{"id":324909,"date":"2016-05-02T11:52:08","date_gmt":"2016-05-02T09:52:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=324909"},"modified":"2016-05-02T11:52:08","modified_gmt":"2016-05-02T09:52:08","slug":"anne-frank-bood-de-birmese-min-zin-troost-en-houvast","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/anne-frank-bood-de-birmese-min-zin-troost-en-houvast\/","title":{"rendered":"Anne Frank bood de Birmese Min Zin troost en houvast"},"content":{"rendered":"
Ondergedoken voor het militaire bewind <\/span>zag de Birmees Min Zin door een kier een meisje aan wie hij zijn hart verloor.<\/div>\n

Op een decembermiddag stond Min Zin voor het Anne Frankhuis. Opgetogen draaide de 24-jarige Birmees zich om toen achter ons de klok van de Westertoren begon te slaan. Dat geluid stelde Anne Frank gerust in die eerste angstige en onwennige dagen van haar onderduikbestaan, wist hij. Hij kon de teksten uit haar dagboek dromen. Ze gaven houvast en herkenning toen hij net als zij een verborgen leven leidde en ze boden troost toen hij in de onderduik voor het eerst zijn hart verloor.<\/p>\n

Min Zin groeide op in een gezin waar gesprekken over politiek dagelijkse kost waren. Verschillende van zijn vaders oude vrienden hadden het land van de Britse overheersing naar de onafhankelijkheid geleid. Toen de militairen in 1962 de macht grepen, waren ze achter de tralies verdwenen. Hij hing aan hun lippen als ze vertelden over hun levensloop. Ze plaagden hem wel eens met zijn interesse. Min Zin hield niet van buiten spelen en op het sportveld werd hij bespot om zijn onhandigheid. Met meisjes wist hij nog veel minder raad.<\/p>\n

Hij was 14 toen de Birmezen in 1988 massaal de straat op gingen uit woede over de armoede en de onderdrukking door het militaire bewind. Studenten en scholieren hadden van meet af aan een sleutelrol in het protest. Min Zin werd leider van de nakatha<\/em>, de verboden bond voor scholieren. Het was spannend om in de deinende massa zo hard mogelijk \u2018Onze zaak!\u2019 te schreeuwen en met de verboden vlag van de scholierenbond te wapperen. Maar de sfeer van roekeloze opwinding sloeg om in bittere ernst toen om hem heen de eerste doden vielen. Terwijl duizenden jongeren door de militairen werden opgesloten, dook Min Zin onder.<\/p>\n

Zo begon een zwerftocht die negen jaar lang van huis naar huis en van klooster naar klooster voerde. Hij schreef pamfletten tegen het regime en leidde af en toe een demonstratie. Soms dacht hij aan de woorden van zijn vader en diens vrienden: \u2018Wie in Birma in de politiek stapt, kan er niet meer uit.\u2019 Negen jaar later vluchtte hij in een maanloze regennacht naar Thailand. De ene na de andere activist werd opgepakt en hij dreigde de volgende te worden.<\/p>\n

Onhandig nodigde hij me bij onze eerste ontmoeting een kamer binnen waar een matras en stapels paperassen de vloer bedekten. Hij was mager en ongewoon lang voor een Birmees. Vanwege het gebrek aan daglicht zag hij zo bleek dat de Thai dachten dat hij aids had. Zijn Engels klonk verrassend goed voor iemand die vanaf zijn tienertijd niet meer naar school had gekund. Hij had het via de radio geleerd. Verder had hij zijn ondergrondse dagen in Birma doorgebracht met mediteren, schaken, lezen en nog eens lezen. Vrienden hadden een systeem om hem van boeken te voorzien. Hij verslond Sartre, Fromm en Nietzsche. Ook het dagboek van Anne Frank had hij stukgelezen. Een bezoek aan het Achterhuis stond bovenaan zijn verlanglijst voor Europa, hij zou nog wel eens vertellen waarom.<\/p>\n

Een zoete pijn<\/h5>\n

Te midden van een groep toeristen stommelden we de trappen op. Zwijgend nam Min Zin het Achterhuis in zich op. De maquettes van het huis, de kale kamers met het vergeelde behang, het uitzicht vanachter de ramen met vitrages, de strepen op de wand waarmee de vader de groei van zijn twee dochters mat. Hij spiedde rond in het kleine schemerige vertrek dat destijds de kamer van Anne was. Nerveus streek hij een aantal keren over zijn haren. Toen kwam zijn verhaal.<\/p>\n

