{"id":372393,"date":"2017-11-30T11:17:30","date_gmt":"2017-11-30T10:17:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=372393"},"modified":"2017-12-15T11:58:33","modified_gmt":"2017-12-15T10:58:33","slug":"narcos-javier-pena-seriegids","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/narcos-javier-pena-seriegids\/","title":{"rendered":"Javier Pe\u00f1a is held \u00e9n schuldige, winnaar \u00e9n verliezer"},"content":{"rendered":"
Om drugsbaron Escobar te doden is alles geoorloofd, vindt Javier Pe\u00f1a, de narcotica-agent die in de serie Narcos<\/em>\u00a0zo charismatisch wordt vertolkt door de Chileens-Amerikaanse acteur Pedro Pascal. Daarmee maakt Pe\u00f1a deel uit van \u2018the dark side\u2019.<\/div>\n

Google je \u2018Javier Pe\u00f1a\u2019, dan sta je direct oog in oog met hem: een kortgeknipte, grijze, brildragende man met een dunne snor. Een vlezige bullterri\u00ebr. Geen sexy verschijning. Op die site biography.com wordt hij \u2018Law Enforcement Consultant\u2019 genoemd. We lezen daar in zijn summiere curriculum vitae dat hij geboren is in Kingsville, Zuid-Texas. Zijn opleiding: een bachelor in sociologie en politicologie aan de Texas A&M University. In 1984 ging hij bij de Drug Enforcement Administration (DEA). Vier jaar later zat hij in Bogota, Colombia. Nu is hij met pensioen.<\/p>\n

Pe\u00f1a begon met wetshandhaving in 1977, als Deputy Sheriff in Laredo, Texas. Zeven jaar later werd hij Special Agent voor de DEA in Austin, Texas. Pas in 1988 kreeg hij de taak van zijn leven: samen met Steve Murphy moest hij in Bogota onderzoek doen naar het Medellin-kartel, \u2019s werelds grootste coca\u00efnedealer, en de leider Pablo Escobar.
\nDeze nuchtere bullterri\u00ebr is de \u00e9chte Javier Pe\u00f1a, degene die door de Chileens-Amerikaanse acteur Pedro Pascal charismatisch wordt vertolkt in de serie Narcos.<\/span> De mannetjesputter die het Medellin-kartel op de knie\u00ebn kreeg. En Pablo Escobar liet doden.<\/p>\n

Ongrijpbare dubbelzinnigheid<\/h5>\n

Met die beeltenis van de \u00e9chte Pe\u00f1a voor ogen is de manier waarop dit personage in Narcos<\/span> meteen als \u2018lul\u2019 wordt ge\u00efntroduceerd, w\u00e9l beter invoelbaar. In het begin zien we hoe een CIA-afluisterpost informatie binnenkrijgt over de verblijfplaats van een beruchte sicario <\/span>die zich \u2018Poison\u2019 noemt. Deze huurmoordenaar werkt voor de baas van het Medellin-kartel: Pablo Escobar. Cruciale informatie die direct naar het DEA-team ter plaatse moet. Maar naar wie? Naar agent Pe\u00f1a? Nee, besluit de CIA-chef. Bel Pe\u00f1a\u2019s collega Steve maar, want: \u2018Javier Pe\u00f1a is een lul.\u2019<\/p>\n

