{"id":363953,"date":"2017-08-07T10:34:41","date_gmt":"2017-08-07T08:34:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=363953"},"modified":"2017-08-07T15:54:30","modified_gmt":"2017-08-07T13:54:30","slug":"zomergasten3-glennhelberg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/zomergasten3-glennhelberg\/","title":{"rendered":"De stroeve dialoog tussen Abbring en Helberg is exemplarisch voor het racismedebat in Nederland"},"content":{"rendered":"
\n

Psychiater Glenn Helberg zat afgelopen uitzending van\u00a0Zomergasten<\/em>\u00a0tegenover Janine Abbring. Het werd een stroef gesprek,\u00a0‘Helberg\u00a0was wellicht te ambitieus,\u00a0<\/em>maar Abbring\u00a0vertolkte de noodzakelijke stem van de niet-ingewijden op zo\u2019n basisniveau dat het bijna schools werd.’<\/p>\n<\/div>\n

Twee zwarte mannen halen herinneringen op over hun intieme relatie als tieners. Ik kijk naar de slotsc\u00e8ne van de oscarwinnende Moonlight<\/em> van regisseur Barry Jenkins. Het hoofdpersonage Chiron toont voor het eerst zijn kwetsbare natuur die hij onder stalen biceps en bling<\/em> verbergt. \u2018Je bent de enige man die mij ooit heeft aangeraakt\u2019, fluistert hij. Terwijl ze in oranje licht baden rust hij zijn hoofd op de schouder van Kevin. We schakelen terug naar de studio met psychiater en Artikel 1-lijstduwer Glenn Helberg. Er hangt een emotionele stilte die presentator Janine Abbring abrupt onderbreekt: \u2018Gaat het?\u2019. Het tenenkrommende moment is illustratief voor het hele gesprek.<\/p>\n

Helberg is waarschijnlijk voor veel Nederlanders vrij onbekend. Ik ken hem van mijn tijd als AT5-verslaggever waar we regelmatig een beroep deden op zijn expertise. Ik herinner me hem als een erudiete, innemende, belezen man met passie voor zijn beroep en de mensenrechtenagenda. Dat was in de afgelopen uitzending van\u00a0Zomergasten\u00a0<\/em>niet anders. Helaas leek de gewoonlijk scherpe Abbring\u00a0moeite te hebben met onderwerpen rondom racisme en LHBTI-emancipatie waardoor het een ongemakkelijke interactie werd.<\/p>\n

Zo grinnikte ze bijvoorbeeld toen de homoseksuele psychiater vertelde dat hij als jongetje tijdens het masturberen bij het moment supr\u00eame<\/em> maar aan een meisje dacht omdat \u2018God het dan misschien w\u00e9l okay vond\u2019. Pijnlijk als je je bedenkt hoe verlammend de angst voor de eigen seksualiteit kan werken.<\/p>\n

Klaarblijkelijk is er geen betere manier om te bewijzen dat racisme in Nederland\u00a0niet bestaat dan door ongegeneerd racistisch te zijn.<\/q><\/p>\n

De uitzending voelt door Abbrings onkunde meer als een hoorcollege dan een interview. Helberg begint met de film The Heart of Madness<\/em> waarin Braziliaanse psychiater Nise da Silveira \u2013 in de tijd dat shocktherapie en lobotomie geaccepteerde werkmethoden waren \u2013 een humane aanpak introduceert. De Nederlandse psychiater legt daar de grondslag van zijn betoog: het belang van contact maken en het relationele voor de mens. Ook in de fysieke zin: \u2018De huid is het grootste orgaan, aanraking is zo belangrijk\u2019.<\/p>\n

Wat volgt is een aaneenrijging van fragmenten over sociale ongelijkheid en racisme die voor de kenners ijzersterk zijn, en voor de leek \u2013 wat Abbring blijkt te zijn \u2013 als drijfzand voelen. Helberg ontleedt en verklaart raciale ongelijkheid door middel van voorbeelden. Zoals een Miss Universe-verkiezing waarbij Miss Cura\u00e7ao Annemarie Braafheid van de organisatie \u2013 als zwarte vrouw \u2013 onder geen enkel beding eerste mocht worden, een afschuwelijke AH-training waarbij Nederlands-Caribische medewerkers denigrerend en paternalistisch bejegend worden, tot aan arbeidersprotesten op Cura\u00e7ao vanwege ongelijke beloning tussen zwart en wit, en de gevierde Amerikaanse schrijver James Baldwin. De psychiater veronderstelt dat we de ongelijkwaardigheid in het heden enkel kunnen begrijpen en veranderen als we de geschiedenis kennen. Waarop Abbring antwoordt met de vraag: \u2018Maar waarom is dat nodig voor mij als witte Nederlander?\u2019.<\/p>\n

