{"id":366646,"date":"2017-09-21T07:00:00","date_gmt":"2017-09-21T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=366646"},"modified":"2017-10-18T10:22:47","modified_gmt":"2017-10-18T08:22:47","slug":"roken-maakt-meer-kapot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/roken-maakt-meer-kapot\/","title":{"rendered":"\u2018Wie een pakje sigaretten per dag rookt, jaagt er elke twee weken een boom doorheen\u2019"},"content":{"rendered":"
Weer een reden om te stoppen met roken: tabak is ook dodelijk voor de aarde.<\/div>\n

\u2018De mens is vrij zijn gehemelte te strelen op de wijze die hem goeddunkt,\u2019 schreef wijlen Martin van Amerongen, oud-redacteur van dit blad en oud-hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer<\/span> in zijn essay Rook doet leven<\/span> (2001). In dit vurige \u2013 en schitterende \u2013 pleidooi voor \u2018het recht op een hedonistisch bestaan\u2019 maakt hij roken tot een onwrikbaar onderdeel van het recht op zelfbeschikking. Een recht dat \u2013 laat daar geen misverstand over bestaan \u2013 voorbestemd is aan \u2018sigarenrokers, bewoners van de erehemel van het nicotinegenot\u2019 en niet<\/span> aan \u2018sigarettenrokers, de lompenproletari\u00ebr van het caf\u00e9\u2019. Deze laatste soort is namelijk een \u2018egocentrisch stuk protoplasma, zich kuchend en rochelend door de wereld bewegend, onderwijl naar alle richtingen een geelgroenachtige slijmafscheiding sproeiend. (\u2026) De sigarettenjunk is, als hij niet enigszins door zijn omgeving wordt beteugeld, een schimmel op de samenleving\u2019.<\/p>\n

Toen Van Amerongen dit meer dan vijftien jaar geleden schreef, waren rokers al hard op weg de \u2018drop-outs van de samenleving\u2019 te worden, \u2018gepest, beledigd en voortijdig doodverklaard\u2019. Nu de sigarettenmachine zelfs uit de wc van het caf\u00e9 wordt verbannen en zelfs de amorele bankiers van ABN Amro geen zaken meer willen doen met de tabaksindustrie, lijkt de \u2018niet-rokers-gestapo\u2019 (dixit Van Amerongen) definitief gewonnen te hebben. Van Amerongen \u2013\u00a0een van mijn journalistieke leermeesters, ik zou een willekeurige ledemaat afstaan voor een fractie van zijn brille \u2013 zou zich in zijn graf omdraaien als hij zou lezen dat godbetert nu ook het milieu een reden is om te stoppen met roken. Maar het is niet anders: het strelen van ons gehemelte leidt elders tot het kaal schrapen van de aarde.<\/p>\n

Aanjager van ontbossing<\/h5>\n

Jaarlijks rookt ongeveer een miljard mensen circa 6,25 biljoen (6.250.000.000.000) sigaretten, stelt de wereldvoedselorganisatie FAO van de Verenigde Naties. Van alle tabak gaat 80 procent naar sigaretten, de rest naar sigaren, pijp en ander rookwaar. Hiervoor is 7.500.000.000 kilo tabak nodig en dat vraagt veel landbouwgrond: 4,3 miljoen hectare (iets groter dan Nederland) in 124 landen, vooral ontwikkelingslanden.<\/p>\n

Tabaksteelt en -productie is volgens de FAO \u2018een van de meest milieuvernietigende landbouwactiviteiten\u2019. Zo wordt tabak op intensieve wijze geteeld en niet geroteerd met andere gewassen. Dit maakt tabak kwetsbaar voor ongedierte en ziekten, wat weer grote hoeveelheden chemicali\u00ebn vraagt om de plantjes te beschermen. Veel van deze chemicali\u00ebn zijn zo schadelijk voor mens en milieu, dat ze verboden zijn in welvarende landen \u2013 een belangrijke reden waarom tabak juist in ontwikkelingslanden wordt geteeld.<\/p>\n

