{"id":372391,"date":"2017-11-30T12:21:36","date_gmt":"2017-11-30T11:21:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=372391"},"modified":"2017-12-01T16:44:48","modified_gmt":"2017-12-01T15:44:48","slug":"echt-goede-series-dromen-vervulling-gaan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/echt-goede-series-dromen-vervulling-gaan\/","title":{"rendered":"Uit de Seriegids: echt goede series zijn dromen die in vervulling gaan"},"content":{"rendered":"<div class=\"lead\">\n<p class=\"tekst\">Series zijn gebouwd op eerdere serieus. Het verleden resoneert mee, nu het seriegenre een vrijplaats is geworden voor topregisseurs en oudere karakteracteurs, maar ook voor jonge makers. De beste series zijn cinematografische dromen die in vervulling gaan.<\/p>\n<\/div>\n<p class=\"tekst\">Waarom zou je, zoals in de afdeling met serie-recensies in deze gids is gebeurd, je niet houden aan de prettig frikkerige waarderingsschaal van \u00e9\u00e9n tot en met tien, maar zo ver gaan om een elf toe te kennen aan een serie? Een 11, het zottengetal. Volstaat een tien niet om de hoogste lof te spuien over een iconische, sublieme serie? Zo\u2019n serie die geschiedenis schreef, zo\u2019n serie die het serielandschap blijvend veranderde, zo\u2019n serie die de toekomst dichterbij bracht en die de weg wees? Dat zijn series waarvoor je het bepaalde lidwoord \u2018de\u2019 kunt zetten, met klemtoon. D\u00e9 politieserie? <span class=\"Cursief\">The Wire<\/span>. D\u00e9 <span class=\"Cursief\">New York<\/span>-serie? <span class=\"Cursief\">Sex and the City<\/span>. Tienen, zonder meer. Maar er zijn series die meer bieden dan het beste genrestuk, series die de grens van het genre overschrijden, series die optimaal de vrijheid benutten van de nieuwe, nog zoekende kunstvorm die televisieserie heet. Die je kunt aanduiden met dubbel d\u00e9, of driedubbel.<\/p>\n<div class=\"info-box\">Dit essay komt uit de <strong>eerste VN Seriegids.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li class=\"tekst\">H\u00e9t naslagwerk voor de bingewatcher<\/li>\n<li class=\"tekst\">300 recensies + essays<\/li>\n<li class=\"tekst\"><span style=\"font-family: inherit; font-weight: inherit; font-size: 1.25rem;\">Bestel\u00a0de <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/product\/vn-seriegids-4-2017\/\">gids hier<\/a> of lees\u00a0<a href=\"http:\/\/www.seriegids.nl\">de recensies online<\/a>\u00a0(tot\u00a03 gratis).<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h5>Ondergangssaga<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Zo kan een gangsterverhaal als <span class=\"Cursief\">The Sopranos<\/span> de tweeledige betekenis van \u2018familie\u2019 laten zien: de naasten thuis en de criminele clan. Dat verhaal over de strijd om de macht kan de historie resoneren van de Julisch-Claudische keizersdynastie. Tezelfdertijd kan het de ondergangssaga zijn van de huidige dinosaurus: de traditionele man van middelbare leeftijd die er maatschappelijk buiten valt, steeds minder voorstelt in de buitenwereld en zich wanhopig verzet tegen dat uitsterven. De Amerikaanse Droom is finaal mislukt en gangsterbaas Tony Soprano en zijn maten zijn homofobe fossielen in een snel veranderende wereld waarin mannelijkheid niet meer telt. Hun weigering het lot te accepteren resulteert (in de zes reeksen) in zesenzestig doden op onnatuurlijke wijze. Absoluut een elf, zo\u2019n serie, zeker als die alles wat eerder de toon zette in het desbetreffende genre emuleert.<\/p>\n<h5>Meervoudige verhaallijn<\/h5>\n<p class=\"tekst\">De televisieserie is een nog jonge kunstvorm. Er zijn genoeg leuke, spannende, intelligente series geweest v\u00f3\u00f3r 1981, het jaar dat de politieserie <span class=\"Cursief\">Hill Street Blues<\/span> verscheen, waarmee het televisieseriegenre ambitieus en volwassen werd. Maar <span class=\"Cursief\">Hill Street Blues<\/span> was de eerste stijlicoon in het seriegenre. In deze emotionerende soap over een fictieve <span class=\"Cursief\">precinct<\/span> waar New Yorks <span class=\"Cursief\">finest<\/span> al te menselijk bleken, was de semi-documentairestijl ronduit revolutionair, net als het inzetten op meer dan \u00e9\u00e9n hoofdrolspeler en op meer dan \u00e9\u00e9n op te lossen misdaad. Inmiddels heeft elke zichzelf respecterende televisieserie de structuur van een soap die bestaat uit een fors aantal verweven verhaallijnen. Tegen het slot van een aflevering is er meestal niks opgelost, als er al wat op te lossen valt.