{"id":326133,"date":"2016-07-24T09:46:34","date_gmt":"2016-07-24T07:46:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=326133"},"modified":"2016-07-24T10:17:22","modified_gmt":"2016-07-24T08:17:22","slug":"glokalisme-lekker-authentiek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/glokalisme-lekker-authentiek\/","title":{"rendered":"Glokalisme: lekker authentiek met z’n allen, overal"},"content":{"rendered":"
Zelfgebrande koffie, vergeten groentes en ambachtelijke <\/span>meubelmakers: of je nou in Londen, Johannesburg of Beijing bent, je ziet overal dezelfde hang naar authenticiteit en lokale productie.
\nEnter het glokalisme.<\/div>\n

Maboneng was nog niet zo lang geleden een verpauperde industriewijk in Johannesburg. Inmiddels floreert de wijk. De gebouwen rondom Main Street worden bevolkt door de stedelijke hip, die cappuccino\u2019s<\/span> drinkt tussen de krijtborden in het industri\u00eble interieur van Origin Coffee Roasting. De menukaart verwoordt de missie van de koffiebranders: \u2018Met ons geloof in ambacht grijpen we terug op het pre-industri\u00eble, pre-massaproductie tijdperk toen ambachtslieden nog trots waren op hun roeping en uitmuntende kwaliteit vanzelfsprekend was.\u2019<\/p>\n

Waar hebben we dat eerder gehoord?
\nNou, bijvoorbeeld in De Hallen. De voormalige verpauperde tramremise in Amsterdam is eveneens opgepimpt tot hipsterhangout. Pakhuis de Zwijger organiseert er elke twee weken de \u2018local goods market\u2019, waar je volgens de website \u2018de leukste producten uit Amsterdam shopt, rechtstreeks van de maker \u2013 van fietsen, kleding, brillen en meubels tot zelfgemaakt lekkers om te eten\u2019.<\/p>\n

In Beijing floreren microbrouwerijen als nooit tevoren. De NBeerPub (industrieel interieur met krijtborden) biedt tientallen soorten lokaal gebrouwen bieren aan, waaronder Tipsy Face, Panda en Master Gao.<\/p>\n

Tegen H&M\u2019isering<\/h5>\n

In metropolen over de hele wereld gebeurt iets opmerkelijks. Een groeiende groep stedelijke voorlopers omarmt een cultuur die het best valt te omschrijven als \u2018glokalisme\u2019. Ze combineren een internationale levenshouding met een hang naar (hyper)lokale productie, ambachtelijkheid en authenticiteit. De afgelopen jaren zag ik identieke ontwikkelingen in verschillende steden in Europa, Azi\u00eb, Amerika en Afrika. Het glokalisme is inmiddels uitgegroeid tot een fenomeen met zijn eigen grensoverschrijdende waarden en symbolen.
\nWe keren nog even terug naar Maboneng in Johannesburg. Behalve de ambachtelijke koffiebranders van Origin telt de wijk tientallen andere ambachtslieden: microbrouwerij Smack Republic brouwt onder meer een golden ale<\/span> onder de naam Bree Street Belle, fietsenbouwer The Wippet bouwt zelfontworpen fietsen en in restaurant Addis Abeba kookt eigenaar Kassa volgens de menukaart de gerechten \u2018die ik van mijn moeder in Ethiopi\u00eb heb geleerd\u2019. Wie wil overnachten, kan terecht bij het 12 Decades Art Hotel: de twaalf kamers in een voormalige parkeergarage zijn ieder door een andere Zuid-Afrikaanse kunstenaar ingericht in de stijl van een decennium uit het bestaan van Johannesburg. En op de wekelijkse weekendmarkt verkopen talloze kunstenaars en koks hun zelfgemaakte schilderijen, schoenen en worteltaart \u2013 inderdaad precies dezelfde shop-ervaring als in De Hallen. De klandizie bestaat uit goed geklede, merendeels jonge Zuid-Afrikanen met een hoge opleiding en een bovenmodaal inkomen. De nieuwe appartementencomplexen die in Maboneng worden gebouwd, behoren tegenwoordig tot de duurste van de stad.<\/p>\n

