{"id":360938,"date":"2017-06-19T11:08:11","date_gmt":"2017-06-19T09:08:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=360938"},"modified":"2017-06-20T09:24:32","modified_gmt":"2017-06-20T07:24:32","slug":"de-poeziepodcast-k-schippers","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-poeziepodcast-k-schippers\/","title":{"rendered":"De Po\u00ebziepodcast 6: een masterclass po\u00ebzie van K. Schippers"},"content":{"rendered":"
\n

Een nieuwe Po\u00ebziepodcast van VN, SLAA en Splendor, door Daan Doesborgh. Over dichters, hun gedichten, en de wereld waar ze die vandaan halen. Deze maand: K. Schippers. ‘Kijk, daar gaat een bus voorbij.’<\/p>\n<\/div>\n

Het is een onrustige vrijdagochtend in Splendor. Het Holland Festival is in volle gang, in de kleine zaal repeteert een ensemble, in de grote zaal repeteert een ensemble en dus ik ga met K. Schippers, mijn gast van deze maand, op zolder zitten.<\/p>\n

De zolder is een stuk minder geluiddicht dan de zalen, de hijsinstallatie van de lift staat een paar keer op de achtergrond te ratelen, maar dat past bij de dichter van dienst. Ook Schippers is een en al geluid: hij bladert door de bundels die hij heeft meegenomen, slaat op de tafel met boeken en handen, staat een keer op om het balkenplafond te bewonderen, en af en toe hoor je het aangename tikken van zijn beroemde vulpen, groengevlamd, die als een dirigeerstokje (we zitten tenslotte in een klassiekemuziekgelegenheid) zijn woorden van interpunctie voorziet. Bij het monteren sneuvelden een uit het niets gestart gesprek over Splendors verleden als badhuis en de wat mij betreft nu al legendarische terzijde, midden in een zin over zijn gedicht \u2018Wat je maar kort hoeft te onthouden\u2019: ‘Kijk, daar gaat een bus voorbij.’<\/p>\n

K. Schippers is al decennia lang een gevierd dichter, was medeoprichter van Barbarber<\/em> en behoorde tot de Zestigers. Juist ja, die groep dichters die \u2013 na de Vijftigers, en verwarrend genoeg ook ruim na de Tachtigers \u2013 de Nederlandse po\u00ebzie verrijkten met gedichten over het alledaagse, en in het bijzonder de readymade, waar ook K. Schippers nog altijd in excelleert.<\/p>\n

Het eerste gedicht dat hij voorleest, \u2018Scheiding\u2019, stond deze maand als stadsgedicht in Het Parool<\/em>. Schippers beschrijft zijn invulling van het stadsdichterschap als een vorm van verslaggeving in po\u00ebzie, wat hem met zijn jarenlange ervaring als journalist makkelijk afgaat. Maar dit stadsgedicht gaat \u2013 als je dan toch een podium hebt mag je de mensen ook best een beetje opvoeden \u2013 over een anoniem Chinees gedicht uit het jaar 817, dat in zijn geheel, door Schippers uit het Engels vertaald, in zijn stadsgedicht gevangen zit.<\/p>\n

\n

Scheiding<\/h4>\n

Lees ik plotseling weer de Chinese Poems uit
\n900 v. Chr. tot 1647, in het Engels vertaald
\ndoor Arthur Waley, Allen and Unwin, 3e druk,
\n1956. \u2018Veel vrienden verdwenen?\u2019 vraagt hij.<\/p>\n

\u2018De laatste tijd, ja.\u2019 \u2018Zeker Amsterdammers.\u2019
\n\u2018Bijna allemaal.\u2019 \u2018Lees dit gedicht ‘ns, dat
\nbegreep je vroeger niet\u2019. \u2018Welk?\u2019 \u2018Scheiding,
\nblz. 162, uit 817, op de kop af 1200 jaar oud.<\/p>\n

