooit een steenfabriek stond. Alleen de bedrijfswoning is er nog, eenzaam in het lage land. De deur zwaait open en daar staat de oud-minister en vertrekkend voorzitter van de Eurogroep, gehuld in spijkerbroek en schipperstrui, op afgetrapte roze crocs. Zijn partner Gerda is er ook. In de hal laten ze luchtfoto\u2019s zien van het huis, omgeven door een eindeloze watervlakte. \u2018Toen we hier net woonden, kwam het water in de Neder-Rijn zo hoog dat we twee weken lang alleen nog met een bootje naar de wal konden,\u2019 zegt Dijsselbloem. \u2018Geweldig!\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Tot zijn afscheid als minister van Financi\u00ebn, eind oktober van dit jaar, werd Jeroen Dijsselbloem elke ochtend met de dienstwagen opgehaald. Na het voeren van de kippen en de varkentjes stapte hij met bemodderde schoenen in, op weg naar Den Haag of Brussel. \u2018Ik word daar erg gelukkig van: beetje rommelen in de tuin. Het buitenleven houdt je ook met beide benen op de grond.\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Dat kon de afgelopen jaren geen kwaad, want toen Dijsselbloem nog geen drie maanden minister van Financi\u00ebn was, werd hij tot zijn eigen verbazing door zijn collega-ministers gebombardeerd tot voorzitter van de Eurogroep. Opeens zat de landbouwingenieur uit Wageningen aan tafel met internationale kopstukken als Mario Draghi van de Europese Centrale Bank en Christine Lagarde van het IMF, midden in de diepste recessie sinds de jaren dertig van de vorige eeuw. Eerst werd Cyprus hard getroffen door de bankencrisis, vervolgens Griekenland, waardoor de Eurozone uit elkaar dreigde te spatten. De ene crisisvergadering volgde op de andere in Brussel, Luxemburg, Riga en Washington.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Intussen kreeg Dijsselbloem in Nederland miljardenbezuinigingen op zijn bord en moest hij namens de wankele coalitie van VVD en PvdA bedelen om steun bij de oppositiefracties. Tegen veler verwachtingen in wist het kabinet met kunst en vliegwerk de gehele periode overeind te blijven en het grootste deel van het regeerakkoord uit te voeren. Dijsselbloem ontwikkelde zich tot een van de populairste ministers. Maar de publieke waardering voor de PvdA bleef uit, zelfs toen de werkgelegenheid kort voor de verkiezingen weer aantrok. Op verkiezingsavond in maart van dit jaar, toen duidelijk werd dat de Partij van de Arbeid negenentwintig zetels was kwijtgeraakt, werd Dijsselbloem door partijvoorzitter Hans Spekman in de Amsterdamse Westergasfabriek het podium op geduwd, voor een zaal vol aangeslagen partijgenoten. Met een brok in de keel sprak hij over \u2018een ellendige avond\u2019, en over de prestaties van de PvdA \u2018waar we toch trots op moeten zijn\u2019.<\/p>\n<p class=\"tekst\">In oktober maakte Dijsselbloem plotseling bekend de politiek te zullen verlaten, terwijl hij v\u00f3\u00f3r de verkiezingen nog een hoge plaats op de lijst voor de Tweede Kamer had bedongen.<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>Waarom hebt u ervoor gekozen toch niet verder te gaan in de Kamer? <\/em><\/p>\n<p class=\"vraag\">\u2018Ruim een jaar geleden was ik nog vastbesloten de politiek na de kabinetsperiode te verlaten. Ik heb tegen Gerda gezegd: als straks de Sirenen roepen, moet je me vastbinden aan de mast. Maar een aantal maanden voor de verkiezingen hebben Diederik Samsom en Lodewijk Asscher een dringend beroep op me gedaan om toch op de lijst te gaan. Ik voelde me ook zeer verantwoordelijk voor de slechte peilingen. Toen heb ik me laten overtuigen, tegen mijn instincten in, ook omdat ik de partij niet in de steek wilde laten. Maar de verkiezingsuitslag was een enorme klap. We deden het zelfs slechter dan de laatste peilingen. Dan moet je bij jezelf te rade gaan. Zo\u2019n uitslag m\u00f3\u00e9t ook consequenties hebben voor mij persoonlijk. Ik droeg grote verantwoordelijkheid voor het regeerakkoord en het kabinetsbeleid, en vond mezelf niet de aangewezen persoon om er weer tegenaan te gaan in de oppositie. Ik kon de energie niet opbrengen. Toen heb ik besloten het aan nieuwe mensen over te laten.