Zo gebeurt. Steve Murphy (gespeeld door Boyd Holbrook) is met zijn vrouw net hun (geadopteerde Colombiaanse) baby aan het verzorgen, dus die avondlijke oproep komt niet echt goed uit. Geen tijd. Hij belt daarom de Colombiaanse politie, aldus de voice-over (in het eerste en tweede seizoen van Narcos<\/span> door Murphy ingesproken). Tegenover de politieman die de telefoon opneemt, kolonel Carillo van het Search Bloc, een elite-eenheid die op de narcos<\/span> jaagt, zit de \u2018lul\u2019: Javier Pe\u00f1a. In zijn vrije tijd is hij met Carillo aan het roken en drinken. Altijd on the job<\/span>. Duidelijk geen gezinsman, Pe\u00f1a.
\nEven later zien we hoe hij gehuld in een kogelwerend vest deelneemt aan de liquidatie van Poison, diens vrienden en wat onschuldige burgers die zich \u00f3\u00f3k in de dancing ophielden waar het feestje plaatsvond. Carillo\u2019s Search Bloc waarschuwt niet eerst, maar schiet meteen \u2013 vandaar.<\/p>\n

Die sc\u00e8ne vindt chronologisch plaats halverwege de verhaallijn van Narcos<\/span>, maar vanwege het actiegehalte opent de serie ermee. Het geweld is daarmee meteen een gegeven, maar de karaktertekening van Javier Pe\u00f1a als \u2018lul\u2019 berust dan alleen nog op een mening van een nevenpersonage.<\/p>\n

Wat mij betreft: ook nadat ik de drie seizoenen van Narcos<\/span> tweemaal heb bekeken, blijft dat negatieve, persoonlijke oordeel over Pe\u00f1a verstoken van algemene geldigheid. Ja, hij gaat de grens over als DEA-agent, hij schuwt geen middel om zijn doel te bereiken, maar een moreel oordeel daarover kan de CIA-chef zich niet veroorloven; op Colombiaans grondgebied gaat de CIA in die schemerzone een stuk verder dan Pe\u00f1a. In hem als \u2018lul\u2019 aanmerken, ligt eerder besloten dat hij lastig is, dat hij zijn eigen weg gaat, dat hij CIA-strategie\u00ebn dwarsboomt die hogere, politieke belangen dienen dan de vangst van een drugsbaron. Zo bezien is het dus een compliment voor Pe\u00f1a om \u2018lul\u2019 te worden genoemd.<\/p>\n

Had je de \u00e9chte Pe\u00f1a gecast als zijn jongere zelf, dan was dit personage misschien eendimensionaal geportretteerd als een onbehouwen, triggerhappy <\/span>Texaanse jager op drugsgrootwild, een latino-versie van Dirty Harry<\/span>. Maar kies je voor die rol Jos\u00e9 Pedro Balmaceda Pascal (kortweg Pedro Pascal), dan teken je voor grotendeels ongrijpbare dubbelzinnigheid en mysterie. Zelfs over Pascals priv\u00e9leven weten we nauwelijks iets. De man \u00eds zijn (acteer)werk.<\/p>\n

Vechtlustige prins<\/h5>\n

Pedro Pascal is op 2 april 1975 geboren in Santiago, Chili, in een pro-Allende-milieu. Na de staatsgreep door Pinochet kreeg het gezin asiel in Denemarken. Daarna groeide hij op in Californi\u00eb en Texas. Hij stortte zich in die schooljaren eerst op wedstrijdzwemmen, maar daarmee stopte hij abrupt toen hij het schoolvak Drama kreeg. Toneel moest het voortaan zijn, alleen nog maar toneel. Hij heeft verder weinig over die tijd losgelaten. Ja, dat hij het op school zwaar had in Orange County, Californi\u00eb. Hij was naar eigen zeggen een nerd<\/span>, geobsedeerd door (buitenlandse) films en acteurs. Zijn vader nam het gezin almaar mee naar de bioscoop. D\u00e1t was wat Pedro van jongs af aan wilde: in die wereld terechtkomen, waarin je fantasie\u00ebn werkelijkheid kunnen worden, waarin je zoveel anderen kunt zijn.<\/p>\n

Vanaf 1996, toen hij in de korte film Burning Bridges<\/span> speelde, werd die droom bewaarheid. Sindsdien acteert hij. Hij maakt deel uit van de LAByrinth Theater Company in New York, de stad waar hij al ruim twintig jaar woont (recent was hij daar nog te zien als Don John uit Much Ado About Nothing<\/span> in het gratis culturele evenement Shakespeare in the Park<\/span>).<\/p>\n

