{"id":370812,"date":"2017-11-03T16:46:10","date_gmt":"2017-11-03T15:46:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=370812"},"modified":"2017-11-06T09:56:14","modified_gmt":"2017-11-06T08:56:14","slug":"hoe-vunzig-mag-openbare-kunst-zijn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/hoe-vunzig-mag-openbare-kunst-zijn\/","title":{"rendered":"Hoe vunzig mag kunst zijn als het in de publieke ruimte staat?"},"content":{"rendered":"
\n

De grens ligt ergens tussen menstruatievlekken en kubistische bestialiteit.<\/p>\n<\/div>\n

Vorig jaar bezocht ik een tentoonstelling over het werk<\/a> van illustrator<\/a> Liv Str\u00f6mquist, in het Zweedse Instituut in Parijs (waar je behalve naar Zweedse kunst kijken ook Zweeds gebak kunt eten, geserveerd door meisjes in pastelblauwe streepjesshirts).\u00a0Str\u00f6mquist’s stripverhalen waren op de muren uitgetekend. Vooral\u00a0Kunskapen Frukt\u00a0<\/em>(“De Vrucht van Kennis’, in het Frans vertaald als ‘L’Origine du Monde’), een jolige geschiedenis van vrouwelijke seksualiteit met bijzondere aandacht voor ongesteldheid, vond ik prachtig. Bij de uitgang kocht ik een\u00a0linnen tasje met een tekening van een\u00a0kunstschaatser erop, die\u00a0lenig haar bloedbevlekte onderbroek laat zien, waar ik trots mee rond paradeerde tot het hengsel een paar maanden later achter een deurklink bleef hangen en afbrak.<\/p>\n

Nu hangt diezelfde schalkse\u00a0schaatser in de metro van Stockholm (ook wel ‘de langste kunstgalerie ter wereld<\/a>‘ genoemd), maar niet iedereen is er blij mee. Sommige mensen vinden dat\u00a0het werk\u00a0te aanstootgevend <\/a>is om zo pontificaal in de publieke ruimte te hangen. Ze vinden het onsmakelijk om onderweg naar kantoor met een doorlekvlek geconfronteerd te worden, of hebben geen zin om\u00a0vragende kleine kinderen een impromptu\u00a0lezing over het vrouwelijk voortplantingsstelsel te geven.\u00a0Anderen\u00a0hebben ergens wel sympathie<\/a> voor de\u00a0menstruatie-illustratie, maar blijven er uiteindelijk bij dat ongesteldheidsbloed, net als poep en plas, beter uit het zicht kan blijven.<\/p>\n

Het doet denken aan\u00a0een andere kunstdiscussie, die vorige maand plaatsvond\u00a0rond\u00a0Domestikator<\/em>, het omstreden\u00a0standbeeld van kunstenaar Joep van Lieshout. Het werk werd eerder geweigerd<\/a> door het Louvre, dat het ’te seksueel expliciet’ vond om in de Jardin des Tuileries te plaatsen. Inmiddels staat het werk, een soort roodbruin blokgebouw in de vorm van een man die een hond penetreert, op het plein voor het Pompidou Centrum, \u00a0in het gezichtsveld<\/a> van de talloze toeristen die daar urenlang in de rij<\/a> staan voor de tentoonstelling over David Hockney. Kunstcriticus Jonathan Jones noemde<\/a> het werk ‘nasty’ en ‘pesterig’, omdat het mensen ongevraagd met perversiteit confronteert, buiten de veilige context van een museum of een kunstgalerie. ‘I think forcing strong sexual content on strangers of all ages is a particularly loutish form of bullying’, schrijft hij in The<\/em>\u00a0Guardian<\/em>.<\/p>\n

Moet kunst in de openbare ruimte zich aan andere regels houden?\u00a0Ik vind het moeilijk me in te leven in\u00a0de mensen die aanstoot nemen\u00a0aan de bloedende schaatsers van Str\u00f6mquist: haar werk is visueel toch een stuk aantrekkelijker en toegankelijker dan dat van Van Lieshout.\u00a0Bovendien is menstrueren iets waar de halve wereldbevolking maandelijks mee te maken heeft,\u00a0waar een taboe op rust dat het leven van veel vrouwen onnodig ingewikkeld maakt.\u00a0Het werk van Str\u00f6mquist heeft een simpele idealistische boodschap: we moeten niet al te moeilijk doen over ongesteldheid.<\/p>\n

Het taboe op seks hebben met huisdieren lijkt me daarentegen zeer terecht. Toch\u00a0lijkt het me meer dan overtrokken om Van Lieshouts blokkendoos te beoordelen als ‘seksueel expliciet’. De weergave is uiterst schematisch, nog minder levensecht dan een gemiddeld naaktportret van Picasso. Er komt geen oog, haar of geslachtsdeel bij kijken.\u00a0Noem het bouwwerk lelijk of smakeloos, maar echt smerig is het niet.<\/p>\n

De commotie rond\u00a0Domestikator<\/em>\u00a0en Str\u00f6mquists tekeningen\u00a0<\/em>echoot\u00a0de discussies die we zo’n beetje dagelijks voeren over de inhoud van advertenties.\u00a0Iedereen wordt onophoudelijk bestookt met visuele informatie, of dat nou via het scherm van je telefoon, een poster in een bushokje of een fysiek object op straat is.\u00a0Maar waar reclame soms problematisch is omdat het pretendeert normaal of nastrevenswaardig te zijn, doet kunst dat juist niet. Dat maakt kunst de gezondste manier om ons schokkende dingen te tonen \u2013 ook in de publieke ruimte.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De grens ligt ergens tussen menstruatievlekken en kubistische bestialiteit.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[8902,3530,6592,915,8900],"class_list":["post-370812","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-bloed","tag-kunst","tag-menstruatie","tag-seks","tag-vieze-kunst"],"acf":[],"author_name":"Amarens Eggeraat","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/370812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=370812"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/370812\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Amarens Eggeraat","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=370812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=370812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}