{"id":364290,"date":"2017-08-24T07:00:18","date_gmt":"2017-08-24T05:00:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=364290"},"modified":"2017-08-30T16:10:19","modified_gmt":"2017-08-30T14:10:19","slug":"voor-een-linkse-melancholie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/voor-een-linkse-melancholie\/","title":{"rendered":"Reden genoeg voor linkse melancholie"},"content":{"rendered":"
\n

Volgens Walter Benjamin is melancholie\u00a0het gevolg van je verdiepen in de geschiedenis.\u00a0Redenen genoeg voor een portie linkse melancholie van de sociaaldemocraten van nu.<\/p>\n<\/div>\n

Nadat de Frankfurter Zeitung<\/span> het stuk had geweigerd, publiceerde het blad Die Gesellschaft<\/span> in 1931 toch Walter Benjamins krakende recensie van Erich K\u00e4stners Gedichte<\/span>. De titel, Linke Melancholie<\/span>, verwees naar K\u00e4stners onomwonden linkse engagement, al was dat gegoten in virtuoze ironische zwaarmoedigheid. K\u00e4stner sloeg daarmee de plank mis, volgens Benjamin: hoe links hij ook was, hij werd er de lieveling van de nieuwe bourgeoisie van de Weimar Republiek mee: \u2018K\u00e4stners Gedichte sind Sachen f\u00fcr Grossverdiener.\u2019 Hij werd een verrader van het proletariaat. Samen met Walter Mehring en Kurt Tucholsky zou K\u00e4stner voor louter amusement zorgen. Hij was ongevaarlijk links.<\/p>\n

De nederlaag van de sociaaldemocraten was totaal onverdiend.<\/q>Het begrip linke Melancholie<\/em> was vanaf dan gemunt door de onorthodoxe communist en essayist Benjamin. Het is nu de titel van Enzo Traverso\u2019s boek Left-Wing Melancholia. Marxism, History and Memory<\/span>. Voor K\u00e4stner zou melancholie niet meer dan een stemming zijn, gespeend van politieke inhoud en kritische potentie. Volgens Benjamin was het iets anders: het gevolg van je verdiepen in de geschiedenis. Dan zag je onwrikbare en onrechtvaardige klassenverhoudingen. Die vroegen niet om de sociaaldemocratische kleine stapjes van K\u00e4stner, maar om een messianistische verlossing.<\/p>\n

Traverso\u2019s boek gaat over de melancholische \u2018cultuur van nederlaag\u2019. Alle grote omwentelingen en revoluties na de Franse Revolutie (en die was ook al geen eenduidige overwinning) zijn in de kern mislukt: de revolutie van 1848, de Commune, de Spartacusopstand, de Russische Revolutie enzovoort. Dat is om melancholisch van te worden, want het doel was en blijft nobel: grotere gelijkheid. Volgens Traverso hebben deze nederlagen nooit tot definitief defaitisme geleid en is het vuur altijd blijven branden. De reden: \u2018It was supported by a world vision that had its core in revolutionary utopia.\u2019<\/em><\/p>\n

Dat het revolutionaire vuur in afgezwakte vorm is overgenomen door varianten van het democratisch socialisme is niet Traverso\u2019s onderwerp. Benjamin ontwikkelde een visie op de geschiedenis die hij ook kon gebruiken voor zijn messianistische toekomst. Overeenkomstig de mening van de Koningin in Alice<\/span>: \u2018Het is een armzalig soort herinnering als die alleen maar achteruit werkt\u2019, reactiveerde hij het verleden door nostalgisch naar inspirerende voorbeelden te kijken. Daardoor aangespoord wilde hij niet op de verlossende Messias wachten, maar zijn komst liefst revolutionair forceren.<\/p>\n

Er is nu ook reden voor linkse melancholie. De nederlaag van de sociaaldemocraten bij de verkiezingen was totaal onverdiend. Het electoraat was niet erg bij de les. Het ideologisch tegenstrijdige kabinet Rutte II heeft Nederland de afgelopen vijf jaar langs de afgrond van de crisis geleid en weer \u2018vaste grond onder de voet\u2019 gegeven, schreef NRC<\/span> terecht, \u2018het resultaat valt in hoge mate positief uit\u2019. Zo is het: de economie werd hersteld, de werkloosheid is onder de 5% gebracht, de boekhouding is kloppend gemaakt. De sociaaldemocratie kan volgens Benjamins recept inspiratie uit het verleden van de afgelopen vijf jaar putten. Deze nederlaag heeft zijn cultuur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Volgens Walter Benjamin is melancholie\u00a0het gevolg van je verdiepen in de geschiedenis.\u00a0Redenen genoeg voor een portie linkse melancholie van de sociaaldemocraten van nu. Nadat de Frankfurter Zeitung het stuk had geweigerd, publiceerde het blad Die Gesellschaft in 1931 toch Walter Benjamins krakende recensie van Erich K\u00e4stners Gedichte. De titel, Linke Melancholie, verwees naar K\u00e4stners onomwonden […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[3328,3326,6445,8342],"class_list":["post-364290","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-carel-peeters","tag-literaire-kroniek","tag-sociaaldemocraten","tag-wlater-benjamin"],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/364290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=364290"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/364290\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=364290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=364290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}