{"id":343757,"date":"2018-11-20T09:33:55","date_gmt":"2018-11-20T08:33:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=343757"},"modified":"2018-11-20T11:35:59","modified_gmt":"2018-11-20T10:35:59","slug":"asscher-roetpiet-volkswoede-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/asscher-roetpiet-volkswoede-3\/","title":{"rendered":"Lodewijk Asscher: ‘Roetpiet is een mooi resultaat, maar het belangrijkst is dat mensen zich in elkaar verplaatsen’"},"content":{"rendered":"
\n
Nu relevant, want<\/h5>\n

In de week waarin Donald Trump in de Verenigde Staten tot president werd gekozen, stortte Nederland zich weer in de discussie over Zwarte Piet.\u00a0Thijs Broer sprak Lodewijk Asscher in november 2016, toen hij vicepremier, minister van Sociale Zaken en lijsttrekkerskandidaat voor de PvdA was, over de volkswoede aan beide kanten van de oceaan.\u00a0‘We moeten trots kunnen zijn op Nederland, maar we moeten ons niet laten wijsmaken dat iedere verandering achteruitgang is.’<\/p>\n<\/div>\n

De volkswoede die in Amerika heeft geleid tot de verkiezing van Trump is de afgelopen dagen vergeleken met de woede in Nederland over het aanpassen van Zwarte Piet. Ziet u de overeenkomst?<\/em><\/p>\n

‘Er zijn veel verschillende verklaringen voor het succes van Trump. Het gaat om sociale ongelijkheid, om gebrek aan enthousiasme onder Democratische kiezers over hun eigen kandidaat, om demografische ontwikkelingen. Maar het gaat ook om het gevoel van verlies dat veel mensen hebben in een samenleving die verandert: het gevoel kwijt te raken wat je dierbaar is, en het verlangen om weer trots te kunnen zijn op het land waar je woont. Dat voel je ook in de discussie over Zwarte Piet. Mensen denken: als Piet me ook al wordt afgenomen, wat komt daarna? Daar staat het gevoel van zwarte mensen tegenover: mag ik \u00f3\u00f3k als Nederlander serieus worden genomen?<\/p>\n

Een andere overeenkomst met Amerika is dat er hele grote woorden vallen. Aan de ene kant worden mensen racistisch genoemd die de herinnering aan hun jeugd willen koesteren, aan de andere kant is er de botte ontkenning dat zwarte mensen pijn kunnen voelen door Zwarte Piet. Het is triest dat er bij de intocht van Sinterklaas vierhonderd agenten en detectiepoortjes nodig zijn om te voorkomen dat het uit de hand loopt.’<\/p>\n

Begrijpt u dat mensen het gevoel hebben dat de eigenheid van hun cultuur wordt bedreigd?
\n<\/em><\/p>\n

‘Dat begrijp ik heel goed. Mensen moeten trots kunnen zijn op het land waar ze wonen. Dat gevoel is te belangrijk om aan rechtse populisten over te laten. Daarom pleit ik voor progressief patriottisme. We moeten trots kunnen zijn op Nederland, maar we moeten ons niet laten wijsmaken dat iedere verandering achteruitgang is.’<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>De inpoldering van Zwarte Piet<\/span>3 december 2014<\/span><\/span><\/a>\n

Wat heeft u zelf voor die verandering gedaan?
\n<\/em><\/p>\n

‘<\/em>Sinds ruim drie jaar heb ik regelmatig gesprekken georganiseerd met de felste voor- en tegenstanders van Zwarte Piet, met vertegenwoordigers van de detailhandel en met de burgemeesters van de plaatsen waar de landelijke intocht zou plaatsvinden. Aanvankelijk was de NTR er ook bij, de omroep die het Sinterklaasjournaal maakt. En twee jaar geleden is RTL ook aangeschoven. Mijn doel was in de eerste plaats dat er een beschaafde dialoog gevoerd zou worden, en te kijken of het mogelijk was dat mensen zich in elkaar zouden verplaatsen.<\/p>\n

Soms werd ik er pessimistisch van omdat we niet veel verder kwamen. Maar eind september hebben de gesprekspartners wel een gezamenlijke verklaring ondertekend met als belangrijkste zin dat Sinterklaas een kinderfeest voor iedereen moet zijn. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar de strekking is heel belangrijk: dat je rekening met elkaar zult moeten houden. Bij het laatste gesprek heeft de vertegenwoordiger van RTL ook laten weten dat zij door die gesprekken anders over Zwarte Piet zijn gaan denken. Een paar weken geleden hebben ze bekend gemaakt dat ze in hun programma’s alleen nog roetpieten zullen laten zien. Dat is een mooi resultaat. Maar het belangrijkst is dat mensen zich in elkaar verplaatsen.’<\/p>\n

‘Ik heb geen verschillende hokjes in mijn hersenen met verschillende meningen voor die functies.’<\/p><\/blockquote>\n

De afgelopen maanden heeft u zelf ook steeds duidelijker stelling genomen. U heeft bijvoorbeeld gezegd dat u het jammer zou vinden als er w\u00e9\u00e9r Zwarte Pieten in het Sinterklaasjournaal zouden opduiken, en dat de meerderheid rekening moet houden met de minderheid<\/em>.<\/p>\n

