{"id":352543,"date":"2017-04-07T12:23:07","date_gmt":"2017-04-07T10:23:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=352543"},"modified":"2017-04-07T12:45:15","modified_gmt":"2017-04-07T10:45:15","slug":"jesse-klaver-ridderkostuum-maken","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/jesse-klaver-ridderkostuum-maken\/","title":{"rendered":"‘Jesse Klaver, laat een ridderkostuum maken’"},"content":{"rendered":"
\n

Zit u ergens mee? De Mensendokter geeft graag advies. Ook ongevraagd, deze keer aan Jesse Klaver: ‘laat de pakken achter u, laat een ridderkostuum maken.’<\/p>\n<\/div>\n

Concentratie is geluk<\/h3>\n

Bent u wel eens zenuwachtig voor een optreden? Wat doet \u00fa daartegen?\u00a0<\/em>– Een schrijver met faalangst en andere klachten. Geen naam noemen, ook al weet u wie ik ben, anders zeg ik mijn abonnement op.<\/p>\n

Voorafgaand aan de premi\u00e8re van een stuk dat ik had geschreven voor de Kammerspiele in M\u00fcnchen zei Johan Simons tegen me: \u2018Dit is eigenlijk doodgaan, maar zelfs deze uren gaan voorbij.\u2019 Het valt me moeilijker naar een toneelstuk van mezelf te kijken dan zelf op het podium te staan. Natuurlijk ben ik zenuwachtig. Het publiek is de leeuw, ik ben de dompteur, maar na verloop van tijd krijgt de dompteur vertrouwen in zijn hypnotiserende kwaliteiten. Misschien is dat hoogmoed. Ik zou zeggen: bereid je zo goed mogelijk voor. Denk nooit: dit doe ik wel even. Lieg niet. Wees charmant, maar vastberaden. Houd indien mogelijk je kleren aan. Probeer niet grappiger te zijn dan u aan uw eigen keukentafel bent. Bij voorkeur iets minder grappig. – Als alles misgaat: zaai verwarring.<\/p>\n

Nog geen druppel dividend<\/h3>\n

Ik ontkom niet aan de indruk dat recensies verdwijnen uit de kranten, ik zie er veel minder. Zijn ze uitstervende?<\/em>\u00a0 – Een gepensioneerde recensent.<\/p>\n

Dat zouden we moeten onderzoeken. Mijn indruk is van wel. Daarbij moet ik toegeven dat ook ik recensies minder lees. Vroeger las ik de boekenbijlagen van a tot z, nu blader ik er dikwijls doorheen. Vermoedelijk zijn recensies ook minder lang geworden en het ballen- of sterrensysteem is een gruwel. Een tijdschrift waarin lange recensies verschijnen, lijkt me nog altijd een uitstekend idee. De literatuur kan niet zonder goede recensenten en zonder een levendige kritiek. Dat geldt natuurlijk ook voor andere kunsten. Misschien kunt u een tijdschrift beginnen? Ik ben bereid een kleine investeerder te worden, want van het geld dat ik in Das Mag heb gestoken, heb ik nog geen druppel dividend gezien. Het zijn goede, vriendelijke mannen, ik zou zo met hen in een woongroep gaan zitten, mits ze beloven niet te veel over me te roddelen, maar u begrijpt dat een schrijver in deze tijden niet fulltime voor Sinterklaas kan spelen.<\/p>\n

Wees charmant. Houd indien mogelijk je kleren aan. Als alles misgaat: zaai verwarring.<\/q><\/p>\n

Tijdverspilling<\/h4>\n

Zijn er ook boeken over de Nederlandse politiek die u mij kunt aanraden?<\/em> –\u00a0Een amateur-politicoloog<\/p>\n

Nee, eigenlijk niet. Ik raad u aan de krant goed te lezen, mijn stukken af en toe door te nemen en in gesprek te gaan met burgers op straat. En dan niet vragen: \u2018Wat vindt u van de politiek in Nederland?\u2019 want dan krijg je een negatief antwoord. Denkt u dat iemand durft te zeggen: \u2018Die politici in Nederland vallen best mee. Goed, we hebben de PVV, maar zelfs Wilders is geen Mussolini, hij is hooguit een amateur-Trump.\u2019 Begin een gesprek over maagklachten of over hernia. Vraag dus: \u2018Hebt u maagklachten? Hernia? Reuma?\u2019 Als u niet alles van Coetzee en Dostojewski hebt gelezen, is een boek over de Nederlandse politiek tijdverspilling.<\/p>\n

Dolende ridder<\/h3>\n

Welke dure bezittingen (anders dan onroerend goed) koestert u? Of geeft u vooral geld uit aan reizen, dineren en andere services? Ik krijg de indruk dat u iemand bent die geen waarde hecht aan spullen. –\u00a0<\/em>Een fiscalist die alleen met zijn voornaam in dit tijdschrift wil: Floris.<\/p>\n

Nee, klopt. Ik koester bezittingen niet. Boeken koester ik, maar vooral als gebruiksvoorwerpen. Ik koester mijn laptop, maar ook als gebruiksvoorwerp; hoe schrijf ik zonder laptop? Als het moet, ga ik terug naar de typemachine waarop ik begonnen ben, daar niet van, maar praktisch is anders in tijden van e-mail. Mijn verhouding tot bezit maakt van mij een zeer kleine Don Quichot, in elk geval een dolende ridder. Zo wil ik graag ook in de toekomst worden aangesproken: Geachte dolende ridder.<\/p>\n

Ongevraagd advies aan Jesse Klaver<\/h4>\n

Gedraag je als Christus. Genees zieken, ook in Twente en de Achterhoek. Verklaar dat wie jou liefheeft zijn ouders moet verlaten. En qua kleren zou ik de pakken achter me laten en een mooi ridderkostuum laten maken door een paar werkloze kleermakers.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zit u ergens mee? De Mensendokter geeft graag advies. Ook ongevraagd, deze keer aan Jesse Klaver: ‘laat de pakken achter u, laat een ridderkostuum maken.’ Concentratie is geluk Bent u wel eens zenuwachtig voor een optreden? Wat doet \u00fa daartegen?\u00a0– Een schrijver met faalangst en andere klachten. Geen naam noemen, ook al weet u wie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[6235,3261,3609,3259],"class_list":["post-352543","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-advies","tag-arnon-grunberg","tag-jesse-klaver","tag-mensendokter"],"acf":[],"author_name":"Arnon Grunberg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/352543","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=352543"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/352543\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Arnon Grunberg","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=352543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=352543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}