{"id":338667,"date":"2016-09-16T14:27:50","date_gmt":"2016-09-16T12:27:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=338667"},"modified":"2016-09-16T14:27:50","modified_gmt":"2016-09-16T12:27:50","slug":"waarom-de-amerikaanse-droom-niet-meer-bestaat-nexus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/waarom-de-amerikaanse-droom-niet-meer-bestaat-nexus\/","title":{"rendered":"Waarom de Amerikaanse droom niet meer bestaat"},"content":{"rendered":"<div class=\"lead\">\n<p>Ondersteund door uitvoerige essays van de dichter Walt Whitman en van Thomas Mann over de democratie bevat het nieuwste nummer van het tijdschrift <em>Nexus<\/em> een verslag van de conferentie die dit voorjaar werd gehouden over \u2018de crisis in de democratie\u2019, speciaal in Amerika.<\/p>\n<\/div>\n<p>Een van de aantrekkelijkheden van Amerika, dat je van krantenjongen tot miljonair kon worden, is niet meer. De met een krant op Times Square wapperende jongen die verandert in een directeur achter een groot bureau: weg. Wat nu officieel \u2018sociaal-economische mobiliteit\u2019 heet is verdwenen: arm geboren wil nu zeggen arm doodgaan. Het land van de onbegrensde mogelijkheden is geschiedenis, geen president, senaat of congres die daar iets kan veranderen, want niet de politiek, maar de grote concerns maken de dienst uit.<\/p>\n<p>Tijdens de conferentie &#8216;Crisis in de democratie&#8217;<em>\u00a0<\/em>die het Nexus Instituut dit voorjaar hield zei Jeb Bush, gouverneur van Florida en even presidentskandidaat voor de Republikeinen, dat dit het succes van zowel Bernie Sanders als Donald Trump verklaart (te lezen in <em>Nexus 72<\/em>). In beide gevallen, op links en op rechts, gaat het om een steeds groter wordende onderklasse. Het geld zit niet meer bij 99 procent van de bevolking, maar bij de 1 procent rijken. Die hebben het vastgezet in de grote concerns die zij als reusachtige olietankers door de geglobaliseerde wereld manoeuvreren: bij elk minimale beweging, automatisering of fusie vliegen er duizenden mensen uit. De middenklasse is hier een speelbal van en verdwijnt langzaam.<\/p>\n<p><iframe title=\"Class, Race and Poverty in the USA\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube-nocookie.com\/embed\/jDWv7cHHf6Y?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Hoe de klassen in Amerika uit elkaar groeien is te lezen in <em>Coming Apart<\/em> van Charles Murray, een boek dat een paar keer ter sprake kwam in de rondetafeldiscussie tijdens de conferentie. Daarin worden twee deels fictieve, maar op feiten gebaseerde plaatsen tegenover elkaar geplaatst: de arbeidersstad Fishtown en Belmont, de stad voor de \u2018new upper class\u2019. De inwoners van beide steden zijn \u2018cocooned\u2019, opgesloten in hun eigen wereld. Ze zullen nooit contact met elkaar krijgen. In Fishtown is alles kommer en kwel door werkeloosheid, criminaliteit en onwettige kinderen. In Belmont wordt hard gewerkt, gaan kinderen naar de goede scholen en wordt er onderling getrouwd. Daar heerst \u2018cognitieve homogeniteit\u2019, eenzelfde niveau van intelligentie. En die intelligenties trouwen met elkaar, zodat er weer intelligente kinderen van komen.<\/p>\n<div class=\"media-wide\">\n<figure id=\"post-338681 media-338681\" class=\"align-left\"><img srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Schermafbeelding-2016-09-16-om-13.59.50-320x157.png 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Schermafbeelding-2016-09-16-om-13.59.50-640x313.png 640w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Schermafbeelding-2016-09-16-om-13.59.50-1280x626.png 1280w\" alt=\"\" \/><figcaption>De rondetafeldiscussie van de Nexus-conferentie van dit voorjaar.