Dat stedelingen over de hele wereld ambachtelijke productie omarmen, moet niet worden verward met hernieuwd nationalisme. Integendeel. Glokalisten zijn juist bij uitstek internationaal ingesteld. Ze verzetten zich alleen tegen de H&M\u2019isering en ver-Nike-ring, die er in de jaren tachtig en negentig voor heeft gezorgd dat de binnenstad van Shanghai zich vulde met dezelfde ketens als die van Nairobi, New York of Milaan. Hoe moet je jezelf als wereldburger dan nog onderscheiden?<\/p>\n

Misschien zo: je vliegt naar Barcelona en zoekt schoenen uit bij Nu Sabates. Ze zijn gemaakt door de gevluchte Armeense schoenmaker Rafi Balouzian en zijn zoon Ari, die een eigen lijn begonnen vanuit een huiskameratelier in Californi\u00eb. Kosten: tussen de 300 en 400 euro per paar.<\/p>\n

Een glas Natte<\/h5>\n

Bedrijfskundige Jochem Kroezen \u2018combineerde vier jaar lang hobby en werk\u2019 tijdens zijn promotie aan de Rotterdamse Eramusuniversiteit: hij bestudeerde de opkomst van microbrouwerijen. \u2018Wat mij aan het onderwerp fascineerde, is de vraag hoe een markt die zo werd gedomineerd door een paar spelers ineens opengebroken kon worden.\u2019 Inmiddels werkt hij aan de universiteit van Cambridge. Het aantal brouwerijen stijgt wereldwijd nog altijd explosief, vertelt Kroezen over de telefoon. Hij heeft de cijfers van Nederland paraat: in 1980 kende ons land nog maar dertien onafhankelijke brouwerijen. Inmiddels zijn het er ongeveer vierhonderd, \u2018waarvan er honderd in het afgelopen jaar zijn bijgekomen\u2019.<\/p>\n

Kroezen schrijft de groei toe aan een \u2018maatschappelijke beweging\u2019 die in de jaren tachtig begon met een kleine groep bierfanaten. \u2018Zij waren ontevreden met de beperkte vari\u00ebteit van het bier-aanbod.\u2019 Ge\u00efnspireerd op voorbeelden uit het Verenigd Koninkrijk organiseerden zij in 1980 het eerste PINT Bokbierfestival in Amsterdam \u2013 inmiddels uitgegroeid tot grootste bierfestival van Nederland. Volgens een communiqu\u00e9 ontstond het initiatief \u2018uit onvrede met de erbarmelijke staat van de Nederlandse biercultuur\u2019 en een diepe teleurstelling over het feit dat \u2018bierland Nederland\u2019 was veranderd in \u2018een pilswoestijn\u2019. Ze richtten ook een hobbybrouwvereniging op. Kroezen: \u2018Daaruit zijn verschillende nieuwe brouwondernemers geboren.\u2019<\/p>\n

Soortgelijke ontwikkelingen vonden de afgelopen jaren tegelijkertijd overal ter wereld plaats. De Verenigde Staten gaan inmiddels voorop in de brouwersbeweging. \u2018De VS heeft tegenwoordig meer brouwerijen dan traditioneel koploper Duitsland.\u2019 Volgens Kroezen past de opkomst van de microbrouwerij in een globale trend waarbij \u2018steeds meer mensen af willen van industrie\u00ebn die ver van je bed produceren.\u2019 Naast het feit dat de brouwers het lokale productieproces terugbrengen, zoeken ze ook aansluiting bij de gemeenschap waarin ze opereren. Al was het maar door middel van een historische naam en een goed marketingverhaal.<\/p>\n