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Die meervoudige verhaallijn is vrijwel standaard geworden, van series als <span class=\"Cursief\">Twin Peaks<\/span>, <span class=\"Cursief\">The West Wing<\/span> en <span class=\"Cursief\">The Sopranos<\/span> tot <span class=\"Cursief\">Game of Thrones<\/span>. Elk onderdeel van het verhaal heeft zijn eigen betekenis in het immense geheel en zo bezien is het kijken naar ambitieuze series een oefening in geheugenkunst. Na <span class=\"Cursief\">Hill Street Blue<\/span>s volgden nieuwe stijliconen, die op hun beurt breed navolging vonden. Series zijn gebouwd op eerdere series. De huidige seriekijker heeft in zijn hoofd een archief aan serieacteurs en de rollen waarmee ze telkens in een nieuwe serie opduiken.<\/p>\n<figure id=\"post-373735 media-373735\" class=\"align-none\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/DEF_1_preview.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/DEF_1_preview-320x425.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/DEF_1_preview-640x850.jpg 640w\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<p class=\"tekst\">Dat verleden resoneert mee, nu het seriegenre een vrijplaats is geworden voor topregisseurs en oudere karakteracteurs (van Glenn Close tot Martin Sheen) die via hun rol in een serie hun loopbaan nog een <span class=\"Cursief\">boost <\/span>hopen te geven. Het is het plezier om een schaakbord te overzien dat almaar uitdijt, waarbij de zetstukken personages of acteurs zijn.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Natuurlijk is het ook de lol in citatenkunst, verwijzingen naar eerdere rollen, eerdere series die net een extra dimensie aanbrengen, een snufje ironie toevoegen of een personage uitdiepen. Zo zien we hetzelfde zwartkijkende personage Munch (Richard Belzer) eerst opduiken in <span class=\"Cursief\">Homicide: Life on the Streets<\/span>, daarna in <span class=\"Cursief\">Law &amp; Order: Special Victims Unit<\/span> en ten laatste in <span class=\"Cursief\">The Wire<\/span>. Een teken dat het personage soms belangrijker lijkt dan de intrige of een specifieke serie. Scenarioschrijvers hebben anders dan bij film nu echt de kans om karakters uit te diepen, ze te ontwikkelen, zodanig dat ze intimi worden.<\/p>\n<h5>Pionierstijd<\/h5>\n<p class=\"tekst\">We maken nu de pionierstijd mee van het seriegenre. Elke dag verschijnen nieuwe series, de meeste beroerd. Maar in die vloed is er altijd wel een die vernieuwend is, die verder durft te gaan dan wat tot dusver gebeurd is. <span class=\"Cursief\">Breaking Bad<\/span> had ons al verwend met de enorme tijd die voor de tekening van personages uitgetrokken wordt, maar de spin-off en prequel <span class=\"Cursief\">Better Call Saul<\/span> gaat nog verder: in die tragische wordingsgeschiedenis van de louche advocaat Saul Goodman wordt een h\u00e9le aflevering uitgetrokken voor het zwijgzame, kaalhoofdige nevenpersonage Mike Ermantraut.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Zoals uit bovenstaand voorbeeld mag spreken, is film nog steeds de gewenste maat der dingen voor de televisieserie, maar dan wel m\u00e9t de lange en vruchtbare duur van een serie. De vervreemdende en betoverende serie <span class=\"Cursief\">Twin Peaks<\/span> liet voor het eerst de rijke mogelijkheden zien op dat vlak. En <span class=\"Cursief\">The Sopranos<\/span> muntte dat ideaal: film onder het mom van televisie. Ga maar na: komedie, nihilistisch gangsterepos en klassieke tragedie ineen in een serie over maffiosi die tegelijkertijd in twee families leven, die van het ingedutte familiebestaan en die van de georganiseerde misdaad.<\/p>\n<p class=\"tekst\"><q class=\"pull-left\">Komedie, nihilistisch gangsterepos en klassieke tragedie ineen in een serie over maffiosi die leven in het ingedutte familiebestaan \u00e9n in dat van de georganiseerde misdaad.<\/q><span class=\"Cursief\">The Sopranos<\/span> veranderde het televisielandschap finaal. Dat zie je op deelgebied terug in bijvoorbeeld de panoramische blik op alle betrokkenen in de <span class=\"Cursief\">crime<\/span>-wereld van <span class=\"Cursief\">The Wire<\/span>: gangsters, politie, politici, rechterlijke macht, journalisten, industri\u00eblen.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Maar in wijder verband zie je die invloed terug in de ambitie van series om een film-op-serieformaat te maken <span class=\"Cursief\">die als film niet realiseerbaar zou zijn geweest<\/span> \u2013 denk aan <span class=\"Cursief\">Boardwalk Empire<\/span> (door Martin Scorsese) of <span class=\"Cursief\">Top of the Lake<\/span> (door Jane Campion). Cinematografische dromen die in vervulling gaan, dat zijn het.