Buiten het oordeel dat hij een ‘lul’ zou zijn, wordt er vrijwel niets over hem verteld.<\/q>Verder speelde Pedro Pascal nogal weinig beklijvende bijrollen in series als The Good Wife <\/span>en Homeland<\/span>. De doorbraak kwam pas toen hij de seksueel promiscue, vechtlustige prins Oberyn Martell speelde in het vierde seizoen van Game of Thrones<\/span>. Zijn (uiteindelijk) dragende rol als Pe\u00f1a in Narcos<\/span> consolideerde dat succes. Tot die tijd had hij nog nooit iemand gespeeld die niet verzonnen was. Sinds zijn vertolkingen van Oberyn Martell en Javier Pe\u00f1a geldt hij ook opeens als uiterst sexy. Wat daarbij helpt, is dat hij een innige vriendschap onderhoudt met Lena Headley, koningin Cersei in Game of Thrones<\/span>. Maar dat het meer dan vriendschap zou zijn met deze actrice, die zich per nieuwe verovering een bijpassende tatoeage op haar lichaam laat aanmeten, is nooit bevestigd. Misschien moeten we Pedro Pascals uitspraak dat zijn geheim is dat hij geen geheimen heeft, wel serieus nemen. Misschien is er simpelweg niet zoveel over zijn intieme leven te vertellen, net als bij Mark Rutte. Misschien spreekt hij alleen via zijn werk: zijn rol.<\/p>\n

Thuis in de bordelen van Bogota<\/h5>\n

Nee, oogverblindend is Pe\u00f1a\u2019s entree in Narcos<\/span> bepaald niet. Hij draagt van die lullige korte-mouwenhemden, heeft vaak zo\u2019n jaren-zeventigzonnebril op die je eerder associeert met vintage<\/span> porno dan met glamour. En dan die sullige haarcoupe die zijn voorhoofd bedekt, nooit een teken van intelligentie. Maar die markante, scherpgesneden kop redt alles, die looks <\/span>die zowel herinneren aan Clark Gable als aan zo\u2019n broeierige acteur uit de stal van Fassbinder.<\/p>\n

Buiten het oordeel dat hij een \u2018lul\u2019 zou zijn, wordt er vrijwel niets over hem verteld. Hij glimlacht alleen als een Colombiaanse official<\/span> suggereert dat hij goed thuis is in de bordelen van Bogota. Heb je \u2018ontmoetingen\u2019 gehad, vraagt hij zijn collega Murphy, nadat de narcos achter diens huisadres zijn gekomen. \u2018Ik ben getrouwd,\u2019 antwoordt Murphy verontwaardigd. Tja, grimast de seksueel hyperactieve Pe\u00f1a.<\/p>\n

Dat hij een \u2018vrouwenman\u2019 zou zijn, blijkt in de serie vooral uit het feit dat hij met zijn informantes slaapt, van escortgirl tot guerrillastrijdster. Cynisch pragmatisme is zijn modus. Als de kat van Steve en zijn vrouw bij wijze van waarschuwing door Escobars mannen is opgehangen in hun woning, ziet hij direct een kans tot lepe escalatie. Kom je aan een DEA-agent, dan zijn de rapen immers gaar. Waarom zou dat dan bij uitbreiding niet gelden voor een huisdier van een DEA-agent? \u2018This cat is DEA.\u2019<\/p>\n

Maar onder dat cynisme is een zachte kant verborgen, zijn hart voor weerlozen, zwakkeren en onschuldige slachtoffers. Dat zien we voor het eerst als de missie van een informante \u2013 een escort \u2013 verkeerd loopt. Op last van Escobars psychopathische collega \u2018The Mexican\u2019 valt ze ten prooi aan een groepsverkrachting. Pe\u00f1a bestormt gewapenderhand de villa waar ze gevangen zit en hij draagt haar als een ridderlijke redder in zijn armen naar een ambulance.<\/p>\n