Net als bij veel ontwikkelingen speelt het internet een cruciale rol in het faciliteren van de omwenteling. Waar ter wereld je ook bent, je kan in een mum van tijd een handleiding vinden die beschrijft hoe je zelf op professionele wijze bier kan gaan brouwen. Voor een paar tientjes bestel je een eenvoudige starterskit, compleet met gistvat, suikertabletten, hop en gerst.
\nVoor wie geen brouwambities heeft maar gewoon wil consumeren, is ambachtelijk gerstenat \u2013 net als ambachtelijk schoeisel \u2013 behoorlijk aan de prijs: aan de toog kost een glas Natte van Brouwerij \u2019t IJ twee keer zoveel als een pilsje.<\/p>\n

\"\"
Amsterdam\u00a02016. Illustratie: Zeloot<\/figcaption><\/figure>\n
Rauw steigerhout en moeilijke boeken<\/h5>\n

Het glokalisme omvat meer dan alleen de terugkeer van verloren ambachten. Van Azi\u00eb tot Afrika omarmen glokalisten dezelfde symbolen. Ze doorspekken hun taal met Engelse woorden en uitdrukkingen. Ze bewegen zich op plekken die hun eigen identiteit hebben afgeschud \u2013 internationale zakencentra, kunstbeurzen, vliegvelden of verhipte industri\u00eble gebouwen. Ze hebben de business strategie think global, act local<\/span> omgezet in een way of life<\/span>. Hun identiteit hangt steeds minder af van het bezit van een eigen auto: de fiets en het vliegtuig vormen de vervoermiddelen bij uitstek. Ze zijn internationaal ingesteld en eten net zo lief Peruaanse ceviche als vergeten groenten of brownies \u2013 zolang het maar eerlijk is klaargemaakt. Ze ontlenen hun identiteit niet langer aan de plek waar ze toevallig leven, maar aan de manier waarop ze dat doen.
\nEn ze drinken koffie, goede koffie.<\/p>\n

Die doorontwikkelde koffiecultuur vormt misschien wel het meest zichtbare embleem van het glokalisme. Nadat Starbucks en Costa Coffee de wereld hebben veroverd, ontstaan nu overal de lokale eenlingen. In hun essay \u2018Hippe koffietenten en stedelijke sociabiliteit\u2019 beschrijven hoogleraar stadssociologie Jan Rath en onderzoeker Wietze Gelmers de opkomst van de specialty coffee bar<\/span>, die ze koppelen aan de concentratie van \u2018individuen met een hoge opleiding en een op consumptie gerichte lifestyle\u2019. Op basis van hun onderzoek beschrijven ze hoe de onafhankelijke coffeebars van \u2018hippe ondernemers met baarden en tattoos\u2019 van Kunming tot Vancouver kiezen voor een soortgelijke uitstraling \u2013 \u2018modern ingericht met muren waarvan het stucwerk zorgvuldig is afgebikt, met tafels gemaakt van rauw steigerhout, met kasten gevuld met moeilijke boeken en kekke glossies<\/span>.\u2019<\/p>\n

Niet alleen de inrichting, maar ook de klandizie vertoont wereldwijd overeenkomsten: \u2018Het zijn relatief laagdrempelige etablissementen voor en door een bepaald slag mensen: studenten, stedelijke professionals en hippe creatieve types die gedurig via wifi online zijn en in verbinding met de rest van de wereld staan.\u2019 De bestelcultuur springt in het oog: \u2018Wie het bruine goud wil bestellen, belandt in een uitvoerige conversatie met talrijke im- en expliciete keuzemomenten, veelal gesteld in het Italiaans of in Amerikaans klinkend idioom. Is de koffie for here<\/span> or to go<\/span>? Moet het een tall<\/span>, grande<\/span> of venti<\/span> zijn, of een small<\/span>, medium<\/span> of large<\/span>, al dan niet met extra shot? Wil je er melk bij, en zo ja, volle, halfvolle of taptemelk, of sojamelk wellicht, en wil je vooral de melk of slechts het schuim of van beide een beetje?\u2019<\/p>\n