\u2019<\/p>\n<blockquote><p>\u2018We hebben te lang gedacht dat de kiezer onze rationele keuzes wel zou begrijpen\u2019<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"vraag\"><em>Het was de grootste verkiezingsnederlaag in de geschiedenis van de PvdA. Heeft u gefaald?<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Dat kan je wel zeggen. Ik vond dat we het in het kabinet goed hebben gedaan, en dat vind ik nog steeds. We hebben op het dieptepunt van de crisis een serie moeilijke maatregelen moeten nemen en een aantal belangrijke hervormingen doorgevoerd. Ik ga daar geen afstand van nemen. Alleen: we zijn er niet in geslaagd de kiezers mee te nemen. In dat opzicht hebben we zeker gefaald. Dat trek ik me ook persoonlijk aan.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>Volgens critici, ook binnen de PvdA-fractie, ging het al mis tijdens de formatie toen Rutte en Samsom met een klein groepje getrouwen gingen kwartetten en er in razend tempo een regeerakkoord doorduwden. Daardoor werden de fractie en de rest van de partij meteen al buitenspel gezet.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Dat beeld is inderdaad ontstaan, maar die kritiek was flauwekul. Tijdens de formatie heeft Wouter Bos als informateur kaartjes met thema\u2019s ge\u00efntroduceerd om de gesprekken te structuren, maar dat we op grond daarvan onderwerpen hebben zitten uitruilen, is onzin. We moesten vaart maken omdat we middenin de crisis zaten. We konden ons niet veroorloven om maandenlang te gaan soebatten, zoals het bij de laatste formatie is gegaan. Maar we hebben over alle belangrijke thema\u2019s uitgebreid gesproken, ook met een aantal fractiespecialisten die ernaar vroegen. Ronald Plasterk liep bijvoorbeeld bijna elke dag bij ons binnen. Dat hadden anderen ook meer kunnen doen.\u2019<\/p>\n<figure id=\"post-377859 media-377859\" class=\"align-none\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Dijselbloem_87070-B_preview.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Dijselbloem_87070-B_preview-320x427.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Dijselbloem_87070-B_preview-640x854.jpg 640w\" alt=\"\" \/><figcaption>&#8216;Ik vind dat Diederik een standbeeld verdient&#8217;<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"vraag\"><em>Toch werd er vanuit de fractie geklaagd dat ze maar een paar uur hadden om het akkoord te beoordelen.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Dat waren vooral fractieleden die er tijdens de formatie niet naar hadden gevraagd. Daar konden wij niet veel aan doen. De protesten vanuit de achterban waren onderdeel van een breder probleem. We kregen bijvoorbeeld veel kritiek op de afschaffing van de basisbeurs en de introductie van het sociale leenstelsel, en op de decentralisatie van de jeugdzorg en de langdurige zorg. Dat stond allemaal in ons verkiezingsprogramma, maar veel mensen w\u00edsten dat helemaal niet. Daardoor werden die idee\u00ebn niet gedragen door de achterban. Veel PvdA-kiezers dachten dat die maatregelen ons door de VVD waren opgelegd. We hebben al ruim voor de verkiezingen van 2012 te weinig aandacht besteed aan het draagvlak voor grote hervormingen onder onze kiezers. Dat neem ik mezelf ook kwalijk. Die weeffout hebben we nooit meer goed kunnen maken.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>De fractie was ook verdeeld over het leiderschap van Samsom.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Dat is waar. Er was een club die ageerde voor het kinderpardon en tegen de strafbaarstelling van illegaliteit. Daar is Diederik heel hard tegen opgetreden.\u2019<br \/>\n\u2018Niet te onaardig zijn voor Diederik, h\u00e8?\u2019 roept Gerda vanuit de keuken.<\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Nee hoor,\u2019 zegt Dijsselbloem. \u2018Doe ik ook niet. Diederik is mijn grote vriend. Ik vind dat hij een standbeeld verdient. Hij heeft ongelooflijk veel voor elkaar gekregen voor Nederland, met tomeloze energie, en heeft daar een hoge prijs voor betaald. Dat is het eerlijke verhaal.