Lange tijd zat hij ondergedoken bij een leraar die in zijn vrije tijd priv\u00e9les gaf. Het gerammel van fietsen en de vrolijke stemmen van leerlingen drongen elke middag tegen vieren door de muren van zijn schuilplaats heen. De geluiden maakten het verlangen naar contact met leeftijdgenoten wakker. Hij kon de verleiding niet weerstaan het kantelraam open te zetten en zag hoe de scholieren elkaar stoeiend naar binnen duwden. Hij begon te fantaseren over een meisje in de groep. De kier ter grootte van een brievenbus werd wekenlang zijn venster. De gewoonte om haar te bespieden bezorgde hem een zoete pijn die hij niet eerder had gevoeld. Tot hij zich op een dag realiseerde dat hij voor het meisje, dat het middelpunt van zijn bestaan geworden was, niet bestond. Dat besef maakte hem zo somber en eenzaam dat hij nauwelijks meer op de been kwam. Zijn lichaam reageerde zo hevig op de crisis dat hij van top tot teen onder de uitslag zat. Het duurde maanden voor hij zijn evenwicht hervond. Hij las en herlas de woorden van zijn joodse leeftijdgenote die ook in afzondering probeerde te ontdekken wie ze was.<\/p>\n

Zijn verblijf in Amsterdam was een serieuze zaak. In het caf\u00e9 begon hij voor de zoveelste keer over de strijd tegen het regime. De meisjes aan de tafel naast ons zag hij niet eens vanwege de oorlog in zijn hoofd.<\/p>\n

Na die eerste buitenlandse reis kwam het leven van Min Zin in een stroomversnelling. In de Verenigde Staten was men zo van hem onder de indruk dat hij een beurs kreeg voor Berkeley, om politicologie en journalistiek te studeren, ook al had hij sinds zijn veertiende geen schoolbank meer gezien.<\/p>\n

Van tijd tot tijd liet hij zijn kennis op me los. Wat vond ik van Multatuli\u2019s Max Havelaar<\/span> en de boeken van Ryszard Kapuscinski? Of van zijn grote voorbeeld Ian Buruma? Al snel beende ik hem niet meer bij. Dan vroeg ik van de weeromstuit maar hoe het met de liefde stond. Meestal kreeg ik geen antwoord, maar na verloop van tijd meldde de tamtam van de Birmese diaspora dat hij de schade behoorlijk aan het inhalen was.<\/p>\n

Hij was net getrouwd toen de militaire leiders in 2012 voorstelden om de strijdbijl te begraven. Zijn artikelen voor The New York Times<\/span> en Foreign Policy,<\/span> waarin hij ook de democratische oppositie bekritiseert, waren niet onopgemerkt gebleven. Hij klonk opnieuw verbijsterd toen hij vertelde dat degenen die hem jarenlang opjoegen, hadden gevraagd of hij hen wilde adviseren in het proces van transitie. Hij weigerde beleefd. Maar toen ze kort daarna hun uniformen verruilden voor een burgerjasje, stelde hij voor gesprekken aan te gaan voor zijn proefschrift over de Birmese Lente. Zoals hij al vermoedde, wilden ze zichzelf graag vermeld zien in de geschiedenis die hij schrijft.<\/p>\n

Zo pendelt de wat bedeesde boekenwurm van destijds anno 2016 als zelfbewuste academicus met zijn vrouw en dochtertje Suu Kyi heen en weer tussen Californi\u00eb en zijn vaderland. De oorlog in zijn hoofd is voorbij.<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ondergedoken voor het militaire bewind zag de Birmees Min Zin door een kier een meisje aan wie hij zijn hart verloor. Op een decembermiddag stond Min Zin voor het Anne Frankhuis. Opgetogen draaide de 24-jarige Birmees zich om toen achter ons de klok van de Westertoren begon te slaan. Dat geluid stelde Anne Frank gerust […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-324909","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Minka Nijhuis","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/324909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=324909"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/324909\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Minka Nijhuis","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=324909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=324909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}