{"id":326155,"date":"2016-05-18T07:00:11","date_gmt":"2016-05-18T05:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=326155"},"modified":"2016-05-17T16:10:34","modified_gmt":"2016-05-17T14:10:34","slug":"verkeersdoden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/verkeersdoden\/","title":{"rendered":"Zo brengen we het aantal verkeersdoden naar beneden"},"content":{"rendered":"
Het aantal dodelijke slachtoffers in het autoverkeer loopt sinds lange tijd weer op. Wat kunnen we daar tegen doen?\u00a0 Wetenschappers dragen oplossingen aan.\u00a0‘Bermmonumentjes cre\u00ebren bewustwording.’<\/div>\n

Hoewel het aantal verkeersdoden in Nederland de afgelopen vijftien jaar bijna is gehalveerd, meldde het CBS het afgelopen jaar ineens een onverwachte stijging: in 2015 vielen maar liefst 9 procent meer verkeersslachtoffers dan in 2014. Hoewel het aantal dodelijke ongevallen op alle wegen toenam, spitste de discussie zich vooral toe op snelwegen waar 130 kilometer per uur gereden mag worden: 10 doden in 2014 tegen 32 doden in 2015. Hoe zorgen we dat het aantal dodelijke slachtoffers op de wegen weer gaat dalen?<\/p>\n

Hoogleraar visuele cognitie Chris Olivers vermoedt dat de toename vooral te wijten is aan het feit dat het bij hogere snelheden langer duurt om af te remmen. De afstand die de bestuurder aflegt totdat hij stilstaat, hangt samen met twee dingen. Ten eerste: de remweg. Een gemiddelde personenauto kan elke seconde ongeveer 8 meter aan snelheid verliezen. \u2018Omgerekend leg je bij een snelheid van 120 kilometer per uur nog 69 meter af voordat je stilstaat. Bij 130 kilometer per uur gaat het om 82 meter.\u2019 Ten tweede: de reactieweg, de afstand die de auto aflegt voordat het rempedaal wordt ingedrukt. Een alerte bestuurder doet hierover ongeveer een seconde. \u2018Bij 120 kilometer per uur heb je dan al 33 meter afgelegd. Bij 130 kilometer per uur zelfs 36 meter.\u2019 Als je de rem- en reactieweg bij elkaar optelt, leidt dat tot de volgende uitkomst: \u2018Een snelheidsverhoging van 120 naar 130 zorgt ervoor dat je 15 meter langer doorrijdt totdat je stilstaat. Dat betekent meer en hardere botsingen.\u2019 Volgens Olivers moet de maximumsnelheid daarom weer terug naar 120 kilometer per uur. \u2018Bovendien moet duidelijk zijn hoe hard je nu eigenlijk mag rijden. Onduidelijkheid daarover leidt eveneens tot gevaarlijke situaties, al weet ik niet of dat rechtstreeks terug te zien is in de ongevallencijfers.\u2019<\/p>\n

Verlaag de maximumsnelheid weer naar 120 km\/u.<\/q> Een andere gevaarlijke ontwikkeling is het gebruik van smartphones. \u2018Dat zorgt voor ongeveer een extra halve seconde reactietijd. We moeten mensen aanspreken op hun morele verantwoordelijkheid: je kan het niet maken om met andere dingen bezig te zijn achter het stuur.\u2019<\/p>\n

Bedrijfskundige Inge Wolsink is het ermee eens dat rijden met 130 gevaarlijker is dan rijden met 120 kilometer per uur. Toch vindt ze niet dat de CBS-cijfers onomstotelijk aantonen dat de verhoging van de maximumsnelheid de belangrijkste oorzaak is van de stijging van het aantal verkeersdoden. \u2018Je ziet een toename van het totaal aantal verkeersdoden op snelwegen waar 130 kilometer per uur mag worden gereden, maar het aantal kilometers snelweg waar dat mag, is ook flink gestegen. De kans dat een dodelijk ongeval plaatsvindt op een snelweg waar die maximumsnelheid geldt, is dus ook groter geworden.\u2019 Net als Olivers meent zij dat onze smartphoneverslaving een rol kan spelen. Opvallend genoeg laten de CBS-cijfers een daling zien van het aantal dodelijke ongelukken onder twintigers, dertigers en veertigers. De stijging zit met name bij zeventigplussers.<\/p>\n