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>Wat ook niet hielp, is de lijsttrekkersverkiezing tussen Samsom en Asscher, die samen verantwoordelijk waren voor het kabinetsbeleid. Daardoor was er weinig te kiezen en ontstond ook nog het beeld dat Samsom een mes van Asscher in de rug kreeg. Was dat niet een enorme strategische fout?<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Het was inderdaad ongemakkelijk dat Lodewijk tijdens de debatten de hele tijd in de aanval probeerde te gaan, terwijl Diederik juist riep dat Lodewijk het eigenlijk enorm met hem eens was. Dat zag er niet goed uit: als een bokswedstrijd waarbij de \u00e9\u00e9n probeert uit te halen en de ander juist de armen om de tegenstander slaat. Maar we hebben zelf al jaren geleden de lijsttrekkersverkiezingen ge\u00efntroduceerd om de partijcultuur open te breken. Het zou totaal ongeloofwaardig zijn geweest als we de partijdemocratie nu opeens uit politiek opportunisme hadden afgeschaft.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>Samsom zag de bui al hangen: hij heeft er nog voor gepleit de lijsttrekkersverkiezing niet door te laten gaan, en hij heeft Asscher gesmeekt zich niet kandidaat te stellen.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Dat vond ik onverstandig, en dat heb ik ook tegen Diederik gezegd. Hans Spekman en ik hebben op Lodewijk ingepraat om zich w\u00e9l verkiesbaar te stellen. Hans had groot gelijk dat hij als partijvoorzitter de lijsttrekkersverkiezing toch door liet gaan.\u2019<\/p>\n<blockquote><p>\u2018Bijna de hele Eurogroep kon het bloed van Varoufakis wel drinken\u2019<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\"><em>Samsom is er nog steeds van overtuigd dat hij meer zetels had kunnen halen, en hij is niet de enige. In de parlementaire pers kreeg hij al een half jaar voor de verkiezingen steeds betere kritieken. Als die ontwikkeling had doorgezet, had hij nog een eind kunnen komen.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Dat was een romantisch beeld. Ik heb die stukjes ook gelezen, maar in de peilingen was helemaal niets van dat effect te zien. Het vertrouwen in Diederik was en bleef extreem laag, hoe onterecht ook. Al kort na het begin van het kabinet brak de pleuris uit in de VVD over de inkomensafhankelijke zorgpremie. Daar hebben we toen een alternatief voor bedacht, met dezelfde inkomenseffecten. Rationeel was dat prima te verdedigen. Maar het beeld ontstond dat Diederik door de knie\u00ebn was gegaan voor de VVD. Toen zakten we weg in de peilingen en dat heeft zich nooit meer hersteld. Misschien was dat wel onze grootste fout: we hebben te weinig oog gehad voor de symboliek. We zijn teveel als ingenieurs te werk gegaan, we hebben te lang gedacht dat onze rationele keuzes wel begrepen zouden worden. Maar in de politiek is dat niet genoeg. Mensen willen politieke overwinningen zien waar ze zich mee kunnen identificeren.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>Als jong Kamerlid bent u met Diederik Samsom en Staf Depla als \u2018de rode ingenieurs\u2019 het land in getrokken. U wilde de \u2018regentencultuur\u2019 in de PvdA doorbreken. Wat is daarvan terecht gekomen?<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Van de zomer zijn Diederik, Staf en ik een paar dagen naar het zomerhuisje van mijn ouders in Zuid-Engeland gegaan. Dat was een mooie gelegenheid om de balans op te maken, maar er moest ook worden gewerkt. Er lag nog een stapel hout die moest worden gekloofd voor de kachel. Vooral Diederik ging als een bezetene aan de slag. Ik ben al jaren met hem bevriend, maar had hem nog nooit met ontbloot bovenlijf gezien. Die gast is gespierd! Na een paar ochtendjes had-ie een enorme berg hout gekloofd. En maar doorgaan. Zo heeft-ie het in de politiek ook altijd gedaan.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>En wat hebben jullie als rode ingenieurs bereikt?