Morele schemerzone<\/h5>\n

De redneck<\/span> Murphy verhoudt zich contrapuntisch tot Pe\u00f1a. Die laatste neemt een besluit, bijvoorbeeld om alle middelen in te zetten tegen Escobar, en accepteert de consequenties. Murphy blijft worstelen met zijn geweten, en is daardoor in zijn gedrag veel labieler dan Pe\u00f1a. Wanneer een verdachte door kolonel Carillo gemarteld wordt met hete koffie, blijft Pe\u00f1a toekijken, terwijl Murphy wegloopt. Maar diezelfde Murphy is weer meedogenloos als hij openbaar maakt dat de voor de narcos werkende piloot Barry Seal een DEA-informant is. Daarmee tekent hij Seals doodsvonnis, iets wat Pe\u00f1a schokt.<\/p>\n

Murphy wordt steeds meer cowboy in die Colombiaanse morele schemerzone. Bij een aanrijding door een taxi in Bogota bedreigt hij, tot ontsteltenis van zijn echtgenote, de chauffeur met een pistool. Tezelfdertijd informeert hij bezorgd of Pe\u00f1a naar bed gaat met een guerrilla-informante. \u2018Slapen met een communiste? Dat zou heel on-Amerikaans zijn,\u2019 antwoordt Pe\u00f1a in stijl.<\/p>\n

We zijn in Narcos <\/span>getuige van een hellend vlak. De oorlog tegen drugs in Colombia blijkt grenzeloos. De vraag is: hoe blijf je daartegen bestand? De onderkoelde Pe\u00f1a laat zijn persoonlijke motieven moeiteloos toe in die strijd. Vanuit een helikopter kan hij beslissen over het lot van de eerdergenoemde psychopaat \u2018The Mexican\u2019, die na een dolle achtervolging door zijn kogels heen is. Hij kan \u2019m arresteren of executeren. \u2018Schiet hem overhoop,\u2019 besluit Pe\u00f1a. Gaat het met je, vraagt kolonel Carillo hem daarna. Ik slaap vannacht, zegt Pe\u00f1a.<\/p>\n

Bij Carillo en de zijnen kun je nog lange tijd zeggen: dat zijn wetshandhavers. Maar wat betekent dat in een vuile oorlog? Pe\u00f1a is erbij als Carillo Medellin-huurmoordenaars boven de jungle uit een helikopter gooit. Hij is erbij als Carillo een puber (die werkt voor Escobar) standrechtelijk afmaakt. Murphy kan dat niet aan, terwijl Pe\u00f1a accepteert dat slechte middelen een goed doel kunnen verwezenlijken. Murphy gaat kapot aan zijn geweten, belt zijn naar Miami uitgeweken vrouw op om steun, terwijl Pe\u00f1a met zijn vaste hoer in bed ligt; hij betaalt voor genegenheid.<\/p>\n

Deernis<\/h5>\n

Pe\u00f1a krijgt het moreel moeilijker wanneer een extreemrechts doodseskader (\u2018Los Pepes\u2019), gefinancierd door het Cali-kartel, in de straten van Medellin dodelijke \u2018aanvallen vanuit de schaduw\u2019 uitvoert op Escobars mannen. Niettemin voorziet hij deze vigilantes<\/em> van informatie over de verblijfplaats van hun doelwitten. Hoe je dat ook wendt of keert of vergoelijkt: daarmee maakt Pe\u00f1a deel uit van the dark side<\/span>. Zijn devies: \u2018Het mag op elke manier, als Escobar maar doodgaat.\u2019 De grens trekt hij nog steeds bij het vermoorden van onschuldige burgers.<\/p>\n