Terwijl het koffiehuis in een groot deel van de twintigste eeuw een plaats was om anderen te ontmoeten, kenmerkt de hedendaagse koffiebar zich volgens de onderzoekers door \u2018een complexe dualiteit van sociale interactie, die zich afwisselend in het werkelijke en virtuele domein bevindt\u2019. De koffiebar als ultiem symbool van het glokalisme: je gaat naar de plaatselijke specialty coffee bar<\/span>, bestelt bij de barrista <\/span>een espresso van ter plekke gebrande bonen, vraagt om de wifi-code en gaat lekker zitten facebooken met je vrienden aan de andere kant van de wereld, terwijl je ook nog wat kan babbelen met degene die tegenover je zit. Wederom: het is een wereldwijd fenomeen.<\/p>\n

Ook de nieuwe koffiecultuur mag wat kosten: een cappuccino bij Caf\u00e9 del Volc\u00e1n in de hippe Yonkang Lu in Shanghai kost omgerekend drie euro. Bij de McDonald\u2019s om de hoek betaal je nog geen derde van dat bedrag.<\/p>\n

Mijn eigen, unieke zelf<\/h5>\n

\u2018Is de hedendaagse stad zoals de hedendaagse luchthaven \u2013 \u201coveral hetzelfde\u201d\u2019, vroeg architect Rem Koolhaas zich in 1995 af in zijn beroemde essay De generieke stad<\/em>. Allereerst, zo schreef Koolhaas, leidt de groei van de wereldbevolking ertoe dat \u2018het verleden op een bepaald moment te klein is om bewoond te worden door de levenden\u2019. Hierdoor raken de historische karaktereigenschappen van een stad steeds verder \u2018verdund\u2019 tot op het punt \u2018dat haar steeds beknoptere samenvatting een belediging wordt\u2019. Wat aan historie overblijft, is ten behoeve van het massatoerisme veranderd in een pretpark.<\/p>\n

Daarnaast hebben steden over de hele wereld nieuwe woonwijken gebouwd die als belangrijkste kenmerk \u2018karakterloosheid\u2019 hebben. Koolhaas vroeg zich af wat dat betekende. \u2018Wat als deze schijnbaar toevallige \u2013 en meestal betreurde \u2013 homogenisering een gewild proces is, een bewuste beweging: weg van het verschillende, op naar het gelijke? Misschien zijn we getuige van een wereldwijde bevrijdingsbeweging onder het motto \u201cweg met karakter!\u201d\u2019<\/p>\n

Koolhaas somde niet de nadelen<\/span>, maar de voordelen<\/span> op van een karakterloze stad: \u2018Ze is groot genoeg voor iedereen, ze is gemakkelijk, ze heeft geen onderhoud nodig, als ze oud wordt breekt ze zichzelf af en begint opnieuw, ze is overal even opwindend of saai, ze is zo oppervlakkig als een studioterrein in Hollywood en kan zo nodig maandagochtend een nieuwe identiteit aannemen.\u2019<\/p>\n

Kijken we naar een \u2018wereldwijde bevrijdingsbeweging\u2019?<\/q>Naarmate onze steden steeds generieker worden, stijgt het belang van het cre\u00ebren van een persoonlijke identiteit. Het glokalisme speelt in op die nieuwe behoefte aan zelfontplooiing. In een generieke wereld onderscheid ik me niet langer als \u2018die Nederlander\u2019 of \u2018die Amsterdammer\u2019 \u2013 ik kan het natuurlijk wel zeggen, maar het verliest steeds meer betekenis. Hoe generieker \u2018Amsterdam\u2019, hoe meer ik een verhaal nodig heb over mijn eigen, unieke zelf.
\nDe behoefte aan schaamteloze zelfpromotie is sowieso sterk gestegen sinds het ouderwetse telefoonboek werd vervangen door de Facebook-profielpagina. Daarop kunnen we nauwgezet een gewenst beeld van onszelf boetseren door middel van de juiste vakantiefoto\u2019s, quasi-informele gedachtenspinsels of video\u2019s van de kat. In dat slagveld is het natuurlijk mooi meegenomen als je de wereld kan laten weten dat je een Social Smoker rookbiertje zit te drinken bij microbrouwerij Vagabund in Berlijn.<\/p>\n

