{"id":326284,"date":"2016-05-17T15:15:20","date_gmt":"2016-05-17T13:15:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=326284"},"modified":"2018-04-11T10:09:08","modified_gmt":"2018-04-11T08:09:08","slug":"martje-breedt-bruyn-bibeb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/martje-breedt-bruyn-bibeb\/","title":{"rendered":"De gekoesterde geheimzinnigheid van Bibeb"},"content":{"rendered":"

Bibeb heeft zich in haar werk altijd zo veel mogelijk op de achtergrond\u00a0gehouden en zich nooit laten interviewen. ‘Hoe vaak heb ik niet gezegd\u00a0dat ik, als ik dit soort interviews wil blijven doen, zo veel mogelijk\u00a0publiciteit over mijzelf moest vermijden,’ zei ze, bij weer een\u00a0weigering. ‘Ik heb altijd de geheimzinnigheid gekoesterd.’<\/p>\n

Lastig, als je van de redactie het verzoek krijgt om in memoriam over\u00a0haar te schrijven voor ‘op de plank’. Bibeb was op dat moment al in de\u00a0negentig. Ik begon met het lezen van al haar interviews die waren\u00a0gebundeld en het verzamelen van materiaal. Recensies van haar boeken,\u00a0maar ik vroeg ook schrijvers die soms al decennia eerder door haar\u00a0waren geportretteerd en die ik interviewde, naar hun ervaringen met haar.<\/p>\n

Van Bibeb zelf kende ik vooral haar stem over de telefoon \u2013 ik was\u00a0een van de eindredacteuren die haar kopij, aangevoerd per koerier\u00a0vanuit Scheveningen, in de krant zetten. Een beetje krasserige, lieve,\u00a0bescheiden stem. En ze schreef redacteuren wier stukken haar waren\u00a0bevallen soms, zorgzaam, een ansichtkaart, altijd een afbeelding van\u00a0een kunstwerk waar een vrouw op voorkwam, met complimenten. Ze kwam\u00a0zelden op de redactie op de Raamgracht. Ik was erbij toen ze in Den\u00a0Haag haar frivole dankwoord uitsprak bij het ontvangen van de\u00a0Victorine Heftingprijs. Niet lang daarna vierden mijn collega Marian\u00a0Husken en ik samen onze verjaardag in ‘het bijkantoor’ van Vrij\u00a0Nederland, caf\u00e9 De Engelbewaarder. We hadden alle redacteuren en\u00a0medewerkers van VN uitgenodigd. Opeens klonken er enthousiaste uitroepen: ‘Daar is Bibeb!’<\/p>\n

\"\"
Bibeb. Foto: Bert Nienhuis\/HH<\/figcaption><\/figure>\n

Ze had zich per taxi naar de Kloveniersburgwal laten vervoeren.\u00a0Moeizaam besteeg zij de hardstenen stoep, ze had pas een heupoperatie\u00a0ondergaan, en maakte een joyeuze entree. Zigeunerachtig gekleed,\u00a0behangen met veelkleurige kralenkettingen. Ze was meteen de koningin van het feestje.<\/p>\n

Marian en ik kregen beiden als cadeau een ‘zonnebloem’, een biljet van\u00a0vijftig gulden, ‘om iets speciaals, alleen voor jezelf,’ van te kopen.\u00a0Later schreef ik haar drie lange brieven, om haar ertoe te bewegen om\u00a0een keer met me te praten. Zij antwoordde niet.<\/p>\n

In 2008 kreeg Bibeb een belangrijke journalistieke prijs, De Tegel,\u00a0voor haar oeuvre. Daar hoorde natuurlijk een stuk in VN bij. Veel van\u00a0wat ik tot dan toe had verzameld schreef ik daarin op, maar ik ging\u00a0door met gegevens over haar en haar werk bijeen te zoeken. Op 18\u00a0januari 2010 overleed ze. Vijfennegentig jaar oud. Ik herdacht haar,\u00a0namens VN, nu in een echt in memoriam, op basis van wat ik sinds De\u00a0Tegel te weten was gekomen. Alweer: secundaire informatie.<\/p>\n

Had niemand dat eerder\u00a0opgemerkt? Nee, want nauwelijks iemand wist hoe Bibeb er uit zag.<\/q><\/p>\n

Bibebs bewust gekozen geheimzinnigheid had ook zijn keerzijde.\u00a0Arti et Amicitia, kunstenaarsvereniging in Amsterdam, organiseerde in\u00a0december 2014 een tentoonstelling over het werk van de schilder Kees\u00a0Verwey. Een van de tentoongestelde portretten was dat van Bibeb. Ik\u00a0ging erheen, en zag dat de portretten van Bibeb en een vrouw met blond\u00a0haar en blozende wangen waren verwisseld. Had niemand dat eerder\u00a0opgemerkt? Nee, want nauwelijks iemand wist hoe Bibeb er uit zag.<\/p>\n

Ik\u00a0attendeerde de mannen achter de kassa daarop, ze schrokken, maar\u00a0zeiden: ‘Jammer dat u dat nu pas vertelt, op een van de laatste dagen van de expositie.’\u00a0Ik kende Verweys portret van Bibeb, omdat ik de totstandkoming ervan\u00a0beschreef in het in memoriam<\/a>. Ik vroeg mij daarin af waar het was\u00a0gebleven. Binnen de kortste keren reageerde de Stichting Kees Verwey en\u00a0stuurde een afbeelding van Bibebs geschilderde portret naar VN. Dat\u00a0werd de week daarop afgedrukt in de krant, dus ik wist, net als de\u00a0VN-lezers, hoe het eruit zag. Het in memoriam verscheen in VN met als\u00a0titel Verweys woorden over Bibeb: ‘Een nonnetje, maar ook iets van een\u00a0duivelin.’ Dat is ook te zien in Verweys portret. Niks rozerode\u00a0appelwangen en vrolijke oogopslag. Een broeierig maar ook ingetogen\u00a0hoofd, met vreemde schaduwen, de handen bijna devoot in haar schoot.<\/p>\n

Een duister en droevig stemmend portret, maar vooral geheimzinnig.\u00a0Precies zoals Bibeb dat zelf wilde. En altijd heeft volgehouden.<\/p>\n

\n

Martje Breedt Bruyn (1944) was van\u00a01979 tot 2010 eindredacteur bij\u00a0Vrij Nederland. Daarnaast schreef ze verschillende grote interviews en profielen. Het IM dat ze schreef over Bibeb lees je hier<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tot een interview kwam het nooit. Vn-redacteur Martje Breedt Bruyn deed jaren lang poging na poging het mysterie Bibeb te ontrafelen. Vergeefs. <\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-326284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Martje Breedt Bruyn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/326284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=326284"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/326284\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Martje Breedt Bruyn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=326284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=326284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}