
 {"id":354262,"date":"2017-04-10T11:42:01","date_gmt":"2017-04-10T09:42:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=354262"},"modified":"2017-04-10T11:43:10","modified_gmt":"2017-04-10T09:43:10","slug":"jamal-kunnen-we-allemaal-moordende-zombies-worden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/jamal-kunnen-we-allemaal-moordende-zombies-worden\/","title":{"rendered":"Kunnen we allemaal moordende zombies worden en wat is daar voor nodig?"},"content":{"rendered":"<div class=\"lead\">\n<p>Het verschil\u00a0tussen mens en zombie zit in het menselijke bewustzijn van het bestaan. Maar als we gaan rommelen in ons\u00a0brein met bepaalde soorten medicatie wordt dat verschil soms beangstigend klein.<\/p>\n<\/div>\n<p>Moord en doodslag zijn altijd akelig, maar in het geval van de zogenoemde <i>prozac killings<\/i> krijg ik er des te meer de rillingen van. <em>Prozac killings<\/em>: moorden gepleegd door daders die vermoedelijk door het gebruik van antidepressiva zijn doorgedraaid.<\/p>\n<p>Het huiveringwekkende eraan vind ik dat antidepressiva massaal voorgeschreven en gebruikt worden, terwijl er nog zoveel onduidelijk is over de werking van het brein. De mens rommelt aan een machine waarvan de handleiding ontbreekt. Vaak met goede resultaten &#8211; maar breng twee verkeerde draadjes met elkaar in contact, en de rampzalige gevolgen zijn niet te overzien.<\/p>\n<p>In <i>de Volkskrant<\/i> van zaterdag stond een indringend interview te lezen met Eddy Hekman, wiens dochter Renske door haar vriend, Alasam Samarie, werd doodgeslagen. Samarie schoot vervolgens een politieman dood met diens dienstwapen. Agenten die getuige waren van het geweld omschreven Samarie als \u2018een zombie met lege ogen\u2019 en \u2018een leeg omhulsel zonder ziel.\u2019<\/p>\n<p>Het wonderlijke is dat Eddy Hekman nu, zes jaar later, Samarie maandelijks bezoekt in de gevangenis, en dat zij samen een boek hebben geschreven. Hekman is ervan overtuigd dat het antidepressivumgebruik van zijn schoonzoon in belangrijke mate heeft bijgedragen aan het drama. \u2018Al die strafzaken,\u2019 zegt Hekman over de vele voorbeelden van <em>prozac killings<\/em>, \u2018lijken zo sterk op elkaar. Het plotselinge door het lint gaan, de absurditeit van het geweld, daders die zich vrijwel niets kunnen herinneren, nergens op reageren en vaak als een zombie uit hun ogen kijken, dat zie je steeds terug.\u2019<\/p>\n<p>Zombie. Lege ogen. Leeg omhulsel zonder ziel.<\/p>\n<p>Mijn gedachten dwalen af naar een gedachte-experiment dat vaak opduikt in discussies tussen bewustzijnswetenschappers: het zombie-experiment. Is er een wezen denkbaar dat eruit ziet als een mens, dat zich precies zo gedraagt als een mens, dat zelfs kan praten over gevoelens en gedachten, over zijn bewustzijn, over zijn innerlijk &#8211; maar dat geen innerlijk h\u00e9\u00e9ft, dat in feite een zielloze machine is?<\/p>\n<p>Als je gelooft dat zo\u2019n wezen in theorie &#8211; en in de toekomst misschien zelfs in praktijk &#8211; mogelijk is, dan zeg je in feite dat lichaam en geest van elkaar te scheiden zijn. Het brein vervult veel functies, maar er bestaat nog iets anders, iets extra\u2019s dat we geest of bewustzijn of ziel noemen en dat we nooit zullen kunnen reproduceren in een robot. De ziel maakt ons tot mens. Een zombie heeft geen ziel.<\/p>\n<p>Sceptici vinden dat een moeilijk te accepteren zienswijze: want hoe staat de immateri\u00eble geest in contact met het materi\u00eble lichaam? Via de pijnappelklier, dacht de zeventiende-eeuwse filosoof Ren\u00e9 Descartes, en veel overtuigender dan die onzinnige theorie is het eigenlijk nooit geworden.<\/p>\n<p><q class=\"pull-left\">Hoe weet u als lezer of ik, Jamal Ouariachi, een bewustzijn heb?<\/q><\/p>\n<p>De keiharde materialisten onder de filosofen en wetenschappers verwerpen het onderscheid tussen mens en zombie: iets wat zich gedraagt alsof het bewustzijn heeft, h\u00e9\u00e9ft ook daadwerkelijk een bewustzijn. Ook dat is te beperkt gedacht: gedrag is niet bewustzijn.<\/p>\n<p>Maar als je het nog eens omdraait, zou je kunnen zeggen: hoe weet u als lezer of ik, Jamal Ouariachi, een bewustzijn heb? Misschien lieg ik daar wel over. En liegen is gedrag.<\/p>\n<p>De vader van de vermoorde Renske gelooft dat de moordenaar van zijn dochter veranderd was door zijn antidepressivumgebruik. Dat agressieve en redeloze: zo was hij niet in werkelijkheid. Er is blijkbaar een echte Alasam Samarie en eentje die door de chemische invloed van antidepressiva is doorgedraaid. Maar ook zonder antidepressiva waren de chemische processen in Samaries brein verstoord: dat was de reden om hem \u00fcberhaupt die medicatie voor te schrijven.<\/p>\n<p>Wie is dan de echte Samarie? Wie is de zombie? Kunnen we allemaal in moordende zombies veranderen en wat is daar dan voor nodig?<\/p>\n<p>Wat ik het opvallendst vind aan het verhaal van Hekman is dat hij weliswaar de oorzaak bij antidepressiva legt, maar geen schuld zoekt door bijvoorbeeld de farmaceutische industrie aan te klagen. Ook haat hij de moordenaar van zijn dochter niet zonder meer.<\/p>\n<p>Sommigen zullen hem om die reden misschien een zombie noemen, want wie zou er niet worden verteerd door vernietigende wraaklust jegens de moordenaar van zijn dochter? Maar Hekmans houding getuigt wat mij betreft van een hogere vorm van menselijkheid. Niet tegenover de moordenaar &#8211; maar tegenover zichzelf.\u00a0Het is geen zalvende christenmenselijkheid &#8211; het is de menselijkheid van de nieuwsgierige, van degene die meer belang hecht aan inzicht\u00a0dan aan veroordeling.<\/p>\n<p>Overigens heeft niemand het concept van de menselijkheid tot nu toe kunnen lokaliseren in het brein.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het verschil\u00a0tussen mens en zombie zit in het menselijke bewustzijn van het bestaan. Maar als we gaan rommelen in ons\u00a0brein met bepaalde soorten medicatie wordt dat verschil soms beangstigend klein. Moord en doodslag zijn altijd akelig, maar in het geval van de zogenoemde prozac killings krijg ik er des te meer de rillingen van. Prozac [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[6437,5674,6439,6441,6433,6435],"class_list":["post-354262","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-bewustzijn","tag-jamal-ouariachi","tag-mensheid","tag-moord","tag-prozac-killings","tag-zombie"],"acf":[],"author_name":"Jamal Ouariachi","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/354262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=354262"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/354262\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Jamal Ouariachi","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=354262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=354262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}