<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Toen ik in de Kamer kwam, was de PvdA verworden tot een bestuurderspartij die het contact met de samenleving was kwijtgeraakt. Daarom trokken we de buurten en de wijken in, op zoek naar \u201cwerkende oplossingen voor werkelijke problemen\u201d, zoals Staf het noemde. Het begon als een actie voor een verkiezingscampagne, maar het is eigenlijk een permanente campagne geworden. Ook inhoudelijk hebben we de koers bijgesteld. In de fractie hebben we onder meer gepleit voor een steviger integratiebeleid: niet alleen rechten maar ook plichten voor nieuwkomers. In de PvdA was dat toen nog vloeken in de kerk. Op een van de fractiebijeenkomsten is er toen gehuild en geschreeuwd. Maar uiteindelijk heeft het geleid tot een nieuwe integratienota. Met de steun van Wouter Bos is de partij gedemocratiseerd. We hebben de topsalarissen in de publieke sector aangepakt. En we hebben de wijkenaanpak ge\u00efntroduceerd, die in veel steden heel succesvol is geweest.\u2019<\/p>\n<figure id=\"post-377863 media-377863\" class=\"align-none\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Dijselbloem_87049-B_preview.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Dijselbloem_87049-B_preview-320x240.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Dijselbloem_87049-B_preview-640x480.jpg 640w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/Dijselbloem_87049-B_preview-1280x959.jpg 1280w\" alt=\"\" \/><figcaption>&#8216;Ik ben heel gelukkig als ik straks weer in de tuin kan gaan schoffelen&#8217;.<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"vraag\"><em>Maar toen jullie in 2012 in de regering kwamen, regende het al snel verwijten dat jullie zelf regenten waren geworden, die alle beslissingen namen in een klein clubje en niet meer luisterden naar de achterban.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Iedereen heeft altijd de neiging de vorige oorlog te willen winnen. Voor ons was de vorige oorlog: het kabinet Balkenende-Bos, dat een voortdurende vechtpartij was tussen de PvdA en het CDA. Wij hebben ervoor gekozen het anders te doen: constructief, pragmatisch, gericht op concrete resultaten. Daardoor hebben we veel bereikt, in een goede verstandhouding met de VVD. Maar we hebben ons onvoldoende gerealiseerd dat de kiezers behoefte hebben aan ideologisch houvast en aan vergezichten. Het is niet genoeg om te zeggen: \u201cJa maar, we hebben het eigenlijk heel goed gedaan.\u201d Mensen stemmen op je vanwege je plannen voor de toekomst. In de praktijk van het besturen hebben we te weinig perspectief laten zien. Dat tekort heeft zich uiteindelijk gewroken.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>Als voorzitter van de Eurogroep kreeg u vergelijkbare kritiek, ook uit de sociaaldemocratische fractie in het Europarlement. U zou vooral bezig zijn geweest met harde bezuinigingen in Griekenland en veel te weinig hebben laten zien van uw sociaal-democratische idealen.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018In het Europees Parlement worden altijd grote woorden gebruikt. Daar moest ik in het begin wel aan wennen. Maar ik heb al eerder gezegd: als ik als voorzitter van de Eurogroep ideologische verhalen ga vertellen, bereik ik helemaal niks.\u2019<\/p>\n<blockquote><p>\u2018Jesse Klaver wist mensen w\u00e9l te enthousiasmeren en te inspireren\u2019<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\"><em>U kreeg het verwijt dat u kritiekloos het harde begrotingsbeleid van de Duitsers hebt uitgevoerd, waardoor Griekenland naar de economische afgrond werd geduwd en arme weduwen hun pensioen kwijtraakten.