Wellicht kijken we inderdaad naar een \u2018wereldwijde bevrijdingsbeweging\u2019. Sinds de oertijd heeft de mens zich uit de ene na de andere beknelling weten los te maken. Achtereenvolgens ontdeden we ons van de beestachtigheid, de tribale samenleving en de onwetendheid. In de vorige eeuw brokkelden religies en oude conventies af, en maakte de mens zich los van de aarde. De laatste decennia sloopten we de belemmeringen van tijd en plaats. We kunnen vanaf elke willekeurige plaats op de wereld altijd in een mum van tijd op een andere, al even willekeurige plaats zijn \u2013 zowel per vliegtuig als virtueel. Maar als alles altijd en overal beschikbaar is, welke waarde heeft een nationale cultuur dan nog?<\/p>\n

Het is, kortom, geen wonder dat een groeiende groep stedelingen bouwt aan een gemeenschappelijke, grensoverschrijdende cultuur.
\nEnter het glokalisme.<\/p>\n

Diogenes de Cynicus<\/h5>\n

Prinses M\u00e1xima merkte al eens op dat \u2018de Nederlander\u2019 niet bestaat. Die opmerking viel ronduit slecht. Voor veel Nederlanders bestond \u2018de Nederlander\u2019 wel degelijk. Maar M\u00e1xima heeft een ander referentiekader. Zij behoort tot een groep wereldburgers die zich al eerder losmaakte van een nationale cultuur. Het gaat om een hoogopgeleide, welgestelde elite die is aangehaakt op een netwerk dat zich uitstrekt tot in alle wereldsteden. Ze zien dezelfde series, kennen dezelfde muziek, gaan naar het zelfde soort koffiebars, ontdekken dezelfde quinoa-gerechten en hechten aan dezelfde vormen van authenticiteit en makerschap om zich te onderscheiden. Waarschijnlijk voelen ze zich cultureel gezien meer met elkaar verbonden dan met velen van hun landgenoten.<\/p>\n

De meeste mensen reizen om \u2018thuis plus\u2019 te vinden: Spanje is \u2018thuis plus mooi weer\u2019, India is \u2018thuis plus bedienden\u2019, Afrika is \u2018thuis plus olifanten en leeuwen\u2019.<\/q> Niets nieuws onder de zon, zou je kunnen zeggen. Diogenes de Cynicus, Grieks filosoof uit de tweede eeuw na Christus, staat bekend als de eerste kosmopoliet. De vraag \u2018waar kom je vandaan?\u2019 beantwoordde hij steevast met het antwoord dat hij \u2018een burger van de wereld\u2019 was (kosmou polit\u00eas) \u2013 wat zijn tijdgenoten overigens bestempelden als extravagant.
\nDe Zweedse antropoloog Ulf Hannerz schreef in 1990 een beroemd geworden artikel waarin hij betoogde dat mensen op verschillende manieren konden reageren op de snel toegenomen mengeling van culturen in de wereld: \u2018E\u00e9n ding is zeker: je hebt kosmopolieten en je hebt locals.\u2019 Volgens Hannerz zijn kosmopolieten mensen die over de wereld reizen en andere culturen zien als \u2018kunstwerken\u2019. Hij merkte daarbij op dat \u2018kosmopolieten zowel opscheppers kunnen zijn als echte kenners, en meestal beiden, op verschillende tijdstippen.\u2019<\/p>\n

Tegenover de kosmopoliet staat de local<\/span>. Ook locals kunnen over de wereld reizen, maar ze laten andere culturen nauwelijks toe. Of zoals schrijver Paul Theroux ooit opmerkte: de meeste mensen reizen om \u2018thuis plus\u2019 te vinden: Spanje is \u2018thuis plus mooi weer\u2019, India is \u2018thuis plus bedienden\u2019, Afrika is \u2018thuis plus olifanten en leeuwen\u2019. De toeristische reizen van een local hebben weinig te maken met het ontmoeten van een andere cultuur, schrijft Hannerz, \u2018maar vooral met feiten der natuur, zoals mooie stranden\u2019.<\/p>\n