Tabaksplanten hebben nog een nadeel: ze putten landbouwgrond sneller uit dan andere gewassen omdat ze meer stikstof, fosfor en kalium aan de grond onttrekken. Tabak heeft dan ook veel kunstmest nodig, een schaars, eindig en milieubelastend product.<\/p>\n

Onze sigaretten en sigaren zijn een belangrijke aanjager van ontbossing, een van de grootste veroorzakers van klimaatverandering. In China, \u2019s werelds grootste tabaksproducent, is tabak goed voor 18 procent van de totale ontbossing, in Malawi zelfs voor 70 procent. De bossen worden gekapt om grond vrij te maken waarop tabaksplanten kunnen groeien, maar ook om de tabak te laten drogen. Dit gebeurt met hout en dit proces kan tot wel vier weken duren. Om de tabak van 300 sigaretten (anderhalve slof) te laten drogen, is gemiddeld \u00e9\u00e9n boom nodig. Wie elke dag een pakje sigaretten rookt, jaagt er elke twee weken een boom doorheen (en dat is dan alleen voor het drogen van de tabak). Dat zijn 26 bomen per jaar \u2013 met je sigaretten gaat dus ook een klein bos in rook op.<\/p>\n

De sloppenwijken van de landbouw<\/h5>\n

De tabaksindustrie rookt zijn boeren uit. Vooral kleinschalige tabaksboeren in ontwikkelingslanden hebben het zwaar. Ten opzichte van vergelijkbare boeren die andere gewassen produceren, hebben tabaksboeren doorgaans minder netto-inkomsten en minder bezittingen, blijkt uit onderzoek. Tabaksteelt is ongezond (waarover later meer), arbeidsintensief en slecht betaald \u2013 tabaksplanterijen zijn de sloppenwijken van de landbouw.<\/p>\n

\u2018Contract farming\u2019 is een geducht middel om tabaksboeren uit te buiten. De (keuter)boeren gaan een contract aan met een grote, internationale tabaksfirma waarbij ze verplicht worden om bepaalde hoeveelheden tabak te leveren. De prijs die de boeren daarvoor krijgen, wordt bepaald door de kwaliteit van de tabak, en deze wordt weer vastgesteld door de opkoper \u2013\u00a0de tabaksfirma. Boeren hebben nauwelijks tot geen ruimte om te onderhandelen. Sterker: tabaksfirma\u2019s \u2013 de bedrijven die jouw sigaretten maken \u2013 gebruiken dit mechanisme om hun kosten te drukken, wat volgens de FAO \u2018voor een groot deel de hoge winstgevendheid van de tabaksindustrie veroorzaakt\u2019. Boeren worden \u2018bewust bedonderd door systematische onderwaardering \u2013 en daardoor onderbeprijzing \u2013 van hun tabak\u2019. Nu weet je dus aan wie de winst van 35 miljard dollar (2016) van de vijf grootste tabaksbedrijven met name ten goede komt.<\/p>\n

Tabaksteelt is een van de meest milieuvernietigende landbouwactiviteiten.<\/q><\/p>\n

Het roken van tabak is ongezond, maar het telen ervan ook. Tabaksboeren gebruiken zoals gezegd relatief veel gif en zijn daartegen niet altijd voldoende beschermd. Uit onderzoek blijkt dat tabaksboeren disproportioneel veel gevallen kennen van geboorteafwijkingen, tumoren, bloedziekten en neurologische en endocriene afwijkingen. Zelfs landarbeiders die niet met gif werken, zoals arbeiders die oogsten, zijn hier gevoelig voor.<\/p>\n

Een gevreesde ziekte is Green Tobacco Sickness (GTS) waarbij opname van nicotine door de huid leidt tot nicotinevergiftiging bij de arbeiders die de verse, groene tabak aanraken. Symptomen zijn misselijkheid, overgeven, hoofdpijn, duizelingen en fluctuaties in bloeddruk en hartslag. Neem Malawi, waar tabak geteeld wordt die in bijna elke in het Westen gerookte sigaret is terug te vinden. In het bloed van kinderen die in die in de tabaksindustrie werkten (sommigen waren vijf jaar oud), werden nicotineniveaus stelt die gelijk stonden aan het roken van 50 sigaretten per dag.<\/p>\n