Een vluchtige blik op Twitter buiten mijn \u2018filterbubbel\u2019 bevestigt dat zij niet de enige witte Nederlander is die dat denkt. De kritiek op Helberg stroomt \u2013 ondersteund door het inmiddels gebruikelijk racisme \u2013 binnen. Klaarblijkelijk is er geen betere manier om te bewijzen dat racisme hier niet bestaat dan door ongegeneerd racistisch te zijn.<\/p>\n

White-washing\u00a0<\/em>en\u00a0colorism<\/em><\/h3>\n

Ik moet denken aan een interview in Vanity Fair<\/em> met Amerikaanse schrijver Fran Lebowitz waarin ze stelt dat om racisme bespreekbaar te maken je je niet moet afvragen hoe het is om zwart te zijn maar wat het betekent om wit te zijn. Het voordeel dat witte mensen \u2013 met alle sores van een mensenleven van dien \u2013 hebben is dat zij de norm zijn. \u2019Witte mensen lijken op hun ouders waarvan we al weten dat die \u2018de baas\u2019 zijn\u2019. Je hoeft niet na te denken over je kleur omdat je kwaliteiten niet om die reden ter discussie staan. Daardoor zijn zij het niet gewend om zelfkritische gesprekken over ras en etniciteit te voeren.<\/p>\n

De dialoog tussen Abbring en Helberg is exemplarisch voor het racismedebat in Nederland dat even stroef verloopt. De psychiater was wellicht te ambitieus met thema\u2019s als white washing<\/em> en colorism <\/em>maar de presentator vertolkte de noodzakelijke stem van de niet-ingewijden op zo\u2019n basisniveau dat het schools werd. Iets dat je niet zag toen het over microbiologie ging waar \u2013 durf ik te wedden \u2013 menig Nederlander ook geen snars van begrijpt.<\/p>\n

Halverwege de uitzending bekende Abbring haar twijfel, scepticisme en angst om iets verkeerds te zeggen. \u2018Maar daar ben ik ook bang voor, Janine\u2019, gaf Helberg toe, wat als een aderlating voelde van een beladen conversatie. Dat was niet het enige moment waarop de ge\u00efnterviewde de interviewer moest geruststellen. Ik vermoed dat het gesprek in de studio soepeler zou verlopen met een biculturele presentator. Net zoals je bij een hardloper sneller tot de kern komt met een sportjournalist die zelf ook hardloopt en tegelijkertijd \u2013 logischerwijs \u2013 haar vak verstaat.<\/p>\n

Helbergs ogen fonkelen bij de laatste paar fragmenten, waaronder de documentaire over de jonge Oekra\u00efense balletdanser Sergei Polunin die tijdens een veelbelovende carri\u00e8re als solist zichzelf in drank en drugs verliest. Dat komt door de scheiding van zijn ouders, beargumenteert de kinderpsychiater.<\/p>\n

Ook deelt hij terloops zijn idee\u00ebn over de oneindigheid van liefde en talent voor klassieke dans die zijn huidige carri\u00e8re bijna in de weg stond. Maar de wensen van zijn hoogleraren en moeder \u2013 die hij graag behaagde \u2013 weerhielden hem daarvan. Over die Glenn had ik graag meer gehoord. Voorlopig moeten we het doen met wat de afsluitende schuifeldans met Abbring op Louis Armstrongs\u00a0‘<\/em>What A Wonderful World’\u00a0<\/em>onthult over zijn onbesproken kanten.<\/p>\n

\n

Lees hier<\/a>\u00a0wat Max van Weezel vond van de vorige\u00a0Zomergasten\u00a0<\/em>met Eberhard van der Laan.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Psychiater Glenn Helberg zat afgelopen uitzending van\u00a0Zomergasten\u00a0tegenover Janine Abbring. Het werd een stroef gesprek,\u00a0‘Helberg\u00a0was wellicht te ambitieus,\u00a0maar Abbring\u00a0vertolkte de noodzakelijke stem van de niet-ingewijden op zo\u2019n basisniveau dat het bijna schools werd.’ Twee zwarte mannen halen herinneringen op over hun intieme relatie als tieners. Ik kijk naar de slotsc\u00e8ne van de oscarwinnende Moonlight van regisseur […]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[8075,8073,7843,835,5097],"class_list":["post-363953","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-clarice-gargard","tag-glenn-helberg","tag-janine-abbring","tag-racisme","tag-zomergasten"],"acf":[],"author_name":"Clarice Gargard","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/363953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=363953"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/363953\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Clarice Gargard","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=363953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=363953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}