De mooiste tijd van het jaar breekt weer aan: zomervakantie. Drie weken vrijheid, waarin het leven licht is en het kiezen van een restaurantje de belangrijkste dagtaak. Het geld mag weer rollen, dus fuck it, dit jaar gaan we gewoon lekker met het hele gezin naar Thailand. Of Bali.<\/p>\n
Maar daar heb je het Het Geweten weer, VN\u2019s zuurste zeurpiet. Want dit ongetwijfeld welverdiende zomerse genieten is een majeure ecologische zonde. Voor een gemiddeld Nederlands gezin kost een retourtje Thailand meer CO2-uitstoot dan een doorsneedak vol zonnepanelen in drie jaar kan besparen. Of ruim vijf jaar geen grammetje vlees eten of drie jaar volledig veganistisch. Met die drie zorgeloze weken in de tropen vernietig je al je groene heldendaden van het afgelopen jaar \u2013 en nog veel meer. Wie dat heerlijke huisje in de Provence heeft gehuurd of met auto en tent op de bonnefooi naar Itali\u00eb rijdt, vervuilt veel minder, maar is ook niet zonder zonden. Hoe vier je zo groen mogelijk vakantie?<\/p>\n
Wat maakt een vakantie milieubelastend? De ene vakantie is de andere niet. Wie thuis op de fiets stapt, in drie weken het IJsselmeer rondt en onderweg kampeert in een tentje, vervuilt zo goed als niets \u2013 hulde. Maar wie naar Australi\u00eb vliegt en daar drie weken lang met een camper rondtrekt om van de ongerepte natuur te genieten, stoot al snel evenveel CO2 uit als een jaar lang je huis verwarmen \u2013 niet zo cool. Overigens is CO2 niet de enige schaduwzijde van onze vakantiepret \u2013 denk aan waterverbruik, geluidsoverlast, afval of domweg onze aanwezigheid in ongerepte natuur of een idyllisch oud stadje \u2013 maar omdat CO2 zich het best laat kwantificeren, richten we ons vooral daarop.<\/p>\n
Het vervoer naar de vakantiebestemming legt doorgaans het meeste gewicht in de schaal. Met afstand is de milieubelasting van een vliegtuig het grootst, gevolgd door auto, touringcar en trein. De verschillen zijn aanzienlijk: een gezin van vier personen dat naar Nice vliegt, stoot 2240 kilo CO2-equivalenten uit. Was het met de auto gegaan, dan was dat ruim drie keer minder (660 kilo) geweest. Met de bus zou het 360 kilo en met de trein 300 kilo zijn, blijkt uit cijfers van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal.<\/p>\n
Een caravan is ook niet echt klimaatvriendelijk. Het huisje op wielen zorgt voor zestig procent meer brandstofverbruik dan een auto zonder. Een echtpaar dat met auto en caravan naar de Middellandse Zee trekt, had wat het klimaat betreft net zo goed met het vliegtuig kunnen gaan en ter plekke een stacaravan kunnen huren. Eenmaal op de bestemming aangekomen is kamperen het minst milieubelastend. Hotels en vakantiehuisjes volgen daarop en ontlopen elkaar niet veel. Maar hoe luxer de vakantie, hoe groter de vervuiling. Zwembaden, sauna\u2019s en airco\u2019s vragen immers veel energie. Tot slot maakt het natuurlijk uit wat je tijdens je vakantie doet. Snorkelen en luieren aan het strand kan weinig kwaad, golfen en heliski\u00ebn des te meer.<\/p>\n
Wat nu als je een prachtige eco-lodge in Brazili\u00eb boekt en volledig in harmonie met het ongerepte oerwoud vakantie viert? De natuur zal wonderschoon zijn, maar met een ecologisch verantwoorde vakantie heeft het niets te maken. \u2018Duurzaam toerisme is een paradox,\u2019 vertelde Bas Amelung, onderzoeker aan Wageningen University & Research, mij eens. \u2018Ecologisch verantwoorde bestemmingen liggen doorgaans ver weg. En hoe verder je vliegt, hoe slechter dat is voor het milieu.\u2019<\/p>\n
Duurzaam toerisme is ook om andere redenen geen duurzame oplossing. Wij gaan graag naar ecologisch verantwoorde bestemmingen omdat ze ongerept en onaangetast zijn door massatoerisme. Maar de wereld kent een groeiend aantal toeristen die allemaal een plekje onder de zon willen. Amelung: \u2018Het aantal toeristen stijgt zeer snel, en die kun je niet allemaal kwijt in kleinschalige resorts. Kleinschalig ecotoerisme is dan ook geen alternatief voor massatoerisme. Daarbij heeft massatoerisme ook zo zijn voordelen. Infrastructuur en waterzuivering, om maar wat te noemen, kun je veel beter op grote schaal regelen.\u2019<\/p>\n
