{"id":346388,"date":"2016-12-28T11:30:28","date_gmt":"2016-12-28T10:30:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=346388"},"modified":"2016-12-28T11:36:17","modified_gmt":"2016-12-28T10:36:17","slug":"fidan-ekiz-een-graf-te-ver","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/fidan-ekiz-een-graf-te-ver\/","title":{"rendered":"Een graf te ver"},"content":{"rendered":"
\n

Fidan Ekiz is meeverzekerd bij Diyanet, de Turkse uitvaartorganisatie die de begrafenis \u00edn Turkije regelt. Maar is het wel zo logisch dat zij daar in een familiegraf begraven wordt? Het levert een serieus dilemma op.<\/p>\n<\/div>\n

Mijn moeder werd gebeld om met spoed naar Turkije te komen. Haar jongste broertje was overleden. Het was de vraag of ze er op tijd zou zijn. De islam schrijft immers voor dat de teraardebestelling binnen 24 uur moet gebeuren. Een dode moet volgens de islamitische rituelen worden gewassen en zo snel mogelijk op een moslimbegraafplaats worden begraven.<\/p>\n

Toen mijn moeder, gedrogeerd met kalmeringspillen, in het vliegtuig stapte, was ik onderweg van Istanbul, waar ik destijds werkte, naar Samsun, de geboorteplaats van mijn ouders, in een poging de begrafenis bij te wonen.
\nOok ik dreigde niet op tijd te komen. Hemel en aarde bewoog ik om mijn familieleden ervan te overtuigen nog een dag te wachten. Tevergeefs.<\/p>\n

Huilend en half schreeuwend om boven het lawaai van de dorpelingen uit te komen, riep de oudste broer van mijn moeder door de telefoon: \u2018Fidan, we dragen hem nu. De kist. We brengen hem weg. Alles wordt bepaald door het lot. Je moeder zal het begrijpen.\u2019 Ik hoor nu nog de machteloosheid en het besef van schuld in de stem van mijn oom.<\/p>\n

Toen mijn moeder aankwam, was het huis van mijn tante gevuld met rouwenden. Iedereen boog het hoofd. Het gehuil stopte. Mijn moeder vroeg eerst kalm naar haar overleden broertje, Aydin. Daarna begon ze om hem te roepen. Ze was te laat. Het was hartverscheurend.<\/p>\n

Ik was woedend. Waarom hadden ze niet nog een dag gewacht? Waarom had mijn moeder haar broertje niet een laatste keer kunnen zien? \u2018Fidan, de doden mag je niet laten wachten in deze wereld. Dan lijden ze,\u2019 zei mijn tante.<\/p>\n

Alleen van de zomervakanties<\/h5>\n

Ik was begin twintig toen ik dit meemaakte. Na de dood van mijn oom dacht ik voor het eerst serieus na over wat er met mij gebeurt wanneer ik kom te overlijden. Ik kan al die islamitische regels wel onzin vinden, maar wanneer ik overlijd, word ik \u2013 op papier \u2013 linea recta naar het familiegraf in Turkije gevlogen. We zijn immers allemaal meeverzekerd bij Diyanet, de Turkse islamitische uitvaartorganisatie die de repatri\u00ebring \u00e9n de begrafenis regelt.<\/p>\n

Toen ik dit besefte, schrok ik, want dat wil ik helemaal niet. Maar ik be\u00ebindigde mijn verzekering niet. Als mijn ouders en de rest van de familie in Turkije worden begraven, lig ik straks hier in mijn uppie op de begraafplaats in Rozenburg, dacht ik. Die gedachte alleen al maakte me zo verdrietig dat ik besloot om er even niet meer over na te denken. En laat dat nou juist de reden zijn waarom veel van mijn generatiegenoten, ondanks hun twijfels, straks alsnog met een enkeltje Corendon naar Turkije vliegen.<\/p>\n