‘Ik ben nog steeds van mening dat de overheid niet moet voorschrijven hoe zulke feesten moeten worden gevierd. Maar ik ben zelf anders over Sinterklaas en Zwarte Piet gaan denken. Vroeger dacht ik, net als heel veel mensen: wat een onzindiscussie. Maar inmiddels ben ik veel beter gaan begrijpen wat de gevoelens van de tegenstanders zijn. In die gedachte probeer ik mensen nu mee te nemen.’<\/p>\n

In het progressieve Amsterdam is twee jaar geleden de schoorsteenpiet met roetvegen ge\u00efntroduceerd, die stapsgewijs de traditionele Zwarte Piet moet vervangen. Dit jaar heeft het intochtcomit\u00e9 er al voor gekozen alleen nog maar roetpieten bij de intocht te hebben. RTL doet dat nu ook. Maar volgens peilingen wil driekwart van de Nederlanders nog steeds dat het bij het oude blijft.
\n<\/em><\/p>\n

‘Dat is waar. Ik begrijp dat sentiment heel goed, maar we moeten niet te bang zijn voor verandering.’<\/p>\n

Critici zeggen: waar bemoeit die man zich mee? De democratie is toch wat de meerderheid wil?<\/em><\/p>\n

‘Ik heb niet gezegd dat de meerderheid zich moet aanpassen aan de minderheid, ik heb gezegd dat de meerderheid rekening moet houden met de minderheid.’<\/p>\n

Zegt u zulke dingen als minister, als vicepremier, als PvdA-politicus of als priv\u00e9persoon?<\/em><\/p>\n

‘Ik heb geen verschillende hokjes in mijn hersenen met verschillende meningen voor die functies. Ik vind het belangrijk begrip voor anderen op te brengen, maar ook om een opvatting te laten horen. Anderen in het kabinet denken er anders over, maar dat kan ook, omdat we het erover eens zijn dat de overheid niet moet voorschrijven hoe het feest moet worden gevierd.’<\/p>\n

Het zijn wel tegenstrijdige signalen. Mark Rutte riep anderhalf jaar geleden nog voor de internationale pers: ‘Black Pete is black and I cannot change that, because Pete is black.’<\/em><\/p>\n

‘Dat was niet zijn fraaiste optreden. Maar we zijn het erover eens dat het geen taak van de overheid is voor te schrijven hoe Sinterklaas gevierd moet worden. Dat geeft ons de ruimte om er verschillend over te denken en te spreken. Het is heel duidelijk dat mijn opvatting de mijne is, en niet die van het kabinet.’<\/p>\n

Formeel is wat u doet dus geen kabinetsbeleid, maar u geeft de maatschappelijke discussie wel een duwtje in de door u gewenste richting.
\n<\/em><\/p>\n

‘Dat is waar.’<\/p>\n

U zou ook kunnen zeggen: ik hou mijn mond.<\/em><\/p>\n

‘Ik zou kunnen zeggen: de meerderheid van de Nederlanders wil dat Zwarte Piet blijft zoals hij is, daar leg ik me bij neer, zoals Mark Rutte doet. Maar de kwaliteit van de democratie wordt ook bepaald door de omgang met minderheden. Politiek gaat ook over moraal, over leiderschap, over waar je vindt dat de samenleving naartoe moet. Daar denken Rutte en ik anders over.’<\/p>\n

Critici zeggen: wat Asscher wil is een hellend vlak, straks pakken ze ons ook nog het Kerstfeest af.<\/em><\/p>\n

‘Dat argument gaat niet op. Kerst vieren hoort bij de vrijheden in dit land. Dat is totaal iets anders dan de hoeveelheid schmink die Zwarte Piet opheeft. Mijn overtuiging is: Nederland kan het aan. Over een aantal jaren ziet Zwarte Piet er in Nederland anders uit.’<\/p>\n

Is dat een kwestie van jaren of van decennia?<\/em><\/p>\n

‘Mensen zullen het feest nog een hele tijd vieren met traditionele zwarte pieten. Dat mag. Maar ze zullen intussen op TV zien dat het ook kan z\u00f3nder pikzwarte pieten. Vooral kinderen raken daar heel snel aan gewend. Die ervaren het hele Sinterklaasfeest als een wonder. Daar verandert een beetje minder schmink niets aan. Ik vertelde laatst bij De Wereld Draait Door in een gesprek over Sinterklaas dat ik thuis nog \u00e9\u00e9n gelovige heb. Later hoorde ik van mijn vrouw dat mijn zoontje van vijf op dat moment voor de TV riep: \u201cDat ben ik! Ik ben de gelovige!\u201d Maar het inzicht dat veel andere mensen n\u00edet geloven, heeft voor hemzelf helemaal niets veranderd: hij gelooft nog steeds heilig in de Sint.’<\/p>\n

\n

Lees hoe Zwarte Piet werd ingepolderd door een klein groepje notabelen<\/a>, geschreven door Thijs Broer (2014).<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nu relevant, want In de week waarin Donald Trump in de Verenigde Staten tot president werd gekozen, stortte Nederland zich weer in de discussie over Zwarte Piet.\u00a0Thijs Broer sprak Lodewijk Asscher in november 2016, toen hij vicepremier, minister van Sociale Zaken en lijsttrekkerskandidaat voor de PvdA was, over de volkswoede aan beide kanten van de […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-343757","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/343757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=343757"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/343757\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=343757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=343757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}