Volgens de antropoloog \u2018verafschuwen kosmopolieten toeristen, en ze verafschuwen het vooral aangezien te worden voor toerist [\u2026] Toeristen zijn geen deelnemers; toerisme is voornamelijk een kijksport.\u2019<\/p>\n

Hoe moeten we de glokalist in deze theorie plaatsen? Is hij kosmopoliet of toch een local? Waarschijnlijk geen van beiden, of van alle twee een beetje. Het glokalisme laat zich het best omschrijven als wat Hannertz omschrijft als \u2018transnationale cultuur\u2019: grensoverschrijdende culturen die vaak samenhangen met een bepaalde beroepsgroep, zoals bijvoorbeeld diplomaten, intellectuelen en zakenlieden. De meeste transnationale culturen zijn volgens hem transformaties van de West-Europese of Noord-Amerikaanse cultuur. \u2018Ze zijn zo georganiseerd dat inwoners van Europa en Noord-Amerika zich zoveel mogelijk thuis voelen, bijvoorbeeld door hun taal te gebruiken. Op die manier kunnen West-Europeanen en Amerikanen zichzelf cultureel inkapselen en grootstedelijke locals blijven in plaats van kosmopoliet worden zonder dat ze thuis hoeven te blijven.\u2019<\/p>\n

Hannertz schreef zijn artikel ruim zeventien jaar voor het uitkomen van de eerste iPhone. Hij had dan ook niet kunnen bevroeden dat er bottom-up<\/span> een nieuwe, grensoverschrijdende transnationale subcultuur zou ontstaan die de avant-garde<\/span> van Shanghai verbindt met Brooklyn-hipsters en Jo\u2019burg-yuppen. Maar zijn observaties zijn nog altijd haarscherp: de glokalist die een wereldreis maakt langs Amsterdam Oud-West, Yongkang Lu in Shanghai, Maboneng in Johannesburg, Brooklyn in New York, Shoreditch in Londen en Friedrichshain in Berlijn, hoeft zich eigenlijk alleen maar aan te passen aan het klimaat.<\/p>\n

Het is een trend: mensen willen af van industrie\u00ebn die ver van je bed produceren.<\/q> Uit eigen ervaring weet ik hoe fijn het kan zijn om ver van huis plekken te vinden die je herkent. Ik woonde in Shanghai en reisde als China-correspondent veelvuldig door het land. Dat was soms behelpen met een koffieverslaving: in Shanghai kon je in 2008 al terecht bij plekken als GZ Cafe, waar eigenaar Wu Xingfu ruim de tijd nam om prachtige cappuccino\u2019s te serveren, maar in het binnenland van China moest ik vaak genoegen nemen met een slap bakkie van Kentucky Fried Chicken. Naarmate het aantal internationaal geori\u00ebnteerde Chinese studenten groeit, net als de groep jonge westerse expats, stijgt ook in Chinese steden het aantal gelegenheden dat internationaliteit en authenticiteit koppelt \u2013 met alle symbolen die daarbij horen.<\/p>\n

Verfbommen<\/h5>\n

Niet iedereen juicht de opkomst van het glokalisme toe. In zo\u2019n beetje alle metropolen klagen stedelingen over de opkomst van groepen die zich een glokale levensstijl permitteren. Ze worden geassocieerd met gentrificatie: het stijgen van de woningprijzen en het verdrijven van de lagere inkomens uit de stad.<\/p>\n