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Wat kan democratie hier uitrichten? Volgens Anne Applebaum, commentator van de <em>Washington Post<\/em>, door gelijke kansen nieuw leven in te blazen en daarvoor voorzieningen te scheppen, bijvoorbeeld met goede, voor iedereen toegankelijke scholen en universiteiten. Democratie heeft de neiging in verval te raken wanneer ze niet permanent wordt onderhouden. De democratie moet regelmatig herboren worden. Bijvoorbeeld door te tamboereren op grotere gelijkheid en speciaal de noodzaak van gelijke uitgangsposities. Amerikanen hebben volgens haar geen enkel probleem met \u2018ongelijke uitkomsten\u2019, maar ze beginnen te protesteren als ze het gevoel krijgen dat er geen kansen meer zijn. Het ontbreken van een goede uitgangspositie is wat Bas Heijne <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/hoe-bas-heijne-zijn-verlichtingsoptimisme-kwijtraakte\/\" target=\"_blank\">in zijn pamflet<\/a> <em>Onbehagen<\/em> het wegvallen van de \u2018bedding\u2019 van mensen noemt: het speelt zich allemaal boven hun hoofd af. Dit is een legitiem aspect van de frustraties van de Sanders- en Trumpaanhang.<\/p>\n<div class=\"figure--right\">\n<figure id=\"post-338685 media-338685\" class=\"align-left\"><img srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Anne_Applebaum-320x213.jpg 320w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Anne_Applebaum-640x427.jpg 640w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Anne_Applebaum-1280x853.jpg 1280w, https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/Anne_Applebaum-1920x1280.jpg 1920w\" alt=\"\" \/><figcaption>Anne Applebaum | Foto: Wikimedia Commons<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Een minder wenselijk, maar wel werkelijk aspect van Donald Trump snijdt Anne Applebaum ook aan: dat Trump de massacultuur voortzet zoals die eerder werd vertegenwoordigd door Ronald Reagan. Die maakte gebruik van de eenvoudige Hollywood-waarden: \u2018de goeden verslaan het kwaad en de leuke jongen krijgt het meisje.\u2019 Op zijn beurt belichaamt Trump volgens Applebaum de waarden van de reality-tv: \u2018Wie wint er bij reality-tv? Degene die het vulgairst en het luidruchtigst is, die niet van het eiland gestemd wordt omdat hij zijn concurrenten opzijschuift. Dat is tegenwoordig de populairste vorm van entertainment. Trump (\u2026) vertegenwoordigt de waarden die daarbij horen en de mensen begrijpen hem.\u2019 Wanneer je waardenschaal door reality-tv wordt bepaald is de politiek en de democratie ver weg. Jeb Bush zegt zelfs dat de Amerikanen het politieke systeem als \u2018een lichaamsvreemd voorwerp\u2019 beschouwen. Voor een gewezen presidentskandidaat een opmerkelijke uitspraak. Hij beschouwt die vervreemding zelfs als structureel: \u2018Het is er altijd geweest, op de achtergrond, dat gevoel van ernstige vervreemding, het verlangen naar een zondebok.\u2019 Hij denkt dat het door internet misschien anders wordt, daarmee kun je je \u2018eigen waarheid scheppen.\u2019<\/p>\n<p>Hoe rijk Amerika ook mag zijn, ondertussen leeft een kwart van de jongeren er in armoede. Hoewel hij\u00a0meer onderwijs heeft genoten, is de &#8216;start-up&#8217;\u00a0tegenwoordig\u00a0de krantenjongen van toen. Het klinkt energiek, alsof je in de startblokken staat om de wereld te veroveren, maar in Amerika leidt het niet meer tot gouden bergen.<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<p><em>&#8216;Nexus 72&#8217;\u00a0is <a href=\"https:\/\/nexus-instituut.nl\/nexus-publicaties\/tijdschrift-nexus\/72\" target=\"_blank\">verkrijgbaar <\/a>bij het Nexus Instituut.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ondersteund door uitvoerige essays van de dichter Walt Whitman en van Thomas Mann over de democratie bevat het nieuwste nummer van het tijdschrift Nexus een verslag van de conferentie die dit voorjaar werd gehouden over \u2018de crisis in de democratie\u2019, speciaal in Amerika. Een van de aantrekkelijkheden van Amerika, dat je van krantenjongen tot miljonair [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-338667","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/338667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=338667"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/338667\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=338667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=338667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}