Vertaal jij het uit het Engels.\u2019 Hij loopt weg,
\nik lees het gedicht. Gisteren hoorde ik dat die
\nen die er niet meer is. Vanmorgen wordt me
\nverteld dat zo en zo ook dood is. Van vrienden<\/p>\n

en bekenden lijdt meer dan tweederde aan
\nverandering en verdween naar het Hemelrijk.
\nDegenen die zijn vertrokken zal ik niet meer
\nzien. Bij hen is het helaas nu voorgoed over<\/p>\n

en uit. Degenen die nog over zijn \u2013 waar zitten
\nze? Allen verspreid \u2013 wel duizend mijl van me af.
\nWie ik heb gekend en bemind, mijn hele leven,
\nhoeveel kan ik er nog op de vingers van een hand<\/p>\n

tellen? Alleen de toezichthouders van T\u2019ung, Kuo
\nen Li en van de provincie F\u00eang \u2013 niet meer dan die
\nvier. Verlangend naar elkaar werden we allemaal
\ngrijs, rolden we door het vluchtige bestaan,<\/p>\n

als een golf op een stroom. Jammer dat de feesten
\nen fratsen van vroeger zijn verlept en verdwenen,
\nen nu dit! Wanneer zullen we afspreken en een glas
\nwijn drinken en lachend in elkaars ogen kijken?<\/p>\n

K. Schippers, stadsgedicht, eerder gepubliceerd in het Parool op 13 juni 2017<\/em><\/p>\n<\/div>\n

Het dit jaar precies 1200 jaar oude gedicht is verrassend actueel, natuurlijk omdat vrienden die doodgaan noodgedwongen iets van alle tijden is, maar ook qua toon. ‘Gisteren hoorde ik dat die en die er niet meer is,’ K. Schippers of ik hadden het zomaar kunnen zeggen. Gelukkig was daar geen aanleiding toe.<\/p>\n

Van dit gedicht dat de tand des tijds zo wonderwel doorstaan heeft is het een simpel bruggetje naar het gedicht van Schippers zelf, dat wil zeggen het gedicht dat in zijn geheel van Schippers zelf is. Het gaat over een moment dat iedereen wel kent: je laat bijvoorbeeld het bad vollopen, en terwijl dat aan de gang is vul je het wachten op met een ander karweitje, koffie zetten bijvoorbeeld. Het moment wordt, in de woorden van Schippers, een soort matroesjkapop.<\/p>\n

\n

In de tijd van een ander<\/h4>\n

Ik zet het bad aan en denk
\nnu koffie zetten in de
\ntijd van het bad.<\/p>\n

Wat een duo. Er kan nog
\nveel meer gebeuren.
\nMaar wat? Bad, koffie, in<\/p>\n

hun tijd doe je twee lampen
\naan en vul je je pen.
\nZo laad je de seconden<\/p>\n

met warmte en geur, met
\nlicht en inkt. Niet
\nafzonderlijk, maar door<\/p>\n

elkaar heen, alsof het
\nstrengen zijn van het
\nzelfde ogenblik. Vlug<\/p>\n

een theedoek over een
\nradiator. De seconden
\ndrogen. Je kunt ze ook<\/p>\n

laten telefoneren, als
\ner wordt opgebeld. De
\nstoelen zo stil in<\/p>\n

de tijd van het bad.
\nIk doe een balkondeur
\nopen. De lucht stroomt<\/p>\n

naar binnen. Toast er
\neen boterham bij, de
\ngeur, het licht, de inkt,<\/p>\n

de droogte, de buitenlucht,
\njongleer ik met al die
\nbordjes in de tijd van iets<\/p>\n

anders. O, houdt me bij,
\ndeep focus, ’t wordt nou
\nkiele, kiele. Het water, de<\/p>\n

geur en er achter de toast,
\nde wolken, stromen de seconden,
\nde hemel en het heelal.<\/p>\n

K. Schippers, uit: <\/em>Tellen en wegen, Querido, 2011<\/em><\/p>\n<\/div>\n

Ik merk op dat veel gedichten van Schippers over de tijd gaan, maar volgens hem is dat geen bewuste keuze. De rest van het gesprek verandert in een soort masterclass po\u00ebzie van de oude meester aan de jonge podcastmaker, want Schippers, al bladerend, gesticulerend en op tafel slaand, gaat van het ene gedicht naar het andere, leest af en toe een paar strofen voor, en vertelt ondertussen waar de idee\u00ebn voor gedichten vandaan komen, welk plotseling verband of welke grappige inval de kiem leggen voor een gedicht over bijvoorbeeld een globe en een puntenslijper, of over dat gevoel wanneer je been slaapt, of over hoe een kind dat nog niet kan lezen naar letters kijkt.<\/p>\n

Het is een aflevering vol gebonk en achtergrondgeluid, en met minder structuur. Het ene gedicht is nog niet goed en wel besproken of het volgende klopt al aan de deur, of er moet weer iemand zo nodig een harp vervoeren met die dekselse lawaailift. Maar het klopte allemaal.<\/p>\n

\n