En inderdaad. Op vrijwel alle plekken waar je de glokale maakindustrie met haar fietsen en specialty coffee bars<\/span> ziet opduiken, stijgen binnen een mum van tijd de vastgoedprijzen. Eind vorig jaar gingen honderden boze krakers en buurtbewoners in het Oost-Londense Shoreditch de straat op voor een \u2018hipster kruistocht\u2019 met de weinig elegante naam \u2018Class War\u2019s Fuck Parade\u2019. De wijk, die twintig jaar geleden nog te boek stond als achterbuurt, trekt inmiddels een schare aan internationale glokalisten aan. De demonstranten, getooid met varkensmaskers, hielden halt bij de grootste steen des aanstoots: caf\u00e9 Cereal Killer op Brick Lane, een ontbijtgelegenheid die zich erop laat voorstaan zoveel mogelijk soorten cornflakes, muesli\u2019s en andere ontbijtgranen uit de hele wereld te serveren voor het bedrag van 5 pond per portie. Het etablissement werd beklad en bekogeld met verfbommen.<\/p>\n

Ook de rechterzijde van het politieke spectrum heeft weinig sympathie voor het glokalisme. Geert Wilders, Donald Trump, Alternative f\u00fcr Deutschland, Nigel Farage \u2013 ze voeren allemaal campagne voor \u2018minder minder minder\u2019 migratie en internationale samenwerking, het sluiten van grenzen en het versterken van de natiestaat. Hun aanhangers behoren voor een groot deel tot de stedelijke middenklasse die nog altijd worstelt met de gevolgen van globalisering en robotisering. Zij vormen de verliezers van de steeds verdergaande wereldwijde integratie.
\nVeel Nederlanders kunnen het glokalisme ook cultureel gezien maar moeilijk begrijpen. Waarom zou je 4 euro neertellen voor een kopje koffie in een kale fabriekshal? Of meer dan 300 euro voor handgemaakte schoenen? En hoezo wil je geen auto maar een veel te dure fiets?<\/p>\n

Wereldreligie<\/h5>\n

Toch lijkt er geen houden aan. Naarmate steden nauwer met elkaar verknoopt raken, zullen nog meer stedelingen van Boedapest tot Rio op zoek gaan naar manieren waarop ze zich tegelijkertijd onderscheiden en aansluiting vinden bij een internationaal netwerk dat zich als warme stedenband uitstrekt over de wereld. Het glokalisme vergemakkelijkt daarmee vooral het leven van een internationaal ingestelde elite van grootstedelingen: zij kunnen de planeet overreizen en vinden straks overal een thuis.<\/p>\n

Er valt een mooie parallel te trekken met de opkomst van de kerk in de eerste eeuwen van onze jaartelling. Robert Wright, schrijver van The Evolution of God<\/span>, beschreef hoe de snelle groei van het christendom aanvankelijk te maken had met het feit dat \u2018het Romeinse Rijk lange reizen gemakkelijker maakte dan ooit eerder in de geschiedenis\u2019. Maar hoe moesten reizigers de bewoners in een verre stad met andere gebruiken en een andere taal vertrouwen? De eerste christelijke gemeenschappen in Zuid-Europa boden slaapplaatsen aan de hen onbekende \u2018broeders en zusters\u2019 van overzee \u2013 die hielden immers dezelfde christelijke normen en waarden aan als zij en konden dus worden vertrouwd. \u2018De jonge kerk was, onder meer, de Holiday Inn van die tijd,\u2019 schrijft Wright. Het betekende een impuls voor internationalisering, want \u2018veiligheid en gastvrijheid tijdens reizen waren tot dan toe een privilege van machthebbers geweest\u2019.<\/p>\n

Het glokalisme als begin van een nieuwe wereldreligie \u2013 laat het de aanhangers niet horen. Maar de eerste stappen zijn gezet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zelfgebrande koffie, vergeten groentes en ambachtelijke <\/span>meubelmakers: of je nou in Londen, Johannesburg of Beijing bent, je ziet overal dezelfde hang naar authenticiteit en lokale productie.
Enter het glokalisme.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-326133","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Michiel Hulshof","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/326133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=326133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/326133\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Michiel Hulshof","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=326133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=326133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}