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018In de eerste plaats werd het beleid gesteund door de grote meerderheid in de Eurogroep. Daar had ik mee te maken. En er m\u00f3\u00e9st worden ingegrepen in Griekenland. Voor de crisis waren de inkomens en de pensioenen in Griekenland met 40 procent gestegen, met geleend geld. Ook de overheid leefde op veel te grote voet, met een tekort van maar liefst vijftien procent. Toen de kredietbubbel uit elkaar spatte, moesten we moeilijke hervormingen doorvoeren om de Griekse economie weer gezond te maken. Daardoor werden ook de pensioenen, waar soms hele families van afhankelijk waren met 25 procent verlaagd. Dat kan ik niet ontkennen. Maar dat was het gevolg van rampzalig beleid van de Griekse regering in de jaren daarvoor. Daar staat tegenover dat Griekenland nu voor het eerst een bijstandsregeling heeft. Ook dat was onderdeel van het programma.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>Yanis Varoufakis, de voormalige Griekse minister van Financi\u00ebn, noemt u in zijn boek <\/em>Volwassenen onder elkaar<em> een \u2018knechtje van de Duitsers\u2019, vooral van minister van financi\u00ebn Wolfgang Sch\u00e4uble.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Ik heb het boek van Varoufakis niet helemaal gelezen, maar ik heb er wel een paar passages in opgezocht. Hij heeft een geweldig retorisch talent, maar het is opvallend dat hij een heel ander beeld heeft van de werkelijkheid dan ik. Alleen al de titel. Die is ontleend aan een uitspraak van Christine Lagarde. Varoufakis doet alsof ze daarmee bedoelde dat de Duitsers in de Eurogroep zich onvolwassen gedroegen, terwijl iedereen in de Eurogroep wist dat het juist over z\u00edjn gedrag ging. Varoufakis beschrijft ook dat dat hij in februari 2015 met een alternatief plan voor schuldenverlichting kwam waar hij al een deal over zou hebben gesloten met de Europese Commissie. Maar die deal was er helemaal niet. Noch hij noch de Commissie had daar contact over gezocht met mij, en de de inhoud van die \u201cdeal\u201d was ook onacceptabel voor de Eurogroep. Daarom heb ik toen tegen hem gezegd dat we die tekst niet gingen behandelen. Hij was w\u00f3\u00e9dend en noemde mij een leugenaar. Dat valt bij mij altijd slecht. Het leidde tot slaande deuren. Dat was een van onze zwaarste botsingen. Achteraf probeert Varoufakis ervan te maken dat hij een hero\u00efsch gevecht voerde tegen Sch\u00e4uble en Dijsselbloem, maar bijna de hele Eurogroep kon op een gegeven moment zijn bloed wel drinken.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>Een paar jaar geleden zei de woordvoerder van Sch\u00e4uble in Vrij Nederland dat die een bijna vaderlijke verhouding met u had.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Dat is waar. Ik heb veel van Sch\u00e4uble geleerd. Hij is een geweldige onderhandelaar, met een enorme ervaring. Maar we waren het bepaald niet altijd eens. Tijdens de onderhandelingen in de zomer van 2015 stelde Sch\u00e4uble voor dat de Grieken tijdelijk uit de Eurozone moesten worden gegooid. Ik heb er persoonlijk voor gezorgd dat die optie niet op de agenda kwam, want dan was de ellende in Griekenland alleen maar groter geworden. Ik spreek nog steeds regelmatig Grieken die me daar dankbaar voor zijn, zeker nu de economie in de hele Eurozone en ook in Griekenland weer aantrekt. Het is ongetwijfeld waar dat veel Grieken me nog steeds de harde bezuinigingen van de afgelopen jaren kwalijk nemen, maar er is ook een andere kant. En die willen Varoufakis en zijn fans niet zien. Ooit ga ik daar zelf nog een boek over schrijven.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>U bent als voorzitter van de Eurogroep ook regelmatig in de problemen gekomen door iets te openhartige uitspraken. Afgelopen jaar nog door in een Duitse krant te suggereren dat de zuidelijke landen hun geld zouden hebben verbrast aan drank en vrouwen.<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Die uitspraak g\u00edng helemaal niet over de zuidelijke landen. Ik heb gezegd: \u201cIk kan mijn geld niet aan drank en vrouwen uitgeven om vervolgens u om bijstand te vragen.