{"id":337956,"date":"2016-09-09T15:01:51","date_gmt":"2016-09-09T13:01:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=337956"},"modified":"2016-09-11T10:34:26","modified_gmt":"2016-09-11T08:34:26","slug":"de-bruine-laaglandtapir-van-frans-post-kijkt-net-zo-melancholisch-als-iejoor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-bruine-laaglandtapir-van-frans-post-kijkt-net-zo-melancholisch-als-iejoor\/","title":{"rendered":"De bruine Laaglandtapir van Frans Post kijkt al net zo melancholisch als Iejoor"},"content":{"rendered":"
\n

Alleen al de sprookjesachtige namen die hij de dieren gaf, maken de tekeningen die Frans Post in Brazili\u00eb maakte de moeite waard. De feitelijkheid waarmee hij tekende, geven zijn dieren allemaal een eigen karakter.<\/p>\n<\/div>\n

Er zitten meer interessante kanten\u00a0aan het opduiken van de tekeningen van Frans Post (1612-1680) in het Noord-Hollands Archief dan alleen het feit dat het voorstudies zijn voor de Braziliaanse schilderijen van Post voor gouverneur Johan Maurits van Nassau, de man die ook opdracht gaf voor het bouwen van het Mauritshuis door Jacob van Campen.<\/p>\n

\n
\"\"
Reuzenmiereneter<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

Alleen al de sprookjesachtige namen van de dieren. De Witlippekari, de Krabbenetende vos, de Laaglandtapir, de Roodspieshert, de Rotsmoko of de Pijlstaartinktvis: ze moesten een naam hebben, vandaar het hoge en aandoenlijke improvisatiegehalte. Net zo sympathiek als de teksten over de dieren, nog versterkt door het gekalligrafeerde oude Nederlands. Die teksten handelen vooral over de mate waarin ze te aaien of te eten zijn: de makaak is \u2018vriendelijck en aerdich<\/em>\u2019, de Blauwlipmeerkat is \u2018seer quat ende boosaerdich<\/em>\u2019. Het Zesbandgordeldier ziet er helemaal niet eetbaar uit, maar is juist goed om te eten en \u2018smaeckt gelijck een hoen<\/em>.\u2019 Ook is er aandacht voor hun bewegelijkheid. De kwieke leguaan (Leegewaen<\/em>) wordt passend \u2018radt<\/em>\u2019 genoemd, maar de Luiaard is inderdaad \u2018soo \u2018traech<\/em>\u2019 dat hij nauwelijks genoeg eten binnen krijgt. De Slingeraap heeft Post niet levend kunnen tekenen. Volgens de ontdekker van de tekeningen, Alexander de Bruin, is hij, gezien zijn ogen en zijn houding, dood. Om dat te verhullen heeft Post hem op het schilderij een banaan in zijn hand gegeven.<\/p>\n

\n
\"\"
De luiaard<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

Deze dieren roepen niet alleen de vraag naar de aaibaaiheidsfactor op, een paar doen ook een beroep op de Iejoorfactor, genoemd naar de melancholische ezel en vriend van Winnie de Poeh. De bruine Laaglandtapir heeft zo\u2019n afhangende naar binnen gekromde snuit dat het alleen al daardoor uitgesloten is dat hij ooit alert en vrolijk uit zijn ogen kan kijken. Die snuit zit hem in de weg. Hij staat er ook geslagen bij. De Capibara is een klein log beest (\u2018groot als een kleijn varcken<\/em>\u2019) met een lijf dat van achteren rond en dik is en dan puntig toeloopt. Het is een afhangende houding, eindigend in de naar beneden hangende snuit. Alles wijst richting treurigheid. Post heeft de dieren niet speciaal met artistieke intenties getekend, eerder wetenschappelijk. Maar juist door die feitelijkheid krijgen ze iets kwetsbaars: de spitse neus van de Zuidelijke boommiereneter wordt een delicaat instrument, bijna een pincet waarmee de mieren worden opgepikt. De Witstaart- of roodspieshert heeft zo\u2019n elegante, rechte lange nek dat hij de Parmigianino van Johan Maurits\u2019 menagerie mag heten.<\/p>\n

\n
\"\"
Insektenstudie door Pieter Holsteyn<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

De tekeningen van Post zijn aangetroffen in een map met honderdzestig tekeningen van Pieter Holsteyn (1585-1662). Alle reden om eens aandacht voor hem te vragen. De schilder\/tekenaar\/glazenier van vlinders, rupsen, kevers, insecten, vogels, fazanten, eenden, tulpen en, niet te vergeten, een van de weinigen die tekeningen maakte van de dodo, had al lang zelf een tentoonstelling moeten hebben, bij voorkeur samen met zijn zoon Pieter de Jongere (1614-1673). Die werkte in dezelfde geest zodat de twee nauwelijks te onderscheiden zijn. De Holsteyns van de vlinders, insecten en de tulpen staan in die tijd, samen met Maria Sybilla Meriam, model voor een hele schare schilders van het kleine grut onder de dieren.<\/p>\n

\n

De tentoonstelling Frans Post. Dieren in Brazili\u00eb,<\/em> met de tekeningen en schilderijen van Frans Post en met opgezette dieren uit Museum Naturalis in Leiden, is van 7 oktober tot en met 8 januari 2017 in het Rijksmuseum in Amsterdam.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Alleen al de sprookjesachtige namen die hij de dieren gaf, maken de tekeningen die Frans Post in Brazili\u00eb maakte de moeite waard. De feitelijkheid waarmee hij tekende, geven zijn dieren allemaal een eigen karakter. Er zitten meer interessante kanten\u00a0aan het opduiken van de tekeningen van Frans Post (1612-1680) in het Noord-Hollands Archief dan alleen het […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-337956","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/337956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=337956"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/337956\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=337956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=337956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}