{"id":360745,"date":"2017-06-12T11:26:00","date_gmt":"2017-06-12T09:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=360745"},"modified":"2017-06-12T11:50:13","modified_gmt":"2017-06-12T09:50:13","slug":"jamal-ouariachi-hoe-concreter-de-dreigende-ondergang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/jamal-ouariachi-hoe-concreter-de-dreigende-ondergang\/","title":{"rendered":"Hoe concreter de dreigende ondergang, hoe meer de mens uit zijn apathie blijkt te ontwaken"},"content":{"rendered":"
\n

Het hyperpersoonlijke essay is dood, en schrijvers doen opeens weer ge\u00ebngageerd. Blijkbaar is lijden goed voor ons, daar worden we inventief van. Dus laat die klimaatverandering maar komen.<\/p>\n<\/div>\n

Dat stormachtige weer, laatst: heerlijk. Het heeft altijd iets meeslepends, dat apocalyptische geroffel wanneer de schuine ramen van mijn werkkamer worden afgeranseld door woeste striemen regen, \u00e9\u00e9n verdieping lager in de woonkamer goed te horen, en wat is het dan gezellig om warm licht te ontsteken, een zak Nibbits open te trekken, een fles hartversterkende\u00a0rode wijn te ontkurken en met het hele gezin op de bank onder een deken te kruipen en het nieuwe seizoen van House of Cards<\/em> te binge-watchen.<\/i><\/p>\n

O, ik wil niet dat klimaatverandering onze wereld kapotmaakt, maar als het toch gebeurt, laten we er dan van genieten zoals je van zo\u2019n stortbui kunt genieten. Het doet mij denken aan die film Melancholia<\/i> van Lars von Trier waarin een verweesde planeet, Melancholia genaamd, ons zonnestelsel komt binnenzeilen en, volgens de berekeningen van wetenschappers, de aarde rakelings zal passeren. Kirsten Dunst lijdt in die film aan een dusdanig ernstige depressie, dat zij zelfs niet meer in staat is tot het zelfstandig nemen van een bad. Maar wanneer blijkt dat Melancholia de aarde niet zal passeren, maar zal rammen<\/i>, klaart haar gemoed op. Het is haar optimistische zuster, gespeeld door Charlotte Gainsbourg, die vanaf dat moment zo ongeveer bezwijkt aan doodsangst.<\/p>\n

Als het ergste gebeurt, ziet de depressieveling zich opgetogen bevestigd in zijn donkere\u00a0vermoedens.<\/p>\n

Hoe concreter de dreigende ondergang, hoe meer de mens uit zijn apathie blijkt te ontwaken en in actie komt. Je ziet het aan de opleving van de Amerikaanse journalistiek sinds de verkiezing van Donald Trump als president. De abonneecijfers van The New York Times<\/i> schoten omhoog. Ook weekblad The New Yorker<\/i>, toch een wat bezadigd buurtkrantje geworden, voorzien van flauwe cartoons en elke week een paar pagina\u2019s voorspelbare fictie, straalt weer relevantie uit. Trump geeft richting en inhoud aan de journalistiek, juist doordat hij voortdurend met journalisten botst.<\/p>\n

Klik mij aan! Klik mij aan! Klik mij aan!<\/h4>\n

Het zal geen toeval zijn dat Jia Tolentino onlangs op de website van The New Yorker<\/i> een stuk publiceerde<\/a> over de neergang van het hyperpersoonlijke essay. Ze heeft het dan over het type essay dat je aantreft op sites als Jezebel, Gawker of Salon, vaak in de vorm van een persoonlijke bekentenis, met titels als \u2018My Gynecologist Found a Ball of Cat Hair in My Vagina\u2019 of \u2018My Former Friend\u2019s Death Was a Blessing\u2019 – extreem en\/of g\u00eanant van inhoud en vooral ronduit navelstaarderig en aandachttrekkend. Je kent ze wel van Facebook of Twitter, van die artikelen met schreeuwerige zorg-dat-ik-viral-ga-titels, klik mij aan! Klik mij aan! Klik mij aan!<\/p>\n

Tolentino concludeert dat het genre sinds vorig jaar is ge\u00efmplodeerd en zij koppelt dat rechtstreeks aan Trumps onverwachte overwinning. In het stuk komt ook Sarah Hepola aan het woord, voorheen redacteur persoonlijke essays bij Salon. Hepola erkent dat de nadruk de afgelopen jaren misschien wel te veel heeft gelegen op de vraag hoe mensen zich voelen<\/i> over het nieuws, in plaats van op het nieuws zelf. Zo heeft het kunnen gebeuren dat journalisten volkomen verrast waren door Trumps overwinning. ‘We missed the story.’<\/p>\n

Met andere woorden: we zaten zo diep met onze neus in onze navel dat we het gevaar niet zagen aankomen.<\/p>\n

Maar we zijn wakker geworden. Ik zie het nu ook gebeuren op andere terreinen. De populaire HBO-serie Girls<\/i> \u2013 hilarisch maar volstrekt navelnarcistisch \u2013 is na zes seizoenen ten einde. Holle hipsterschrijvers als Sheila Heti en Mary Calloway en Tao Lin \u2013 allemaal niets te melden behalve klachtjes over hun persoonlijke besognetjes \u2013 werden een paar jaar geleden nog bejubeld. Nu hoor je godzijdank niks meer over ze.<\/p>\n

In de Nederlandse literaire scene valt me op dat allerlei millennialschrijfmevrouwen en -meneren wier maatschappelijke betrokkenheid tot voor kort niet verder reikte dan de menukaart van de Coffee Company, nu ineens op hun sociale media-profielen foto\u2019s posten van zichzelf op een heuse demonstratie (of \u2018#march\u2019, zoals dat tegenwoordig heet) of op een partijcongres van GroenLinks.<\/p>\n

Het klinkt calvinistisch, maar blijkbaar, blijkbaar <\/i>is lijden goed voor ons. We zijn een narcofiele soort, maar als het werkelijk misgaat, worden we wakker en blijken we inventieve wezens. Dus laat die klimaatverandering maar komen. We verzinnen wel iets, we zijn wakker.<\/p>\n

\n

Meer Jamal Ouariachi? Neem de nieuwsbrief van Vrij Nederland<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het hyperpersoonlijke essay is dood, en schrijvers doen opeens weer ge\u00ebngageerd. Blijkbaar is lijden goed voor ons, daar worden we inventief van. Dus laat die klimaatverandering maar komen. Dat stormachtige weer, laatst: heerlijk. Het heeft altijd iets meeslepends, dat apocalyptische geroffel wanneer de schuine ramen van mijn werkkamer worden afgeranseld door woeste striemen regen, \u00e9\u00e9n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-360745","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Jamal Ouariachi","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/360745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=360745"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/360745\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Jamal Ouariachi","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=360745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=360745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}