{"id":352533,"date":"2017-03-29T14:14:44","date_gmt":"2017-03-29T12:14:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=352533"},"modified":"2018-02-16T14:01:23","modified_gmt":"2018-02-16T13:01:23","slug":"wat-vervangt-vlees-het-beste-voor-mij-en-de-aarde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/wat-vervangt-vlees-het-beste-voor-mij-en-de-aarde\/","title":{"rendered":"Wat vervangt vlees het beste, voor mij \u00e9n de aarde?"},"content":{"rendered":"
Minder vlees is goed voor jezelf \u00e9n het milieu. Maar wat zijn goede vleesvervangers? Het Geweten \u2013 vleesliefhebber, maar ook de groenste van de klas \u2013 zocht het uit.<\/div>\n

Met frisse tegenzin ben ik een soort vegetari\u00ebr. Ik houd van vlees en ik heb geen morele problemen met het eten van dieren. Voor mijn vrouw en een van mijn dochters is dat anders: zij eten geen vlees omdat ze het \u2018moreel verwerpelijk\u2019 respectievelijk \u2018zielig\u2019 vinden. Dat is hun goed recht, maar het maakt mij tot ongewenst vegetari\u00ebr. Zoals Samuel Jackson in Pulp Fiction<\/span> verzucht vlak voor hij hunkerend zijn tanden in een Big Kahuna Burger zet: \u2018My girlfriend is a vegetarian, <\/span>which pretty much makes me a vegetarian.\u2019
\n<\/span><\/p>\n

Misschien maar goed ook, want de ecologische voetafdruk van vlees is disproportioneel groot. De productie van dierlijke eiwitten vereist twee tot zestig keer meer broeikasgas-emissies dan die van plantaardige eiwitten, drie tot tien keer meer land en dertig tot veertig keer meer water. Ook is er meer vervuiling door bestrijdingsmiddelen, zware metalen, antibiotica, mestoverschotten, fijnstof en stankoverlast bij omwonenden.<\/p>\n

<\/figure>\n

Er moet dus minder vlees op tafel. Maar wat zijn goede vleesvervangers? Welke belasten het milieu het minst? En als je een sojaburger eet, gaat daarvoor dan g\u00e9\u00e9n oerwoud tegen de vlakte?\u00a0En o ja, we lijden zelf ook onder onze vleeslust. \u2018Het eten van te veel vlees brengt risico\u2019s voor de gezondheid met zich mee,\u2019 schrijft het Voedingscentrum. \u2018Eet vlees daarom met mate.\u2019 Dat lukt Nederlanders niet: maximaal 500 gram vlees per week is aanbevolen, maar Nederlandse vrouwen eten per week gemiddeld 600 gram en mannen zelfs 900 gram.<\/p>\n

Essenti\u00eble voedingsstoffen<\/h5>\n

Waarom zou je vleesvervangers eten? Om gezond te blijven. Vlees bevat voedingsstoffen die je niet zomaar kunt missen. Neem eiwitten. Planten bevatten ook eiwitten, maar die zijn doorgaans minder hoogwaardig, dus moeten vegetari\u00ebrs en veganisten respectievelijk 20% en 30% meer eiwitten eten. De gemiddelde Nederlander eet meer eiwitten dan nodig (ze zitten bijvoorbeeld ook in brood), dus je kunt gerust een dag zonder vlees of vleesvervanger. Maar niet structureel.<\/p>\n

Vlees bevat ook essenti\u00eble voedingsstoffen als mineralen (zoals ijzer, zink en fosfor) en vitamines B en D. Die kunnen ook in plantaardige producten zitten, maar vaak in mindere mate (B12 zit alleen in dierlijke eiwitten, veganisten moeten supplementen slikken om gezond te blijven). Goede vleesvervangers zorgen dat je voldoende van deze essenti\u00eble stoffen binnenkrijgt.<\/p>\n

In dat opzicht zijn peulvruchten, zoals bruine bonen, linzen, kikkererwten en soja, een uitstekende keuze. Champignons niet, die bevatten te weinig eiwitten, ijzer en vitamines. Kaas heeft te veel verzadigd vet en is te zout. Vis is een uitstekende vleesvervanger, maar laten we even buiten beschouwing \u2013 voer voor een volgende aflevering.<\/p>\n

Een stuk effici\u00ebnter<\/h5>\n

Vlees mag dan lekker en gezond zijn, het is wel een ineffici\u00ebnte voedingsbron. Voor de productie van een kilo vlees is gemiddeld vijf kilo voer nodig (voor biefstuk zelfs 25 kilo). Veel van dat veevoer kunnen wij ook eten, zoals soja (overigens wordt veel veevoer van een restproduct van soja gemaakt, maar de vraag hiernaar is zo groot dat het een zeer belangrijke drijfveer is voor sojaproductie). Het is dus een stuk effici\u00ebnter om zelf soja te eten in plaats van een dier dat in zijn leven een veelvoud aan soja heeft genuttigd. Sojateelt is een van de grote aanjagers van de kap van oerwoud. De vraag naar soja blijft maar stijgen, met name omdat de mondiale veestapel uitdijt, en daarom wordt oerwoud gekapt om landbouwgrond te cre\u00ebren. Maar vleesvervangers kunnen ook soja bevatten en gaat er dan niet eveneens oerwoud tegen de vlakte?<\/p>\n