<br \/>\nDat is de mooie kant van deze alles-of-niets kunstvorm.<\/p>\n<h5>Seriemoord<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Er is ook een schaduwkant. Wat nooit zal wennen, is de rol van de commercie, waardoor topseries zomaar stopgezet kunnen worden vanwege tegenvallende kijkcijfers. De vele bewonderaars van de post-apocalyptische politieke serie <span class=\"Cursief\">Revolution<\/span> hebben zo massaal geprotesteerd tegen deze moord op h\u00fan serie dat er een doekje voor het bloeden kwam: een gratis te downloaden <span class=\"Cursief\">graphic novel<\/span> waarin het verhaal wordt afgewikkeld. Beter dan niets, maar de teleurstelling blijft. Net sprak ik in deze van \u2018moord\u2019, een zware term. Maar wie gaat een onaffe serie herbekijken? Wie wil nog eens die deceptie meemaken? Zo\u2019n serie is daardoor dood. Onrecht dat nooit went.<\/p>\n<h5>Heerlijk vooruitzicht<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Hoe anders kan dat uitpakken bij series die w\u00e9l een afgerond verhaal hebben. Series die je wilt terugzien, waarbij je je kunt verheugen op de verdieping van de kijkervaring. Ooit ben ik op een toogdag van <span class=\"Cursief\">Vrij Nederland<\/span> smakelijk uitgelachen door een als sociale-media-expert ingehuurde mevrouw. Ze vond het achterlijk om series nog eens te zien. Want: zonde van de tijd. Ook toen ik zei dat je een prachtige roman toch ook kunt herlezen, of dat je een schilderij van Vermeer toch ook in de loop van je leven kunt blijven bezoeken, bleef ze onvermurwbaar. <span class=\"Cursief\">Kassian<\/span>.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Want, als ik mij bepaal tot de twee series die ik nu meteen wil terugzien, <span class=\"Cursief\">The Sopranos<\/span> en <span class=\"Cursief\">Game of Thrones<\/span>, waarom zou je jezelf het genot ontzeggen Tony Soprano weer tegen te komen? Deze kwetsbare, moderne held, behept met onzekerheden, schuldgevoel, goede \u00e9n kwade eigenschappen, die thuis het liefst in zijn ondergoed rondloopt. Na het ochtendlijke opstaan, na een elders doorgebrachte nacht, banjert hij direct, geeuwend en zich vrijelijk krabbend, naar de enorme ijskast en begint kliekjes te vreten. Heerlijk vooruitzicht om deze bonkige antiheld, de duivel voor wie we sympathie koesteren, nog eens te horen fulmineren over fluitende \u2018happy wanderers\u2019 die het zonder therapie kunnen stellen. Hij wil hun keel openscheuren. Zomaar.<\/p>\n<h5>The Sopranos in Middle-earth<\/h5>\n<p class=\"tekst\">En waarom zou je jezelf een tweede ronde <span class=\"Cursief\">Game of Thrones<\/span> willen onthouden? De serie die in zekere zin de overtreffende trap van <span class=\"Cursief\">The Sopranos <\/span>is en daarom wel <span class=\"Cursief\">The Sopranos in Middle-earth<\/span> is genoemd, omdat werkelijk iedereen doodgaat in deze serie. Voortijdig dood.<\/p>\n<p class=\"tekst\"><q class=\"pull-left\">Je hebt twee soorten kijkers: zij die zoveel mogelijk nieuwe ervaringen willen opdoen en zij die de ervaringen die hen wisten te raken, willen doorgronden, uitdiepen.<\/q>Het is doden of gedood worden in de godverlaten, afgrondelijk gewelddadige wereld van <span class=\"Cursief\">Game of Thrones<\/span>. Juist in die morose omgeving lichten de personages op die hun lot in eigen hand nemen. Personages die aanvankelijk geen kans leken te maken. Zoals de vechtlustige <span class=\"Cursief\">tomboy <\/span>Arya Stark, de intelligente en humoristische dwerg Tyrion Lannister, de reusachtige vrouwelijke ridder Brienne, de op prille leeftijd uitgehuwelijkte, verweesde prinses Daenerys en de bastaard Jon Snow.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Ze intrigeren door hun vermogen te veranderen, bijvoorbeeld Jon: van een bastaard tot Lord Commander van de Night Watch; en Daenerys: van misbruikslachtoffer tot koningin. Ze vechten terug, met de specifieke middelen die ze hebben. Ze waren slachtoffers, maar keerden hun lot. Ze worden bovendien zwaarbeproefd. Voorbij de grenzen van waardigheid en menselijkheid, daar waar hun authentieke zelf zichtbaar wordt. Ze zegevieren.<\/p>\n<p class=\"tekst\">D\u00e1t wisten we niet toen we deze serie voor het eerst zagen en vooral huiverden. Maar met de kennis van nu kijken we anders bij een hernieuwde kennismaking, met meer oog voor reli\u00ebf.