Toen ik jaren terug uit nieuwsgierigheid op onderzoek uitging, vroeg ik aan vrienden en kennissen of ze echt in Turkije begraven willen worden. Ze schrokken van mijn vraag, want geen van hen had er bij stilgestaan hoe verdrietig en vreemd het is te worden begraven in een land dat ze alleen kennen van de zomervakanties. Ver weg van de mensen met wie ze in Nederland opgroeiden. Hun familieleden, vrienden en collega\u2019s kunnen toch niet allemaal naar Turkije vliegen voor de begrafenis? En hoe moeten mensen hun graf dan bezoeken? Ze wisten het niet, ik ook niet. We besloten de dood te verdringen. De antwoorden konden nog wel even wachten. Tijd zat.<\/p>\n

Mijn generatie heeft nu kinderen. Dit geeft voor veel Turks-Nederlandse vrienden, ook voor mij, de doorslag om na onze dood in Nederland te blijven. Maar zo eenvoudig is dit nog niet. Diyanet regelt op verzoek, als uitzondering, begrafenissen in Nederland. Maar moslimgraven mogen niet worden geruimd, zoals dit gebeurt bij algemene graven in Nederland. En er zijn onvoldoende moslimbegraafplaatsen. Alhoewel niet praktiserend, hechten de meeste Turkse Nederlanders die ik ken wel aan een islamitisch graf. Ze weten niet beter.<\/p>\n

Nog moeilijker wordt het wanneer partners ieder iets anders willen. Een vriendin van mij wil hier worden begraven, \u2018in het land waar mijn kinderen opgroeien\u2019, terwijl haar man absoluut in het familiegraf in Turkije wil liggen.<\/p>\n

Het lot, mijn kind<\/h5>\n

Los van de emotionele twijfels en wensen speelt er nog iets anders mee: steeds meer seculiere Nederlandse Turken hebben moeite met het omstreden imago van Diyanet, het Turkse Presidium voor Religieuze Zaken. De uitvaartorganisatie is slechts een onderdeel van het Turkse overheidsorgaan. Ongeveer de helft van de Turkse moskee\u00ebn in Nederland is verbonden aan Diyanet en wordt dus gefinancierd en van imams voorzien vanuit Turkije. Deze inmenging \u2013 de lange arm \u2013 vanuit Ankara had wat mij betreft allang gestopt moeten worden.<\/p>\n

Turken die Diyanet voorheen beschouwden als een neutrale uitvaartorganisatie, zagen hoe de Turkse president Recep Tayyip Erdogan tijdens de mislukte staatsgreep afgelopen juli moskee\u00ebn inzette voor politiek gewin. Erdogan liet muezzins, die via luidsprekers oproepen voor het gebed, de burgers oproepen om de straat op te gaan.<\/p>\n

Mijn generatie staat, kortom, voor een serieus dilemma.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Ik legde mijn bezwaren onlangs voor aan mijn moeder. \u2018Ma, er zal nooit \u00e9\u00e9n familiegraf komen. Landen zullen onze graven scheiden. En jullie zitten elk jaar een aantal maanden in Turkije, straks missen wij jullie begrafenis nog, net zoals jij die van jouw broertje miste. Wij en de kleinkinderen zullen dan ook jullie graf niet vaak kunnen bezoeken.\u2019<\/p>\n

Mijn moeder viel stil, ze keek me eerst geschrokken en toen verdrietig aan. \u2018Dat is dan het lot, mijn kind. Of, zoals ik het nu noem, de tragiek van het migrantenbestaan.\u2019 Ik hoorde de machteloosheid in haar stem.<\/p>\n

\u2018Op een dag vliegen we definitief terug naar huis,\u2019 zegt mijn moeder. \u2018In een kist. Turkije wordt onze laatste rustplaats.\u2019 De generatie van mijn ouders vindt het vanzelfsprekend dat hun kinderen net als zij in Turkije worden begraven. Bij onze geboorte meldden zij ons aan bij de islamitische uitvaartverzekering. Maar willen wij niet liever in Nederland worden begraven? Mijn generatie staat voor een dilemma.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fidan Ekiz is meeverzekerd bij Diyanet, de Turkse uitvaartorganisatie die de begrafenis \u00edn Turkije regelt. Maar is het wel zo logisch dat zij daar in een familiegraf begraven wordt? Het levert een serieus dilemma op. Mijn moeder werd gebeld om met spoed naar Turkije te komen. Haar jongste broertje was overleden. Het was de vraag […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-346388","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Fidan Ekiz","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/346388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=346388"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/346388\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Fidan Ekiz","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=346388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=346388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}