\u2018Dat is niet uit te sluiten,\u2019 zegt Roline Broekema van Blonk Consultants, een onderzoeksbureau op het gebied van duurzaamheid en voedsel. \u2018Er is geen enkel keurmerk dat kan garanderen dat er geen regenwoud verloren is gegaan ten behoeve van sojateelt. Soja is bulkgoed, het komt van diverse, moeilijk te traceren bronnen.\u2019 Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal bevestigt dit. Schrale troost: voor een sojaburger wordt veel minder oerwoud gekapt dan voor een hamburger, omdat er nu eenmaal veel minder soja nodig is voor een sojaburger dan voor het voeden van een koe.<\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n<\/div>\n

De Hummer onder het vlees<\/h5>\n

Wie eet, vervuilt. Ook een vleesvervanger zorgt voor broeikasgassen en gebruik van schaarse landbouwgrond. Maar de ene vleesvervanger doet het wel beter dan de andere. Onderzoeksbureau Blonk heeft de ecologische voetafdruk van vlees en een aantal vleesvangers uitgerekend. Het Geweten heeft daar vervolgens een rangordening van gemaakt (zie tabel), gebaseerd op broeikasgassen en gebruik van landbouwgrond (\u2018ruimtebeslag\u2019). Andere aspecten, zoals watergebruik of antibioticagebruik, zijn hierin niet opgenomen.<\/p>\n

De productie van Quorn levert evenveel CO2\u00a0<\/sub>als die van kippenvlees.<\/q>Onderaan staat de Hummer onder het vlees: rundvlees uit Brazili\u00eb, in Nederland meestal als biefstuk verkocht. Wie een kaasschnitzel eet in plaats van een gehaktbal om het milieu te sparen, houdt zichzelf voor de gek: allebei even slecht (in Nederland wordt rundergehakt met name van melkvee gemaakt). Ook Valess kun je om die reden beter in het schap laten liggen. Het produceren van Quorn kost evenveel broeikasgassen als de productie van kippenvlees. Als de temp\u00e9 je even de neus uitkomt, helpt het om te bedenken dat daarvoor vier keer minder broeikasgassen worden uitgestoten dan voor varkensvlees (en 54 keer minder plus 183 keer minder landbouwgrond dan voor Braziliaanse biefstuk).<\/p>\n

Advies van deze ongewenste vegetari\u00ebr: kies een vleesvervanger die je lekker vindt, anders eet je voor je het weet weer elke avond dode dieren. Persoonlijk krijg ik zo\u2019n droge, naar karton smakende vegaburger niet door mijn keel. Ook de chique vleesvervangers van de Vegetarische Slager, geroemd door de New York Times, <\/span>laat ik met liefde aan me voorbij gaan. Voor mij geen prefab vleesvervangers, maar bijvoorbeeld een salade van linzen, rode biet en noten (en vooruit: een beetje klimaatbelastende geitenkaas). Of een lekkere Indiase curry. Of iets wonderlijks van Ottolenghi. Vinden de vegetari\u00ebrs thuis ook lekker. Aan tafel zal ik het niet snel toegeven, maar ik mis vlees steeds minder.<\/p>\n

\n

De keuze van VN<\/h3>\n

1. Temp\u00e9
\n<\/span><\/strong>Oorspronkelijk uit Java: koekjes van gefermenteerde sojabonen. De soja komt van elders en wordt in Nederland verwerkt tot temp\u00e9. Heeft een neutrale smaak, is dus geschikt als ingredi\u00ebnt in veel gerechten. Rijk aan hoogwaardige eiwitten, vitaminen en mineralen; vetarm en volledig cholesterolvrij.<\/p>\n

2. Plantaardige vegaburger<\/strong>
\nEr zijn vele soorten en maten, maar laten we eerlijk zijn: geen enkele is wat smaak betreft een waardige vervanger van vlees. Plantaardige vegaburgers zijn samengesteld uit louter plantaardige grondstoffen als soja en tarwe. Bevatten niets dierlijks: geschikt voor veganisten.<\/p>\n

3. Gemiddelde vegaburger<\/strong>
\nAls plantaardige vegaburgers, maar verrijkt met dierlijke componenten zoals kippenei-eiwit en melkeiwit. Kippenei-eiwit is een extract van eieren, en daarom milieubelastend.<\/p>\n

4. Noten<\/strong> Onderschatte vleesvervanger en ook nog eens heel lekker. Noten bevatten eiwitten, ijzer en vitamine B1. Volgens het Voedingscentrum is een handje noten (25 gram) qua voedingswaarde vergelijkbaar met 100 gram vlees. Dagelijks gebruik van ongezouten noten lijkt samen te hangen met een ongeveer 30% lager risico op bepaalde hartziekten.<\/p>\n

5. Quorn<\/strong>
\nSinds 1985 op de markt en merknaam voor een vleesvervanger op basis van mycoprote\u00efne, een eiwitbron geproduceerd door schimmels. Om de structuur te bewaren wordt er vaak kippenei-eiwit aan toegevoegd, en mineralen en vitaminen. Bevat relatief weinig ijzer. Niet echt lekker, niet echt vies.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

***
Minder vlees is goed voor jezelf \u00e9n het milieu. Maar wat zijn goede vleesvervangers? Het Geweten (vleesliefhebber, maar ook de groenste van de klas) zocht het uit.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[6174,3354,3468,6170,6172,5265,6168],"class_list":["post-352533","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-co2","tag-duurzaamheid","tag-evert-nieuwenhuis","tag-tempe","tag-vegaburger","tag-vlees","tag-vleesvervangers"],"acf":[],"author_name":"Evert Nieuwenhuis","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/352533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=352533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/352533\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Evert Nieuwenhuis","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=352533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=352533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}