Zijn doel wordt bereikt: Escobar sterft, al kan Pe\u00f1a niet voorkomen dat de smet op zijn blazoen hem blijft aankleven. Maar de geschiedenis toont zich mild voor winnaars. Geen Amerikaan heeft meer gedaan of gegeven voor het vangen van Escobar dan hij, krijgt Pe\u00f1a te horen. Zijn vader, een rancher, is trots op zijn zoon de held. Maar Javier Pe\u00f1a wijst dat heldendom af. Zijn onthaal staat in schril contrast met Pablo Escobars weerzien met z\u00edjn vader, eveneens een boer. Die zegt tegen zijn zoon, die nergens anders meer terecht kan: \u2018Ik schaam me voor jou. Ik denk dat je een moordenaar bent.\u2019<\/p>\n

Op de keper beschouwd is Pe\u00f1a natuurlijk \u00f3\u00f3k een moordenaar. Natuurlijk liet hij niet, zoals Escobar, een passagiersvliegtuig opblazen, natuurlijk gaf hij niet, zoals Escobar, een liquidatie-opdracht voor een vrouw en haar baby. Maar de kracht van Narcos<\/span> is dat deze serie karakters realistisch, dus niet zwart-wit maar juist in grijstinten toont. Als kijker ervaar je almaar wisselende loyaliteiten; ook Pablo Escobar in zijn laatste dagen roept deernis op. Steeds zien we de prijs die de personages moeten betalen voor hun keuzes.<\/p>\n

Zo opent de derde reeks van Narcos<\/span> met een bruiloft in Laredo, waar Pe\u00f1a als eregast van de partij is. Hij spreekt daar zijn ex Lorraine aan: \u2018Ik heb over sommige zaken nagedacht en ik heb spijt.\u2019 Zij: \u2018Heb je daar tien jaar mee gewacht?\u2019 Hij: \u2018Ik zat verkeerd.\u2019 Zij: \u2018Ik heb je allang vergeven\u2019 en: \u2018Stel je voor dat we getrouwd waren.\u2019 Zij heeft haar lot geaccepteerd en daarin haar geluk vermoedelijk gevonden, maar Pe\u00f1a kijkt niet vrolijk bij het zicht op Lorraine met haar kind en man. Een gemiste kans voor hem. Hij wordt daar nadrukkelijk van persoonlijk reli\u00ebf voorzien.<\/p>\n

Naar bed met andere monsters<\/h5>\n

Waar Escobar het gezicht was van de eerste twee reeksen van Narcos<\/span>, draagt de loner<\/span> Pe\u00f1a het derde seizoen. De tumultueuze opkomst en ondergang van Escobar, de booming <\/span>coca\u00efnehandel, het aantreden van de nieuwe koningen nadat de drugskoning dood is: al die veranderingen vragen om een bezonken, wilskrachtig karakter: Pe\u00f1a. De vier \u2018Heren van Cali\u2019, de nieuwe machthebbers n\u00e1 Escobar, hebben te weinig persoonlijkheid om de serie smoel te geven. Pe\u00f1a heeft het wel. Hij is al geen personage dat veel praat, en juist hij moet in dit derde seizoen de voice-over doen. Dat wat we van hem weten \u2013 de mysterieuze \u2018slechterik\u2019 die aan de goede kant staat \u2013 is nu een vertrekpunt. Vermoedelijk daarom dreunt hij al in het begin via de voice-over<\/span> op: \u2018Om een monster te doden, moet je soms naar bed met andere monsters. Als dat je verbaast, pak dan eens een geschiedenisboek. Dit doen we nu eenmaal zo.\u2019<\/p>\n