Zevenduizend toxische chemicali\u00ebn<\/h5>\n

Waarschijnlijk vindt de meeste vervuiling, met name in termen van broeikasgassen, plaats tijdens de productie in een van de 560 fabrieken wereldwijd en de distributie van de rookwaar naar klanten als jij en ik. Hierover zijn echter te weinig betrouwbare gegevens beschikbaar: tabaksfirma\u2019s geven ze nauwelijks vrij, en wat bekend is, is onbetrouwbaar en slecht vergelijkbaar.<\/p>\n

Over het afval dat roken veroorzaakt, is veel meer bekend. Elke sigaret bevat circa 7.000 (!) toxische chemicali\u00ebn, waaronder kankerverwekkende, en deze komen bij het roken allemaal vrij. Ook als ze worden ge\u00efnhaleerd en uitgeblazen, hechten ze zich aan plafonds en meubels of komen uiteindelijk weer neer op vloeren en straatstenen en dus in het milieu. Nicotine en cotinine (een aan nicotine gelieerde stof) zijn de meest gemeten stoffen in het water dat uit vuilnishopen vrijkomt en het grondwater in sijpelt. Ook gezuiverd rioleringswater bevat deze stoffen omdat geavanceerde waterzuiveringsinstallaties ze niet volledig kunnen filteren.<\/p>\n

Ongeveer tweederde van elke sigaret verandert in tastbaar afval: as en peuk. In zwerfafval komen peuken qua aantallen het meest voor: in steden en op stranden is 30 tot 40 procent van al het verzamelde zwerfafval een sigarettenpeuk. De meeste peuken belanden op straat, zeker nu er in kantoren en caf\u00e9s niet meer gerookt mag worden; in het Verenigd Koninkrijk belanden nu 43 procent meer peuken op straat. Deze peuken bevatten ook sporen van de 7.000 toxische chemicali\u00ebn, waaronder arseen en zware metalen.<\/p>\n

Als deze stoffen in het milieu komen, veroorzaken ze problemen. In een onderzoek bleek dat 96 uur nadat peuken in een aquarium waren gegooid, de helft van de vissen was overleden. De (wat zal het zijn, miljoenen?) peuken die jaarlijks in de grachten van onze hoofdstad worden gegooid, doen het onderwaterleven dus geen goed.<\/p>\n

Nog een probleem: sigarettenfilters zijn niet op natuurlijke wijze afbreekbaar, onder meer omdat er plastic-achtige stoffen in zitten. Worden ze vochtig en aan zonlicht blootgesteld, dan vallen ze uiteen in kleinere, niet afbreekbare delen, wat weer bijdraagt aan de plastic soep.<\/p>\n

Hoogtepunt<\/h5>\n

Het strelen van ons gehemelte duurt enkele minuten, maar de consequenties kunnen een leven lang duren. Wellicht dat de opkomst van e-sigaretten het milieu verlichting geeft, maar hiernaar is nog geen systematisch onderzoek gedaan.<\/p>\n

Vaststaat dat de conventionele tabaksindustrie nog niet over haar hoogtepunt heen is. De sigaret en sigaar mogen in welvarende landen een langzame dood sterven, wereldwijd stelt Big Tobacco nog steeds. De groeimarkten in arme en opkomende landen bieden nog ongekende mogelijkheden: precies daar waar de teelt van tabak al zoveel schade aanricht.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

‘Weer een reden om te stoppen met roken: tabak is ook dodelijk voor de aarde. \u2018Wie een pakje sigaretten per dag rookt, jaagt er elke twee weken een boom doorheen.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[3468,219,4606,4244,8543],"class_list":["post-366646","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-evert-nieuwenhuis","tag-het-geweten","tag-klimaat","tag-roken","tag-tabak"],"acf":[],"author_name":"Evert Nieuwenhuis","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/366646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=366646"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/366646\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Evert Nieuwenhuis","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=366646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=366646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}