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Je hebt twee soorten kijkers, zoals je ook twee soorten lezers hebt: zij die zoveel mogelijk nieuwe ervaringen willen opdoen en zij die de ervaringen die hen wisten te raken, willen doorgronden, uitdiepen.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Voor beide soorten kijkers is deze Seriegids bestemd. Wat we bieden, is een handreiking: dit zijn volgens ons de beste series aller tijden die tot een unieke ervaring kunnen leiden. <span class=\"Cursief\">Enjoy<\/span>.<\/p>\n<div class=\"info-box-red-border\">\n<h3 class=\"tekst\">De elven, voor iconische, sublieme series:<\/h3>\n<p class=\"tekst\"><a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/curb-your-enthusiasm\/\" target=\"_blank\">Curb Your Enthusiasm<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/game-of-thrones\/\" target=\"_blank\">Game of Thrones<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/narcos\/\" target=\"_blank\">Narcos<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/twin-peaks\/\" target=\"_blank\">Twin Peaks<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/the-sopranos\/\" target=\"_blank\">The Sopranos<\/a> &amp; <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/the-west-wing\/\" target=\"_blank\">The West Wing<\/a><\/p>\n<figure id=\"post-373753 media-373753\" class=\"align-none\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-keer-11.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-keer-11-320x280.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-keer-11-640x559.jpg 640w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-keer-11-1280x1118.jpg 1280w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/4-keer-11-1920x1677.jpg 1920w\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<h3 class=\"tekst\">Ook h\u00e9\u00e9l goed, de tienen:<\/h3>\n<p class=\"tekst\"><a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/30-degrees-in-february\/\" target=\"_blank\">30 Degrees in February<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/better-call-saul\/\" target=\"_blank\">Better Call Saul<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/breaking-bad\" target=\"_blank\">Breaking Bad<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/homeland\" target=\"_blank\">Homeland<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/homicide\" target=\"_blank\">Homicide<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/the-office-usa\/\" target=\"_blank\">The Office (USA)<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/sex-and-the-city\/\" target=\"_blank\">Sex and the City<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/the-shield\">The Shield<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/the-simpsons\" target=\"_blank\">The Simpsons<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/true-detective\" target=\"_blank\">True Detective<\/a> &amp;\u00a0<a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/serie-recensie\/the-wire\" target=\"_blank\">The Wire<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<p class=\"tekst\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beste lezer! <\/p>\n<p>Al jaren zijn we bij Vrij Nederland enthousiast over de wondere wereld van de televisieserie. We raken er niet over uitgepraat, en na een verpletterende serie kijken we hongerig uit naar een vergelijkbare ervaring. Zo ontstond de behoefte aan een wegwijzer en naslagwerk ineen en toen we erachter kwamen dat zo\u2019n Seriegids nog niet bestond, wisten we: dan maken wij \u2019m. De eerste Seriegids van Vrij Nederland is er nu, met lijstjes van de beste series, met stukken over Narcos en Broad City en \u2013 niet in de laatste plaats \u2013 met recensies van 300 series. En op het internet bieden wij u de speciaal ontwikkelde serie-site: vn.nl\/series <\/p>\n<p>De redactie<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[6267,6263,941,801,9833,9835],"class_list":["post-372391","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-game-of-thrones","tag-hbo","tag-netflix","tag-series","tag-sopranos","tag-twin-peaks"],"acf":[],"author_name":"Jeroen Vullings","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/372391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=372391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/372391\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Jeroen Vullings","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=372391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=372391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}