\u201d Dat was een andere manier om te zeggen dat \u00e1lle Europese landen zich aan de afspraken moeten houden, om elkaar in tijden van nood te kunnen helpen. Dit raakt de kern van de discussies in de eurozone. Solidariteit en vertrouwen vragen om het respecteren van afspraken. Die opmerking leidde pas tot een rel toen het Spaanse ministerie van Financi\u00ebn er een persbericht over verstuurde, kennelijk in een poging om mij te beschadigen. Toen noemde de Portugese premier me een racist, een xenofoob en een vrouwenhater. Oud-premier Renzi van Itali\u00eb haalde ook naar me uit. Dat is geen kattenpis. Maar goed, zo beschadigend was die uitspraak uiteindelijk ook weer niet, want de Eurogroep was toch bereid mijn termijn als voorzitter zonder discussie te verlengen terwijl ik geen minister meer was. De soep wordt niet zo heet gegeten als-ie wordt opgediend.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>U werd de afgelopen jaren beschouwd als een van de machtigste mensen in de Eurogroep. Is de macht verslavend?<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Als voorzitter had en heb ik een heel zware verantwoordelijkheid. Soms hangen heel belangrijke beslissingen op de persoonlijke inzet van mensen. Op een aantal momenten had de Eurozone uit elkaar kunnen vallen, met enorme gevolgen. Soms moesten we nachtenlang doorvergaderen om een compromis te bereiken. E\u00e9n keer heb ik in drie dagen vijf uur geslapen. Dan leef je op adrenaline. Het geeft een enorme kick als je dan toch overeenstemming weet te bereiken. Maar verslavend is het niet. Ik heb altijd geprobeerd er zo sto\u00efcijns mogelijk mee om te gaan en van moment tot moment heel secuur vast te houden aan verstandige beslissingen. Ik kan de politiek ook vrij makkelijk loslaten. Ik ben heel gelukkig als ik straks weer in de tuin kan gaan schoffelen.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>Bent u zelf een technocraat geworden, in de Eurogroep en als minister van Financi\u00ebn?<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">Er valt een lange stilte. \u2018Als je me vraagt of ik mijn werk als voorzitter van de Eurogroep anders had moeten doen zeg ik: nee. Maar als minister ben ik te veel bestuurder geworden. De valkuil voor bewindslieden is altijd dat je zo bezig bent met het oplossen van de problemen van vandaag dat je niet meer nadenkt over de v\u00f3lgende stap, over waar je naartoe wilt. Ik heb geen spijt van de maatregelen die we in het kabinet hebben genomen. Maar ik heb er wel spijt van dat we geen wervend verhaal hebben verteld.\u2019<\/p>\n<p class=\"vraag\"><em>U bedoelt: we hadden gelijk, maar de mensen hadden het niet door?<\/em><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018Het gaat om meer dan dat. Kiezers willen meegenomen worden in een verhaal over de toekomst. Je kan van Jesse Klaver zeggen wat je wilt, maar hij heeft dat tijdens de campagne heel knap gedaan. Hij wist mensen w\u00e9l te enthousiasmeren en te inspireren. Daar zijn wij niet in geslaagd. Toen ik zeventien jaar geleden als Kamerlid begon, was de Partij van de Arbeid het contact met de samenleving kwijtgeraakt, en nu w\u00e9\u00e9r, terwijl we juist jarenlang hebben geprobeerd het \u00e1nders te doen, dichter bij de mensen. Dat is de tragiek van mijn generatie.\u2019<\/p>\n<p class=\"onderschrift\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeroen Dijsselbloem neemt afscheid van de Haagse politiek, en binnenkort ook van de Eurogroep. Een gesprek over de zegeningen van rommelen in de tuin, zijn vriendschap met Diederik Samsom, zijn botsingen met Yanis Varoufakis en de nederlaag van de PvdA. \u2018Toen ik als Kamerlid begon was de PvdA het contact met de samenleving kwijt, en nu w\u00e9\u00e9r. Dat is de tragiek van mijn generatie.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[11927,5267,11929,3414,3498],"class_list":["post-377223","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-eurogroep","tag-jeroen-dijsselbloem","tag-parlement","tag-pvda","tag-thijs-broer"],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/377223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=377223"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/377223\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=377223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=377223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}