Sterker: als je de milieubelasting hoofdelijk omslaat, is die van toeristen in de vakantiekazernes in Benidorm minder dan die van bezoekers van een afgelegen eco-lodge. De vakantievierende massa\u2019s ontspannen wat dat betreft heel wat duurzamer dan de eco-elite.<\/p>\n Hoe verder we reizen, hoe mooier de vakantie, nietwaar? We willen zon, en liefst iets exclusiefs en exotisch. \u2018Maar waarom zou je zo ver reizen voor je vakantie?\u2019 vraagt Paul Peeters zich af. Peeters is directeur van het Centre for Sustainable Tourism and Transport van de Nederlandse Hogeschool voor Toerisme in Breda. \u2018Ik begrijp best dat mensen dromen van een rondreis door China of het beklimmen van de Kilimanjaro, en dat je daarvoor in het vliegtuig moet stappen. Maar meerdere keren per jaar vliegen, en elke vakantie naar steeds exotischer oorden, vind ik gezien de klimaatschade steeds minder verantwoord. Als je vindt dat de doelstellingen van de Parijse klimaatakkoorden gehaald moeten worden, k\u00fan je gewoon niet elk jaar vliegen.\u2019<\/p>\n Peeters heeft natuurlijk gelijk: ook al stem je op de groenste partij en hang je je huis vol met ledlampen, wie klimaatverandering serieus neemt, vliegt niet of nauwelijks. Zelf vliegt Peeters \u2013\u00a0nota bene opgeleid als vliegtuigbouwkundige \u2013\u00a0nooit, tenzij hij er voor zijn werk echt niet onderuit kan. \u2018Als ik tegen mensen zeg dat ik niet vlieg, voelen ze zich vaak aangevallen, alsof ik ze een grondrecht wil ontnemen. Voor veel Nederlanders is vliegen de normaalste zaak van de wereld. Maar vliegen is juist exceptioneel, een enorme luxe; negentig procent van de wereldbevolking heeft nog nooit een vliegtuig van binnen gezien.\u2019<\/p>\n Hoe moeten mensen hun vakantiebestemming kiezen? Peeters: \u2018Geniet dit jaar lekker van je toch al geplande vakantie. Maar vraag je voor volgend jaar eens af wat je tijdens je vakantie hoopt te vinden. Uit onderzoek blijkt dat veel mensen nader tot elkaar willen komen, avonturen willen beleven, van de zon en de natuur genieten of andere culturen ontdekken. Daarvoor hoef je helemaal niet ver weg. Tussen Nederland en Thailand ligt zo veel moois, waarom zou je dat allemaal overslaan?\u2019 En ga eens met de trein op vakantie, zegt Peeters. \u2018Ik ging onlangs met oude schoolvrienden in de Alpen wandelen. Op mijn aandringen gingen we met de trein. Mijn vrienden zagen er tegenop, maar na afloop vonden ze het geweldig. Zee\u00ebn van tijd, en we zaten met z\u2019n allen comfortabel in een eigen coup\u00e9 in plaats van opgepropt in een lawaaiig vliegtuig. Het was haast een schoolreisje, de treinreis voegde juist iets toe aan onze vakantie.\u2019 Dat geldt ook voor jonge gezinnen. \u2018Voor kinderen is een lange, internationale treinreis \u2013\u00a0zeker als het een nachttrein is \u2013 een avontuur dat ze nooit meer vergeten.\u2019 En jij komt volledig uitgerust aan \u2013 klaar voor je droomvakantie.<\/p>\n En vliegkilometers compenseren door bomen of windmolens? Op z\u2019n best een lapmiddel, op z\u2019n slechtst een zinloze aflaat. Volgende maand lees je waarom, en hoe je, als het echt niet anders kan, de klimaatschade van je vliegreis het best kunt compenseren.<\/p>\n 1. Droomreizen<\/span><\/strong> 2. De groenste 3. Prijsvechters<\/span><\/strong>Kleinschalig ecotoerisme is geen alternatief voor massatoerisme.<\/q><\/p>\n
Waarom zo ver?<\/h5>\n
De beste keuze volgens Vrij Nederland<\/h5>\n
\nVoor een bounty-eiland hoef je niet naar Fiji. Ga liever naar Scilly, het zuidwestelijkste puntje van Engeland. Deze bijna exotische archipel kent een tropisch klimaat en is bereikbaar via de kanaaltunnel en een prachtige bootreis. Natuur & Milieu<\/a> verzamelde deze en twaalf andere bucketlist-droomreizen waarvoor je niet in het vliegtuig hoeft te stappen.<\/p>\n
\n<\/span><\/strong>Selecteer niet alleen op laagste prijs, maar ook op klimaat- en milieuvriendelijkheid. Een site als BookDifferent.com<\/a>\u00a0zet de groenste bestemmingen bovenaan en staat een deel van de marge af aan goede doelen. Ook zie je meteen de carbon footprint van elke aanbieding. De prijzen zijn niet hoger dan bijvoorbeeld\u00a0booking.com.<\/p>\n
\nAls je dan toch gaat vliegen, vlieg dan met een prijsvechter als RyanAir of EasyJet. Deze bevatten meer stoelen en zitten vaker vol, waardoor de uitstoot per reiziger lager is. Maar weet: naar de andere kant van Europa vliegen omdat het toch maar een paar tientjes kost, is waanzin.<\/p>\n