Wolsink haalt een Amerikaans onderzoek aan, waarbij proefpersonen plaatsnamen in een simulator. Tijdens het besturen van de auto moesten ze verschillende soorten telefoongesprekken voeren. Resultaat: door de telefoon raakten bestuurders van alle leeftijden afgeleid. Maar dat gold in veel extremere name voor vijftigplussers dan voor jongeren. Wolsink: \u2018Het kan zijn dat voor oudere automobilisten het gebruik van mobiele telefoons ernstigere gevolgen heeft.\u2019 Maar ook de toename van bellende ouderen kan volgens haar niet de enige verklaring zijn voor de plotselinge stijging van het aantal verkeersdoden.
\nWellicht speelt de toename van de verkeersdrukte een grotere rol: sinds mei 2014 stijgt het aantal voertuigkilometers weer. \u2018Dat lijkt me als verklaring plausibeler.\u2019 Wat Wolsink betreft is de oplossing hiervoor niet het aanleggen van meer wegen. \u2018Dan pakken meer mensen de auto en wordt het automatisch weer drukker.\u2019 Beter kan de overheid investeren in alternatieven. \u2018Zorg voor een sneller en betaalbaarder openbaar vervoer.\u2019<\/p>\n

Bermmonumentjes cre\u00ebren bewustwording<\/q>
\nEmeritus hoogleraar communicatiewetenschappen Cees Hamelink ziet maar \u00e9\u00e9n oplossing tegen verkeersdoden: de zelfrijdende auto. \u2018De snelheid en complexiteit van het moderne verkeer gaan onze biologische hersencapaciteit te boven. De alerte reactie, het overzicht en de intelligentie die nodig zijn om onverwachte problemen op te lossen en daarmee het aantal verkeersdoden te verminderen, kunnen alleen geleverd worden door intelligente sociale robots.\u2019 Volgens Hamelink moeten we daarom meer investeren in onderzoek naar de perfectionering van kunstmatige intelligentie in het verkeer. Maar dat niet alleen: \u2018Ook moeten we psychologisch onderzoek doen om erachter te komen hoe we mensen kunnen bewegen zich niet met het besturen van die intelligente auto\u2019s te bemoeien. Het grootste gevaar voor verkeersongelukken met zelfrijdende autos is de mens, die wil ingrijpen wanneer hij denkt dat de robot het zelf niet kan!\u2019<\/p>\n

Minder sciencefiction<\/span>-achtig is de oplossing van hoogleraar Europese etnologie Peter Jan Margry. Hij denkt dat we als samenleving al jaren een eigen grassroots<\/span>-instrument hebben om te waarschuwen tegen de gevaren van onverantwoord rijgedrag: bermmonumentjes. \u2018Deze priv\u00e9monumenten langs de wegen zijn niet alleen uitingen van verdriet en rouw, maar confronteren tegelijk andere weggebruikers en de overheden met de gevolgen van zulk gedrag.\u2019 Volgens Margry zijn de meeste verkeersdoden het gevolg van \u2018persoonlijke taxatiefouten\u2019 van uiteenlopende aard. \u2018Deze monumenten hebben dus ook het doel om individuele chauffeurs moreel aan te spreken op hun rijgedrag.\u2019 Of het plaatsen van meer bermmonumenten het aantal verkeersslachtoffers ook daadwerkelijk omlaag krijgt, durft Margry niet te beloven. \u2018Maar ze cre\u00ebren hoe dan ook een sterkere bewustwording voor de gevaren op de weg en dat kan weer leiden tot aanpassing van rijgedrag, of tot veiligheidsbevorderende maatregelen van de overheid.\u2019<\/p>\n

\n

De oplossers<\/strong>
\n<\/span>In De Oplossers presenteert onderzoeksbureau Tertium antwoorden op complexe vragen die zijn voorgelegd aan ruim 500 wetenschappers van VU en UvA. Op 1 juni kunt u live bijwonen: wetenschappers over de Nederlandse militaire missie in Mali. Stadsschouwburg in Amsterdam, entree gratis.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hoe brengen we het aantal verkeersdoden naar beneden?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-326155","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Esther de Roos, Michiel Hulshof","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/326155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=326155"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/326155\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Esther de Roos, Michiel Hulshof","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=326155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=326155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}