Zijn personage Oberyn Martell is even seksueel dubbelzinnig als Pe\u00f1a paradoxaal is.<\/q>Nog steeds bekommert hij zich om onschuldigen. Nadat hij gezien heeft hoe giftige gassen door illegaal gestort drugsafval kinderen in hun slaap gedood hebben, besluit hij niet langer afzijdig te blijven. Vanaf dat moment wil hij de loop van de wereld veranderen, er niet langer in berusten dat de schuldigen de dans ontspringen. Dat is iets waar zijn vader hem aan het begin van de derde reeks nog voor waarschuwde: als je de wereld wilt veranderen, verandert de wereld jou. Pe\u00f1a moet zich van zijn regering (inmiddels Bill Clinton) afzijdig houden, en dat verdomt hij. Hij gaat achter het Cali-kartel aan. Met alle gevolgen van dien.<\/p>\n

Een wonder<\/h5>\n

Op dat moment in de serie, in de setting van Colombia als bakermat van het magisch-realisme, gebeurt er een wonder: Javier Pe\u00f1a en Pedro Pascal worden \u00e9\u00e9n. Zoals eerder gebeurde in Game of Thrones<\/span>, dat net als Narcos<\/span> een Shakespeareaans drama is over een historische machtsstrijd.<\/p>\n

Pascal speelde daarin prins Oberyn Martell. Of liever: hij schiep<\/span> dat personage, even seksueel dubbelzinnig als Pe\u00f1a paradoxaal is. Pascal deed niet wat voor de hand had gelegen bij een biseksueel personage als Oberyn; hij maakte hem niet geforceerd flamboyant, hij liet die innerlijke kant van Oberyn niet interfereren met zijn verschijning in de buitenwereld. In zijn vertolking is Oberyn juist een en al mannelijkheid. Pedro Pascal maakte van Oberyn een hetero met een openlijke begeerte naar andere mannen. Zoals hij van Javier Pe\u00f1a een afgrondelijke verliezer maakte die paradoxaal genoeg juist daardoor wint.<\/p>\n

Javier Pe\u00f1a verliest \u2013 en hoe. De Heren van Cali trekken aan het langste eind; ze hebben de Colombiaanse president in hun zak. Accepteer je verlies, je was kansloos, hoort hij. Maar dan doet Pe\u00f1a iets wat alleen de nietsontziende Pe\u00f1a kan doen. Door nog meer te verliezen, door zich loopbaantechnisch totaal te vernietigen \u2013 niet priv\u00e9 want er is in zijn leven nauwelijks priv\u00e9, maar professioneel \u2013 wint hij. Hij legt tegenover de pers een verklaring af waarin hij Colombia een narcostaat noemt onder een gekochte president en meldt dat de Verenigde Staten daarvan allang op de hoogte zijn.<\/p>\n

En zie, hij wint. De schurken krijgen alsnog hun verdiende loon. Ook professioneel wint Pe\u00f1a. Een meerdere maakt zijn ontslag ongedaan, want er wacht een nieuwe klus: \u2018Nu de echte vijand aanpakken in de oorlog tegen drugs. Mexico<\/span>. Wat moet een man als jij anders?\u2019<\/p>\n

\n
Nog niet uitgekeken?<\/h5>\n

Doorzoek onze\u00a0300 recensies\u00a0of doe de Seriequiz op de Vrij Nederland Seriegids<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Om drugsbaron Escobar te doden is alles geoorloofd, vindt Javier Pe\u00f1a, de narcotica-agent die in de serie \u2018Narcos\u2019 zo charismatisch wordt vertolkt door de Chileens-Amerikaanse acteur Pedro Pascal. Daarmee maakt Pe\u00f1a deel uit van \u2018the dark side\u2019.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[9841,10281,3695,9837,9839,9849,801],"class_list":["post-372393","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-escobar","tag-javier-pena","tag-jeroen-vullings","tag-narcos","tag-pedro-pascal","tag-seriegids","tag-series"],"acf":[],"author_name":"Jeroen Vullings","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/372393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=372393"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/372393\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Jeroen Vullings","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=372393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=372393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}